Tôi nhớ ngày xưa, cứ sang đầu tháng Chạp là ông nội đã bắt đầu phơi vỏ quýt. Những mảnh vỏ quýt vàng ươm được xé nhỏ, hong trên nia tre đặt ngoài hiên. Ông bảo để dành làm gia vị gói giò.
Giò bò nhà tôi có nhiều thứ gia vị, nhưng đặc trưng nhất vẫn là mùi thơm của vỏ quýt khô rang giòn, giã nhỏ. Thứ hương thơm ấy quện với thịt bò hầm mềm, gói chặt trong lá chuối, thêm chút cay nồng của tiêu bắc, chút thơm ngọt của thảo quả, độ giòn sần sật của nấm tai mèo… Tất cả hòa quyện lại thành một thứ mùi vị rất riêng. Cắn một miếng giò, chấm vào bát nước mắm cốt vắt chút chanh, thêm vài lát ớt đỏ, ăn cùng dưa hành muối. Thế là đủ để biết tết đã về thật rồi. Tết đến trong từng miếng ăn thân thuộc ấy.
Không khí tết thật sự lan tỏa rõ rệt từ ngày 23 tháng Chạp, ngày cúng tiễn ông Táo chầu Trời. Mẹ thường dậy sớm nấu bánh trôi nước, rồi ra chợ mua mấy con cá chép vàng về để chiều mang đi thả. Ngày ấy, nhà nhà bắt đầu dựng cây nêu, treo cờ. Ông nội tôi lại bận rộn với những việc quen thuộc: mua ống giang về chẻ lạt, chuẩn bị lá dong, lá chuối, vo gạo nếp, đãi đậu xanh. Ông còn tự tay đóng một cái khuôn gỗ nhỏ để gói bánh chưng cho thật vuông. Gạo nếp được ngâm từ trước, xóc thêm chút muối, trộn nước lá cơm nếp cho xanh và thơm. Đậu xanh đồ chín, giã nhuyễn, vo thành từng nắm làm nhân cùng thịt ba chỉ. Thịt phải chọn loại có chút mỡ, ướp hành khô, nước mắm, tiêu bắc cho dậy mùi. Từng lớp gạo, lớp đậu, lớp thịt được xếp cẩn thận. Bánh phải gói chắc tay, vuông vức. Luộc xong, bánh còn được ép dưới tấm ván nặng để ráo nước. Những khi đó, tôi lăng xăng chạy quanh, nhìn ông làm rồi bắt chước gói theo. Năm nào cũng tự gói cho mình một chiếc bánh bé xíu. Chiếc bánh ấy thường được ăn trước, vừa để “thử vị” cả nồi bánh, vừa là phần thưởng nho nhỏ cho đứa trẻ háo hức.
Đêm nấu bánh chưng là đêm hội thực sự. Trong cái lạnh tê tái của cuối năm, cả nhà quây quần bên bếp lửa. Người thêm củi, người châm nước, người chuyện trò râm ran. Lũ trẻ không thể quên việc vùi khoai lang vào tro than để nướng. Khoai chín thơm nức, bóc ra ăn nóng hổi, tay lấm lem mà miệng thì cười rạng rỡ. Nhà đông người, ăn gì cũng thấy ngon. Mà thật ra, chỉ cần được ngồi bên nhau, cạnh nồi bánh chưng nghi ngút khói, đã đủ là một niềm vui lớn.
Giờ đã trưởng thành, đã là cha của những đứa con nhỏ, tôi mới hiểu cảm giác của cha mẹ năm xưa: chỉ mong lo cho con một cái tết đủ đầy. Cái lo bây giờ không còn là thiếu ăn, thiếu mặc, mà là sợ con trẻ không còn cảm nhận được cái náo nức rất riêng của tháng Chạp - cái náo nức mộc mạc, chậm rãi, ấm áp - như chúng tôi đã từng có một thời.
Nguồn: https://www.sggp.org.vn/nao-nuc-thang-chap-post835131.html
