Nâng cao nhận thức để phòng ngừa bệnh tan máu bẩm sinh

Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) là một trong những bệnh lý di truyền phổ biến gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, đẩy mạnh truyền thông đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm từng bước giảm số trẻ sinh ra mắc bệnh.

Để nâng cao hiệu quả truyền thông, Chi cục Dân số tỉnh đã phối hợp với các đơn vị y tế cơ sở đẩy mạnh truyền thông qua nhiều hình thức như tư vấn trực tiếp, truyền thông cộng đồng, lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chuyên đề, khám sức khỏe tiền hôn nhân, chăm sóc sức khỏe sinh sản và sàng lọc trước sinh, sơ sinh.

Trạm Y tế phường Quảng Yên tổ chức truyền thông về bệnh tan máu bẩm sinh.

Đầu tháng 5/2026, Trạm Y tế phường Quảng Yên tổ chức chương trình truyền thông hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới với sự tham dự của đông đảo cán bộ, cộng tác viên xã hội, dân số, đại diện các khu phố và nhân dân trên địa bàn. Tại chương trình, cán bộ Trạm Y tế phường đã truyền tải nhiều nội dung về bệnh Thalassemia, nguyên nhân di truyền, các dấu hiệu nhận biết, hậu quả của bệnh cũng như vai trò của việc khám sức khỏe tiền hôn nhân, xét nghiệm sàng lọc và tư vấn di truyền…

Giám đốc Trạm Y tế phường Quảng Yên Vũ Ngọc Loan cho biết: Thalassemia là bệnh lý di truyền có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người dân được trang bị kiến thức và chủ động thực hiện sàng lọc từ sớm. Thông qua hoạt động truyền thông, chúng tôi mong muốn giúp người dân hiểu rõ hơn về nguyên nhân, hậu quả của bệnh, đồng thời nâng cao nhận thức về vai trò của khám sức khỏe tiền hôn nhân, xét nghiệm sàng lọc và tư vấn di truyền. Khi mỗi cá nhân, mỗi gia đình chủ động phòng ngừa, nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh sẽ từng bước được giảm thiểu, góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn.

Cán bộ Trạm Y tế phường Hiệp Hòa tuyên truyền về bệnh tan máu bẩm sinh tại hộ gia đình.

Theo Chi cục Dân số tỉnh, các chương trình truyền thông dân số đều hướng tới nhóm đối tượng thanh niên, nam nữ chuẩn bị kết hôn, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nhằm hình thành thói quen chủ động khám sức khỏe trước hôn nhân, nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe sinh sản. Đây được xem là “chìa khóa” quan trọng để hạn chế nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh di truyền, trong đó có Thalassemia.

Hiện toàn tỉnh có trên 200 bệnh nhân mắc Thalassemia được phát hiện, trong đó gần một nửa là trẻ dưới 15 tuổi đang được điều trị chủ yếu tại Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh. Với quyết tâm cao trong việc đẩy lùi căn bệnh này, Bệnh viện Sản nhi đang nỗ lực phát triển nguồn nhân lực, ứng dụng kỹ thuật cao nhằm điều trị hiệu quả Thalassemia. Hiện nay, bệnh viện đã thực hiện được hầu hết các kỹ thuật chẩn đoán đột biến gen Thalassemia: Sàng lọc công thức máu, sắt, ferritin; điện di huyết sắc tố; chọc ối chẩn đoán trước sinh... Đồng thời áp dụng các phương pháp điều trị bệnh bao gồm truyền máu, điều trị thải sắt, cắt lách chữa thiếu máu huyết tán đối với các bệnh nhân ở thể nặng.

Từ năm 2018 đến nay, bệnh viện đã triển khai kỹ thuật sàng lọc di truyền phôi tiền làm tổ nhằm lựa chọn các phôi không bị bệnh. Các cặp vợ chồng mang gen bệnh vẫn có thể sinh con không mắc bệnh với kỹ thuật sàng lọc phôi và thụ tinh nhân tạo (IVF) và sàng lọc phôi với mục đích lựa chọn các phôi không bị bệnh để chuyển vào tử cung.

Em Nguyễn Quỳnh Giang, sinh năm 2018, trú tại Cô Tô trở về sau quá trình điều trị thành công bệnh Thalassemia tại Quảng Tây (Trung Quốc). Ảnh CDC Quảng Ninh

Nhằm nâng cao năng lực điều trị cho bệnh nhân, ngành Y tế tỉnh đã tăng cường mở rộng hợp tác y tế quốc tế, nổi bật là chương trình hợp tác giữa Sở Y tế Quảng Ninh với Ủy ban Y tế khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc). Thông qua đó, ngành Y tế tỉnh đã giao Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh tham gia trao đổi chuyên môn, cử cán bộ đi đào tạo, tiếp nhận kỹ thuật tiên tiến từ các bệnh viện lớn ở Quảng Tây. Hai bên thường xuyên tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên sâu về điều trị Thalassemia và các bệnh lý liên quan đến bà mẹ và trẻ em.

Dù là bệnh nguy hiểm, nhưng Thalassemia có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được tầm soát và phát hiện sớm. Việc nâng cao nhận thức, chủ động khám sức khỏe tiền hôn nhân và sàng lọc trước sinh sẽ giúp giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Vân Anh

Nguồn: https://baoquangninh.vn/nang-cao-nhan-thuc-de-phong-ngua-benh-tan-mau-bam-sinh-3409142.html