Nét duyên thầm của xứ vạn đảo

Đông Nam Á là một trong những khu vực đa dạng văn hóa và tộc người bậc nhất trên thế giới và Hồi giáo là tín ngưỡng được thực hành nhiều nhất (chiếm khoảng 40%) toàn khu vực. Không chỉ tô thắm sắc màu hòa hợp về đức tin cho Đông Nam Á, cộng đồng Hồi giáo tạo ra một thị trường du lịch đặc thù đầy tiềm năng – du lịch Halal – với điểm đến không thể không nhắc đến, đó chính là thành phố Jakarta! Không chỉ giữ vị thế là thủ đô của Indonesia, Jakarta còn là trung tâm du lịch Halal của toàn khu vực, đóng vai trò then chốt tích cực và định hình của du lịch Hồi giáo đang đóng góp hàng trăm tỷ đô vào nền kinh tế thế giới.

Việt Nam•25/02/2026

Bài: Ngô Quang Minh
Ảnh: Shutterstock

Shutterstock 2439541585 Scaled — *Đài tưởng niệm Monument Nasional*

Jakarta tiền thân là 1 hải cảng lớn có tên Sunda Kelapa, một phần của vương quốc Sunda cho tới trước thế kỷ 16. Cuối thế kỷ 16, vương quốc Hồi giáo Banten cai trị vùng đất này và cảng khi đó mang tên Jayakarta nghĩa là “chiến thắng huy hoàng” theo tiếng Phạn. Bước sang thế kỷ 17, thành phố này càng thêm phát triển dưới thời thuộc địa của Hà Lan với cái tên mới là Batavia, nơi được xưng tụng “nữ hoàng phương Đông”. Suốt gần 4 thế kỷ thuộc địa, trải qua thế chiến thứ hai và giành được độc lập, vùng đất này lưu giữ được vô vàn những giao thoa đáng nhớ của văn hóa lịch sử qua các thời kỳ. Năm 1949, Hà Lan công nhận nền độc lập của Indonesia và “Jakarta” chính thức trở thành thủ đô cũng là tên gọi hiện tại được quốc tế công nhận. Ngày nay, đây là thành phố đông dân nhất ở khu vực Đông Nam Á và là thủ phủ ngoại giao của khối ASEAN. Sự sôi động trong đời sống, hài hòa về tôn giáo, cùng cảnh quan hấp dẫn và ẩm thực đặc trưng đã biến Jakarta thành điểm dừng của du khách toàn cầu, nhất là những người quan tâm đến du lịch Halal.

Với lịch sử 80 năm độc lập, biểu tượng du lịch đầu tiên phải nhắc đến tại Jakarta chính là Đài tưởng niệm Monument Nasional (Monas). Nằm giữa quảng trường Merdeka (quảng trường Tự do), uy nghiêm sừng sững bằng đá cẩm thạch với chiều cao trên 130m và trên chóp là tạo hình ngọn lửa đang cháy được phủ khoảng 35kg vàng nguyên chất; Monas được đưa vào khai thác du lịch từ sau năm 1975 đã trở thành niềm kiêu hãnh của xứ vạn đảo. Vượt qua khu công viên rộng lớn đầy màu sắc và đi thang máy lên đỉnh của công trình quốc gia này, người ta được ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Jakarta xinh đẹp dưới chân và luôn cuồn cuộn ngày cũng như đêm. Tầng hầm của Monas còn là khu vực bảo tàng với 2 phòng chính, trưng bày những cổ vật, các ghi chép, lá cờ cũng như bản đồ qua nhiều thời kỳ cùng bản Tuyên ngôn độc lập; góp phần phác họa lịch sử dân tộc và công cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền của đất nước Indonesia. Không chỉ là biểu trưng của nền nông nghiệp thịnh vượng thông qua hình tượng chiếc chày và chiếc cối khổng lồ, Monas còn là cây đuốc trong lòng thủ đô đại diện cho tinh thần bất diệt của người bản xứ.

Shutterstock 1021925203 Scaled — *Thánh đường Istiqlal*

Khánh thành gần như cùng thời điểm với đài tưởng niệm Monas và là địa danh mang giá trị lớn nhất về tín ngưỡng của Jakarta nói riêng và Indonesia nói chung (đất nước có hơn 80% dân số theo đạo Hồi), là thánh đường Istiqlal. Công trình này là nhà thờ Hồi giáo lớn nhất Đông Nam Á và đứng trong danh sách 10 thánh đường có sức chứa lớn nhất thế giới. Với lối kiến trúc đồ sộ và đối xứng đặc trưng của thiết kế Hồi giáo, thông qua 7 lối vào sẽ đưa du khách tới trung tâm sảnh chính hào nhoáng và rộng lớn. Bên trong đó là mái vòm lớn đường kính 45m được nâng đỡ bởi 12 cột đá dát hợp kim sang trọng và quyền uy, bao quanh bởi năm tầng lầu tượng trưng cho năm nghĩa vụ tôn giáo cốt tủy của đạo Hồi (Năm cột trụ). Nơi này còn có 1 tòa tháp duy nhất cao 66,66m tượng trưng cho 6,666 câu kinh Qur’an và sảnh cầu nguyện mở ra khoảng sân rộng hướng về thánh địa Mecca. Độc đáo hơn, đối diện với thánh đường Istiqlal là Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Mông Triệu (Jakarta Cathedral), truyền cho người ta cảm hứng về tình huynh đệ tốt đẹp trong đời sống thường nhật của Jakarta. Nhà thờ chính tòa này sở hữu lối kiến trúc Tân Gothic (Gothic Revival) từng rất phát triển ở thế kỷ 19 với đặc trưng về mái vòm nhọn, trụ đỡ bay (flying buttress) khiến công trình cao hơn và có nhiều cửa sổ, cùng các tháp nhọn tạo điểm nhấn hướng lên thiên đường. Hai nơi thờ phụng quan trọng này còn nối với nhau bằng một đường hầm ngầm có tên là “đường hầm của tình huynh đệ”, như một biểu trưng về sự khoan hòa tôn giáo và đối thoại liên tôn giữa lòng thủ đô.

Shutterstock 2484284307 Scaled — *Quảng trường Fatahillah*

Và cuối cùng, không thể không nhắc đến khu phố cổ Kota Tua nằm ở phía bắc Jakarta, nơi có các tòa nhà cổ kính mang phong cách kiến trúc thuộc địa, từng là trung tâm hành chính của Đông Ấn Hà Lan. Khu vực này là điểm du lịch hấp dẫn với rất nhiều bảo tàng, quán cà phê cổ kính và các sự kiện văn hóa đường phố. Trung tâm của Kota Tua là quảng trường Fatahillah cùng Bảo tàng lịch sử Jakarta tọa lạc trong Tòa thị chính cũ của thế kỷ 17. Bên cạnh đó còn có các điểm dừng chân khác như: Bảo tàng Mỹ thuật và Gốm sứ, Bảo tàng Múa rối Wayang, hay Bảo tàng Hàng hải. Đây là nơi du khách có thể hình dung rõ ràng về lịch sử phát triển của thành phố, trước khi khoan thai trải nghiệm những món ăn truyền thống tại các quán cà phê xinh đẹp nằm dọc theo các con phố nhỏ lát đá cuội. Giữa một Jakarta hiện đại rộng lớn và tấp nập hôm nay, Kota Tua nhỏ bé và yên bình như muốn minh chứng cho nét quyến rũ hoài cổ của quá khứ thuộc địa còn vương lại sau mấy trăm năm đã đi qua.

Với hơn 17,000 hòn đảo lớn nhỏ và hơn 700 sắc tộc cấu thành quốc gia có dân số lớn thứ 4 thế giới, không phải tự nhiên mà Indonesia đã chọn cho mình khẩu hiệu “Bhinneka Tunggal Ika” theo tiếng Java cổ nghĩa là “Thống nhất trong đa dạng”, được kẹp bởi móng vuốt chim thần Garuda và khắc trên quốc huy của đất nước. Sự hòa hợp đó thể hiện mạnh mẽ nhất chính là ở Jakarta đầy năng động và giàu bản sắc. Những lễ hội truyền thống kết hợp cùng các môn nghệ thuật dân gian; nền ẩm thực đa dạng kèm theo sự phong phú của các trung tâm mua sắm cùng chợ địa phương; bên cạnh những cảnh điểm đã xây dựng Jakarta thành thủ đô du lịch thân thiện và uy tín – một cửa ngõ pha trộn giữa cổ điển và hiện đại bậc nhất Đông Nam Á.