Người làm sách kể chuyện làng sách

"Tôi kể - Tất cả đều từ sách" (NXB Dân Trí) là cuốn hồi ức được kể bằng giọng điệu chậm rãi, chân thành của Trần Đại Thắng - người có gần 30 năm gắn bó với nghề làm sách. Trong tác phẩm dày 500 trang này, tác giả không chỉ ghi lại hành trình cá nhân, từ niềm đam mê đọc sách đến con đường làm sách chuyên nghiệp, mà còn kể nhiều câu chuyện thú vị về thế giới sách.

Chuyện bắt đầu từ một cậu bé say mê đọc sách ở một thị trấn heo hút, đi học mỹ thuật rồi thành họa sĩ thiết kế bìa sách và cuối cùng trở thành ông chủ Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A - một trong những đơn vị làm sách tư nhân lớn nhất Việt Nam. Xuyên suốt hành trình ấy, Trần Đại Thắng mang đến góc nhìn gần gũi, chân thực về văn hóa đọc và nghề làm sách tại Việt Nam qua nhiều thập niên thăng trầm. Bạn đọc sẽ được theo chân tác giả từ những ngày đầu mở cửa hàng sách, đến các chuyến tham dự Hội sách Frankfurt (Đức) danh giá, hay Hội sách Codex (Mỹ) dành cho giới làm sách quý hiếm trên thế giới. Và ở đó còn là hậu trường của những loạt sách đình đám mà Đông A đã thực hiện như: Văn mới, Sách Tết, Văn chương và Mỹ thuật, Trăm năm Nobel... và mới nhất là cuốn Trần Tiến - Người hát thơ mình. Tất cả đều cho thấy không có thành công nào đến dễ dàng, tất cả đều được tạo nên từ đam mê và tinh thần không ngừng học hỏi. Và trên hết là tình yêu vô bờ bến đối với sách.

Một điều đặc biệt khiến "Tôi kể - tất cả đều từ sách" hấp dẫn với người đọc chính là những bức "ký họa chân dung" bằng ngôn từ mà tác giả dành cho những người đã đi qua cuộc đời làm nghề của mình. Từ những nhà văn, nhạc sĩ tên tuổi như: Hồ Anh Thái, Trần Tiến... cho đến những họa sĩ bậc cha chú, đàn anh như: Lê Huy Văn - tác giả của chiếc cốc vại bia hơi Hà Nội nổi tiếng; Văn Sáng - người mà triết lý "bìa sách không chỉ đẹp mà còn phải thể hiện được hồn cốt bên trong" đã ảnh hưởng sâu sắc đến tư duy làm sách của Trần Đại Thắng. Người đọc còn được gặp gỡ những nhân vật độc đáo của phố sách Đinh Lễ - Nguyễn Xí một thời vàng son: Cô Mão - người được ví như "thành hoàng của phố sách" với con mắt thẩm định sách tinh tường; "mụ" Hoa - người mà "sách hay, sách hiếm gì cũng có". Rồi chân dung các bộ tứ đại gia làng sách: “Đại, Cứ, Hòa, Sơn”- bốn nhà làm sách tư nhân tiên phong tại TP. Hồ Chí Minh sau thời bao cấp (Thời Đại, Hương Trang, Văn Lang, Hồng Ân); "Dung, Phấn, Hiền, Lệ" - những phụ nữ quyền lực đứng sau 4 công ty phát hành sách lớn ở hai miền Nam, Bắc... Hay tứ đại gia mới "Hiếu, Tân, Trị, Phước" với những nhà sách, thương hiệu sách đã ghi đậm dấu ấn trong lòng độc giả.

Xuất thân làm mỹ thuật, nhưng hành trình làm sách đã trao cho Trần Đại Thắng một ngòi bút linh hoạt và đa sắc: Lúc dồn nén cảm xúc khi chạm đến những ký ức gia đình; lúc dí dỏm hài hước khi kể về bạn bè trong giới sách; lúc lại mang hơi hướng kiếm hiệp khi nhắc đến những tay chơi sách cao thủ trong "Thiên thư lâm anh hùng truyện". Thật thú vị khi được biết giới sưu tầm sách có những nhân vật thú vị như: Yên Vương (nhà báo Yên Ba) - người sở hữu bộ sưu tập Tam quốc diễn nghĩa “đệ nhất trời Nam”; nhóm “Thiên hạ ngũ tuyệt” - mỗi người sở hữu những cuốn sách quý được xếp vào hàng “trấn môn chi bảo” và nhiều nhân vật khác xuất hiện theo kiểu “lớp sóng sau đè lên lớp sóng trước” tạo nên một cộng đồng yêu sách đầy màu sắc và cá tính.

Không dừng lại ở chuyện làng sách trong nước, Trần Đại Thắng còn mở rộng tầm nhìn qua những trang viết về các phố sách, hiệu sách nổi tiếng ở London (Anh), Paris (Pháp), Brussels (Bỉ), Budapest (Hungary), Singapore, Trung Quốc... để rồi trăn trở: "Hà Nội, trái tim của cả nước lẽ ra cũng phải có một nơi như thế - một không gian đủ rộng, đủ sâu, đủ tự hào để bạn bè thế giới khi đến có thể cảm nhận thêm đời sống tinh thần của người Việt”.

Với những ai yêu sách, cuốn sách "Tôi kể - Tất cả đều từ sách" của Trần Đại Thắng giúp bạn đọc hiểu thêm về những công đoạn, những con người đứng phía sau mỗi cuốn sách được xuất bản, cũng như cảm nhận rõ hơn tình yêu bền bỉ anh dành cho sách qua nhiều năm tháng. Trần Đại Thắng làm sách không chỉ để bán sách, mà để chơi sách, để yêu sách. Và hơn hết, "Tôi kể - Tất cả đều từ sách"  không chỉ là một hồi ký cá nhân, mà còn là những trang viết đầy ắp cảm xúc về làng sách Việt Nam suốt ba thập niên qua, một kiểu ghi chép lịch sử nghề khoáng đạt và ấn tượng.

THÀNH NGUYỄN

Nguồn: https://baokhanhhoa.vn/van-hoa/202604/nguoi-lam-sach-ke-chuyen-lang-sach-d171454/