Hệ sinh thái công nghệ Nga
Tại Nga, không phải Google, mà là Yandex mới chính là siêu ứng dụng được sử dụng hàng ngày ở đây. Không chỉ là một công cụ tìm kiếm, Yandex còn là bản đồ số, ứng dụng gọi xe, giao đồ ăn, nền tảng du lịch và là một chợ điện tử khổng lồ.
Hơn 110 triệu người đang sử dụng trình duyệt Yandex mỗi tháng. Con số này rất khiêm tốn so với gã khổng lồ công nghệ Google trên sân chơi quốc tế. Thế nhưng, trên sân nhà Yandex đang chiếm hơn 73% thị phần, vượt xa Google và trở thành công cụ tìm kiếm hàng đầu tại Nga nhờ vào khả năng tối ưu hóa kết quả tìm kiếm thông tin bằng tiếng Nga.
Sau gần 20 năm, Yandex từ một công cụ tìm kiếm đơn thuần đã trở thành hệ sinh thái các dịch vụ kỹ thuật số toàn diện dựa trên trí tuệ nhân tạo, phát huy hiệu quả thế mạnh ở Nga và các nước Trung Á. Nếu như Runet - cơ sở hạ tầng mạng Internet do Chính phủ Nga xây dựng, đóng vai trò là "khung xương", thì Yandex được xem là một phần linh hồn giữ chân người dùng Nga trên không gian mạng nội địa.
Nga đã nhiều lần thử nghiệm ngắt kết nối toàn bộ quốc gia từ mạng lưới Internet toàn cầu, nhưng Yandex và các nền tảng nội địa thuộc "danh sách trắng" vẫn hoạt động tốt. Đây là một phần thành quả của chiến lược chủ quyền công nghệ mà Nga đã xây dựng trong thời gian qua.
Tại Diễn đàn Kinh tế quốc tế St. Petersburg mới đây, Nga đã ra mắt hệ thống laser đầu tiên dành cho nghiên cứu an ninh vi điện tử. Trước đây, các công ty Nga chỉ có thể mua thiết bị như vậy từ các nhà sản xuất Pháp và Hà Lan. Việc tạo ra hệ thống riêng là bước đi cần thiết của Nga nhằm đảm bảo an ninh phần cứng.
Ông Yuri Maksimov - Đồng sáng lập Công ty An ninh mạng Positive Technologies, Liên bang Nga cho biết: "Hoàn toàn có thể hình thành một ngành công nghiệp an ninh mạng mang tính nội địa. Chúng ta có mô hình riêng, sản phẩm riêng, hệ thống riêng, chuyên gia riêng, nhà khoa học riêng và cả hacker riêng, dù chưa hoàn hảo so với các quốc gia khác, nhưng đó là chủ quyền".
Hơn 10 năm trước, tại Cộng hòa Tatarstan, Nga đã xây dựng thành phố công nghệ cao đầu tiên mang tên Innopolis, với định hướng trở thành "Thung lũng Silicon" của nước Nga. Hiện nơi đây đang tập trung các công ty công nghệ tiên tiến nhất của Nga với các ưu tiên thử nghiệm công nghệ của tương lai, cùng các giải pháp số hóa doanh nghiệp.
Trong khi phần còn lại của thế giới vẫn còn đang phụ thuộc vào các gã khổng lồ công nghệ phương Tây, người Nga đã từng bước xây dựng thành công một hệ sinh thái công nghệ tự chủ toàn diện. Tuy nhiên, ở thời điểm này, dù có hệ sinh thái bản địa độc lập và phục vụ tốt nhu cầu trong nước, Nga vẫn phụ thuộc vào một phần hạ tầng phần cứng và vi điện tử từ thị trường châu Á, đồng thời ứng dụng VPN để tiếp cận các dịch vụ quốc tế khi cần thiết.
Công nghệ nội địa thay đổi nước Nga
Xây dựng một hệ sinh thái công nghệ riêng không chỉ là câu chuyện về hạ tầng hay nền tảng, mà còn đang làm thay đổi thói quen của hàng triệu người dân Nga. Vậy quá trình chuyển dịch này diễn ra như thế nào? Và đâu là thách thức lớn nhất khi các nền tảng nội địa phải cạnh tranh với những dịch vụ công nghệ đã trở nên quen thuộc trên toàn cầu?
Thực tế, việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ riêng đã và đang có tác động sâu sắc, tạo ra một "thế giới số" Nga hoàn chỉnh. Thay vì sử dụng nhiều ứng dụng riêng lẻ, người Nga ngày càng gắn bó với các hệ sinh thái khổng lồ do các tập đoàn trong nước xây dựng. Mục tiêu của hệ sinh thái này là đáp ứng tối đa nhu cầu hàng ngày của người dùng.
Nếu nói người Nga không có nhiều sự lựa chọn cũng đúng, vì khi các ứng dụng nước ngoài bị cấm cửa thì người Nga buộc phải tìm đến với các giải pháp "thay thế nhập khẩu". Ví dụ, nền tảng Max được chính thức chỉ định là nền tảng tin nhắn quốc gia của Nga từ tháng 3 năm ngoái. Nhưng chỉ tới đầu năm nay, khi các ứng dụng WhatsApp và Telegram chính thức bị hạn chế, người Nga mới đồng loạt chuyển đổi và tích cực sử dụng nền tảng tin nhắn quốc dân này.
Người dùng Nga không phản đối tư tưởng "nội địa hoá" mà họ chỉ lo ngại mất các tính năng quen thuộc. Điều này cũng đòi hỏi các nền tảng Nga phải không ngừng cải thiện sản phẩm để thu hẹp khoảng cách trải nghiệm với các "gã khổng lồ" toàn cầu.
Câu chuyện của Nga cho chúng ta thấy, trong kỷ nguyên số, năng lực công nghệ không chỉ được đo bằng số lượng nền tảng hay ứng dụng, mà còn nằm ở khả năng duy trì hoạt động và bảo vệ lợi ích của một quốc gia trong không gian mạng.
Tuy nhiên, xây dựng một hệ sinh thái số độc lập cũng là bài toán dài hạn, khi các quốc gia vừa phải bảo đảm tính tự chủ, vừa cần duy trì sự kết nối với dòng chảy công nghệ toàn cầu. Đây cũng là thách thức chung đối với nhiều nền kinh tế trong cuộc cạnh tranh định hình tương lai của thế giới số.
Nguồn: https://vtv.vn/nga-xay-dung-he-sinh-thai-cong-nghe-tu-chu-100260630181401881.htm
