Nghị quyết số 02-NQ/TW:

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 17-3 về định hướng phát triển Thủ đô đã tạo nên một dấu mốc quan trọng, trong đó đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Theo các chuyên gia, đây chính là “cú hích” mạnh mẽ, mở đường để Hà Nội khai thác nguồn lực văn hóa nội sinh vô tận, hiện thực hóa khát vọng biến di sản thành tài sản và tiếp tục khẳng định vị thế "Thành phố Sáng tạo" trên bản đồ quốc tế.

"Mở " nguồn lực văn hóa

Trong tư duy phát triển trước đây, văn hóa thường được nhìn nhận ở góc độ bảo tồn, gìn giữ. Tuy nhiên, Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo ra một sự thay đổi căn bản về mặt tư duy khi đặt văn hoá ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển Thủ đô.

Đánh giá về bước ngoặt này, chuyên gia truyền thông văn hóa Nguyễn Đình Thành nhận định: “Điểm cốt lõi nhất của Nghị quyết lần này chính là sự thay đổi tư duy. Chúng ta không chỉ nhìn văn hóa như một di sản cần được bảo vệ, mà văn hóa được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển. Hà Nội vốn là nơi hội tụ tinh hoa nghìn năm. Do đó, khi Nghị quyết đặt văn hóa vào vị trí trung tâm, đó là lúc chúng ta bắt đầu kích hoạt được nguồn sức mạnh “mềm vô tận” để tạo ra giá trị kinh tế thực thụ”.

Chuyên gia truyền thông văn hóa Nguyễn Đình Thành. Ảnh: NVCC

Là địa phương đầu tiên trên cả nước ban hành Nghị quyết về phát triển công nghiệp văn hóa, khẳng định quyết tâm đưa văn hóa trở thành động lực nội sinh của tăng trưởng, Hà Nội từ lâu đã quan tâm đến giá trị kinh tế của văn hóa. Với Nghị quyết 02-NQ/TW, định hướng này càng được củng cố với tầm nhìn rộng lớn hơn.

GS.TS Từ Thị Loan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long cho rằng, Nghị quyết 02-NQ/TW nhấn mạnh thêm những thế mạnh, những tiềm năng của Hà Nội cần phát triển trong bối cảnh thúc đẩy chuyển đổi số.

“Đây sẽ là "cú hích" quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu biến nguồn vốn văn hóa thành “vốn” phát triển bền vững. Ngoài kho tàng di sản văn hóa truyền thống khổng lồ, văn hóa đương đại trong nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật... đang chứa đựng rất nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Và những yêu cầu trong Nghị quyết 02-NQ/TW cho thấy Hà Nội có thể phát triển thêm những lĩnh vực nghệ thuật đương đại chứ không chỉ là di sản văn hóa truyền thống”, GS.TS Từ Thị Loan nhấn mạnh.

Hà Nội với chiều sâu nghìn năm văn hiến, không thiếu “nguyên liệu”. Điều còn thiếu chính là cơ chế để biến “tài nguyên văn hóa” thành “tài sản phát triển”. Và Nghị quyết 02-NQ/TW đã "mở toang" cánh cửa cơ chế, thể chế để văn hóa trở thành trụ cột dẫn dắt sự phát triển.

Biến văn hóa thành lợi thế cạnh tranh

Để văn hóa thực sự là “căn cốt hình thành bản lĩnh, trí tuệ và sức vươn của Hà Nội”, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục đẩy mạnh các mô hình hợp tác công – tư trong lĩnh vực văn hóa. Ví dụ, việc xây dựng các chương trình biểu diễn thực cảnh tại các khu danh thắng hay phát triển kinh tế đêm gắn với văn hóa cần sự nhập cuộc mạnh mẽ của các nhà đầu tư chiến lược.

Theo GS.TS Từ Thị Loan, để biến văn hóa thành lợi thế cạnh tranh, Hà Nội vẫn phải tiếp tục khai thông những rào cản, những vướng mắc về mặt thể chế, chính sách nhằm thu hút các nguồn lực xã hội, kể cả khu vực tư nhân, các tổ chức phi chính phủ cho phát triển văn hóa. Bên cạnh đó, cũng cần có các giải pháp đồng bộ trong đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển công nghiệp văn hóa.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 17-3 đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh: CTV

Theo bà, một trong những thành phần vô cùng quan trọng trong phát triển chính là thu hút sự tham gia của doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp lớn.

“Tại các quốc gia như Hàn Quốc hay Nhật Bản, các tập đoàn lớn là động lực chính thúc đẩy công nghiệp văn hóa. Ở Việt Nam, xu hướng các doanh nghiệp lớn bắt đầu chọn văn hóa làm lĩnh vực đầu tư trụ cột đang dần hình thành. Khi có sự đồng hành của khu vực tư nhân, các dự án văn hóa sẽ có thêm nguồn lực tài chính và tư duy quản trị hiệu quả để phát triển”, GS.TS Từ Thị Loan nhấn mạnh.

Với 12 ngành công nghiệp văn hóa, Hà Nội đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển vô tận. Chuyên gia Nguyễn Đình Thành phân tích, sự kết hợp giữa việc hoàn thiện về thể chế, hạ tầng và sức sáng tạo của con người sẽ là chìa khóa để Hà Nội bứt phá.

“Chúng ta thấy rõ ràng các di tích như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhà tù Hỏa Lò hiện đã trở thành những sản phẩm văn hóa hấp dẫn. Tuy nhiên, để tiến xa hơn, cần thực hiện số hóa di sản theo 3 giai đoạn gồm điện tử hóa, số hóa tương tác và cuối cùng là số hóa toàn diện, tức là biến di sản thành tài sản số trong thế giới ảo. Nếu làm được như vậy thì đây chính là nơi mang lại giá trị kinh tế khổng lồ và quyền lực mềm cho Thủ đô”.

Theo chuyên gia Nguyễn Đình Thành, khi thể chế thông thoáng, hạ tầng sẵn sàng và con người được tự do sáng tạo, công nghiệp văn hóa của Hà Nội sẽ phát triển bền vững.

“Chúng ta đã có chất liệu truyền thống tuyệt vời, có cách nhìn hiện đại, giờ là lúc biến tất cả thành sức mạnh kinh tế để Hà Nội thực sự là đầu tàu của cả nước”, chuyên gia Nguyễn Đình Thành khẳng định.

Nghị quyết 02-NQ/TW không chỉ là một văn bản chính sách, mà là lời hiệu triệu để mỗi người dân, mỗi nghệ sĩ và mỗi doanh nghiệp cùng chung tay xây dựng hệ giá trị con người Thủ đô trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Hà Nội không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà hướng tới sự bền vững, nơi mà sự giàu có về vật chất phải song hành với sự phong phú về tinh thần.

Nghị quyết số 02-NQ/TW đã mở ra một chương mới cho văn hóa Thăng Long-Hà Nội. Trong một thế giới cạnh tranh không chỉ bằng kinh tế mà còn bằng bản sắc và sức hấp dẫn văn hóa, Hà Nội đang đứng trước cơ hội hiếm có để tái định vị mình.
Không còn là câu chuyện của quá khứ, văn hóa - nếu được khai thác đúng cách, sẽ trở thành “tài sản chiến lược” của tương lai. Và khi đó, Hà Nội không chỉ là “trái tim của cả nước”, mà còn có thể trở thành một trung tâm sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực và trên thế giới.

Nguồn: https://hanoimoi.vn/nghi-quyet-so-02-nq-tw-cu-hich-chien-luoc-de-ha-noi-bien-di-san-thanh-tai-san-740701.html