Mỹ đẩy mạnh đánh thuế triệu phú, tỷ phú

VTV.vn - Washington, California và nhiều bang tăng thuế người giàu để tăng nguồn thu, song lo ngại dòng vốn và giới siêu giàu rời đi ngày càng rõ nét.

Xu hướng tăng thuế với người giàu tại Mỹ

Đánh thuế cao hơn với những người giàu có là câu chuyện đang được nhắc đến ngày càng nhiều tại Mỹ và trở thành một xu hướng phổ biến tại nhiều bang. Tuần trước, giới lập pháp bang Washington đã thông qua luật áp thuế 9,9% đối với phần thu nhập trên 1 triệu USD. Chính quyền bang coi đây là bước tiến nhằm tái cân bằng hệ thống thuế, giúp xử lý mức thâm hụt ngân sách nhiều tỷ USD và mở rộng các chương trình hỗ trợ người dân lao động.

Trước Washington, nhiều bang khác cũng đã hoặc đang cân nhắc triển khai các chính sách tương tự, như Massachusetts áp thêm thuế 4% với thu nhập trên 1 triệu USD, hay Minnesota áp thuế 1% với thu nhập đầu tư trên 1 triệu USD.

Tham vọng hơn cả phải kể đến California, khi chính quyền bang này đề xuất áp thuế một lần 5% lên tổng tài sản của các cá nhân sở hữu trên 1,1 tỷ USD. Nguồn thu mới sẽ được phân bổ cho ngân sách y tế, giáo dục và hỗ trợ lương thực của bang, vốn đang thiếu hụt lớn sau các đợt cắt giảm chi tiêu.

Bài toán ngân sách và chênh lệch thu nhập

Không chỉ là câu chuyện ngân sách, các chính sách này còn được thúc đẩy bởi một thực tế - đó là tình trạng chênh lệch thu nhập đang ngày càng trầm trọng hơn tại Mỹ.

Ông Chuck Collins tự cho rằng mình là một người may mắn khi thừa kế khối tài sản khổng lồ từ công ty chế biến thịt của gia đình. Tuy nhiên, thay vì tìm cách bảo vệ sự giàu có của mình, ông lại tích cực vận động tăng thuế đối với những người siêu giàu.

Ông đã góp phần thúc đẩy thành công việc áp dụng mức thuế cao hơn tại bang Massachusetts đối với thu nhập trên 1 triệu USD. Ý tưởng này cũng đã được triển khai ở nhiều bang khác như California, Maryland, Minnesota, New Jersey hay Washington.

Ông Chuck Collins - Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách, Thành viên tổ chức Patriotic Millionaires chia sẻ: "Chúng ta đang sống trong thời kỳ bất bình đẳng thu nhập và tài sản ở mức cực đoan. Trong khi đó, các bang và địa phương đều cần thêm nguồn lực tài chính rất lớn. Giải pháp công bằng nhất là gì? Rõ ràng, những người có khả năng chi trả cao nhất nên đóng góp nhiều hơn. Và những người có thu nhập từ một triệu đô la trở lên có khả năng chi trả cao nhất".

Một nghiên cứu hồi năm ngoái của các nhà kinh tế thuộc Đại học California, Berkeley cho thấy, nhóm 400 người giàu nhất nước Mỹ, đứng đầu là tỷ phú Elon Musk, chỉ phải chịu mức thuế trung bình 24% trong giai đoạn 2018 - 2020, thấp hơn mức 30% của người nộp thuế thông thường tại Mỹ.

Lý do chính là bởi thu nhập của người siêu giàu chủ yếu đến từ lãi vốn và lợi nhuận doanh nghiệp, vốn chịu thuế thấp hơn thu nhập lao động. Nếu không bán tài sản như cổ phiếu, bất động sản… họ sẽ không phải nộp thuế trên phần tài sản tăng giá. Bên cạnh đó, các chính sách giảm thuế cho người giàu của chính phủ Mỹ cũng mang lại lợi ích lớn cho nhóm thu nhập cao.

GS. Emmanuel Saez - Đại học California, Berkeley cho hay: "Thuế tài sản là cách trực tiếp và hiệu quả nhất để nhắn vào nhóm siêu giàu và làm cho hệ thống thuế trở nên công bằng hơn ở mức cao nhất. Chính sách này được nhiều người ủng hộ, nhưng chắc chắn sẽ vấp phải sự phản đối mạnh từ các tỷ phú, những người có ảnh hưởng rất lớn".

Chính quyền các bang đang hoặc sẽ triển khai tăng thuế với người giàu kỳ vọng, các biện pháp mới sẽ giúp cải thiện đáng kể vấn đề ngân sách. Bang Washington dự báo, khoản thuế mới sẽ đem lại từ 3,5 - 4 tỷ USD/năm, trong khi California kỳ vọng, việc đánh thuế tài sản các tỷ phú giàu nhất bang có thể mang lại 100 tỷ USD.

Tranh cãi về chính sách tăng thuế

Những con số ước tính hàng tỷ USD nguồn thu từ mức thuế mới cho thấy, kỳ vọng của các bang là rất lớn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tỏ ra hoài nghi khi cho rằng, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế có thể rất lớn.

Ví dụ như một phân tích gần đây của Viện nghiên cứu Hoover về đề xuất thuế tài sản tại California cho thấy, con số dự kiến thu 100 tỷ USD dựa trên các giả định không thực tế. Sau khi điều chỉnh, nhóm nghiên cứu ước tính khoản thu thực tế có thể chỉ vào khoảng 40 tỷ USD, thấp hơn 60% so với dự báo ban đầu.

Và ngay cả con số này cũng chưa đầy đủ, bởi hoàn toàn có khả năng các tỷ phú tại những bang có mức thuế gia tăng như California hay Washington phản ứng với thay đổi chính sách bằng cách chuyển nơi cư trú sang những nơi có mức thuế thấp hơn, hoặc không đánh thuế như Florida. Khi đó, các mức thuế thậm chí có thể làm giảm tổng thu ngân sách của bang và gây ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư.

Bà April Connors - Hạ nghị sĩ , Bang Washington cho hay: "Các mức thuế sẽ đẩy những cá nhân giàu có sở hữu doanh nghiệp, những cá nhân giàu có đang đóng góp cho cộng đồng của mình, ra khỏi tiểu bang. Chúng thực sự sẽ đẩy sự đổi mới, công nghệ và các doanh nhân ra khỏi bang của mình".

"Cần nói rõ rằng, các tỷ phú - nhóm 1% giàu nhất - thực ra đã đóng rất nhiều thuế. Ở California, riêng nhóm này đóng gần một nửa tổng thu thuế thu nhập của bang. Vậy nếu họ rời đi thì sẽ ra sao? Trong khi California vốn đã là bang có mức thuế thu nhập cao nhất nước Mỹ. Tôi cho rằng vẫn có những lỗ hổng cần phải xử lý, chẳng hạn như chưa hiện thực hóa việc đánh thuế đối với lợi nhuận, hay việc thế chấp tài sản để vay tiền. Nhưng tôi không nghĩ đề xuất thuế mới là hợp lý. Chính sách này có thể khiến các tỷ phú rời khỏi bang, mang theo tài sản của họ", ông Derik Kauffman - Doanh nhân công nghệ nói.

Nguồn: https://vtv.vn/my-day-manh-danh-thue-trieu-phu-ty-phu-100260318085759944.htm