Trang chủKinh tếCông nghiệp - Xây dựngNhà ở xã hội đang đối mặt với tình trạng nghịch lý...

Nhà ở xã hội đang đối mặt với tình trạng nghịch lý vừa thiếu vừa “ề”.


Khó khăn chồng chất khó khăn

Dữ liệu nghiên cứu của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy, kể từ năm 2018 đến nay, nguồn cung nhà ở có xu hướng sụt giảm nghiêm trọng. Số lượng dự án nhà ở mới được phê duyệt ngày càng bị hạn chế. Trong khi đó, ước tính khoảng 1.200 dự án với giá trị khoảng 30 tỷ USD lại đang gặp vướng mắc trong quá trình triển khai. Kể từ cuối năm 2022 đến nay, mới chỉ có khoảng 500 dự án đang được tháo gỡ.

Kinh tế - Nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế”: Đâu là giải pháp?

Kể từ năm 2018 đến nay, nguồn cung nhà ở có xu hướng sụt giảm nghiêm trọng. (Ảnh:baochinhphu)

Nguồn cung nhà ở hạn chế, thiếu trầm trọng nhà ở phù hợp túi tiền, chi phí ở các khâu làm dự án đều cao,… khiến giá địa ốc, đặc biệt là căn hộ chung cư ở các thành phố lớn liên tục tăng và chưa có dấu hiệu ngừng lại. Nhà ở xã hội gần như là cơ hội duy nhất cho giấc mơ an cư của đại đa số người dân.

Thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành chính sách nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội, cải thiện nguồn cung phân khúc nhà ở xã hội. Tuy nhiên, những chính sách này vẫn còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, tạo ra nhiều điểm nghẽn khiến các chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội.

Tại sự kiện công bố báo cáo quý 3/2023 của VARS, ông Nguyễn Hoàng Nam, Thành viên Tổ công tác Nghiên cứu thị trường VARS, Tổng Giám đốc G-Home cho biết, cơ chế pháp luật liên quan đến nhà ở xã hội rất phức tạp. Việc xin cấp phép xây dựng dự án còn dề dà, thậm chí mất thời gian hơn dự án nhà ở thương mại. Để “ra” được giấy phép xây dựng, chủ đầu tư phát triển nhà ở xã hội phải mất ít nhất 2 năm hoàn thành thủ tục.

Theo đó, mặc dù nội dung quy định hiện hành ưu đãi cho dự án nhà ở hội được miễn tiền sử dụng đất nhưng trước đó, dự án nhà ở xã hội vẫn phải “kinh” qua định giá đất – hiện vẫn đang còn nhiều vướng mắc, tranh cãi liên quan đến phương pháp định giá. Đồng thời, chủ đầu tư không được giảm trừ mà vẫn phải nộp tiền M3 (giá trị nộp ngân sách nhà nước bằng tiền do nhà đầu tư đề xuất trong hồ sơ dự thầu ngoài các nghĩa vụ của nhà đầu tư đối với ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật hiện hành). Hơn thế nữa, chủ đầu tư vẫn phải tự ứng trước tiền để giải phóng mặt bằng. Khoản tiền này sau đó sẽ được đối trừ vào dự án khác hoặc được bù vào giá đất.

Chưa kể, sau 2 năm làm thủ tục đầu tư, dự án nhà ở xã hội mất khoảng 2 năm tiếp theo để xây dựng và bàn giao nhà cho khách hàng. Sau đó, chủ đầu tư vẫn phải dành tỷ lệ tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội để cho thuê trong các dự án nhà ở xã hội và chỉ được bán sau 5 năm đưa vào sử dụng.

Quá trình này kéo dài lên đến 9 năm, sau đó, dự án mới được kiểm toán. Và chỉ khi được kiểm toán xong, doanh nghiệp mới được nhận về khoản lợi nhuận cố định 10%. Trong khi đó, xuyên suốt cả quá trình thực hiện dự án, bản thân doanh nghiệp cũng không chắc chắn, khoản chi phí nào sẽ được ghi nhận là hợp lý, hợp lệ, khoản phí nào sẽ không được quyết toán, bị gạt đi. Chính vì vậy, doanh nghiệp làm nhà ở xã hội luôn trong trạng thái “hên, xui” như trong một “canh bạc”.

Khó khăn chưa chỉ dừng lại ở đó, việc tiếp cận nguồn vốn cũng là một trở ngại lớn đối với các Chủ đầu tư. Theo nghiên cứu, hầu hết các dự án BĐS được đầu tư xây dựng tại Việt Nam, thì vốn chủ sở hữu chiếm khoảng 20%, 30% huy động từ khách hàng và có đến 50% phải trông chờ vào các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, đã có trường hợp chủ đầu tư gặp khó khăn khi tiếp cận với các khoản vay do không có tài sản thế chấp, chỉ bởi “khu đất để phát triển dự án nhà ở xã hội bị định giá 0 đồng” vì ưu đãi được miễn tiền sử dụng đất. Lúc này, ưu đãi chưa thấy đâu, chỉ thấy vô hình chung làm khó doanh nghiệp.

Tồn tại quá nhiều khó khăn, vướng mắc và bất cập, khiến cho đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội dường như rất khó có thể đạt được mục tiêu đề ra.

Người cần mua không mua được

Khó khăn trong quá trình triển khai khiến nguồn cung ra thị trường ngày càng khan hiếm nhưng thị trường vẫn xảy ra hiện tượng nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế”. Dù nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn đang ngày càng gia tăng cùng với tốc độ đô thị hóa và khoảng cách ngày càng xa giữa tỷ lệ gia tăng giá địa ốc và thu nhập.

Kinh tế - Nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế”: Đâu là giải pháp? (Hình 2).

. Nhà ở xã hội là cơ hội có được chốn an cư của đại đa số người dân, nhưng hiện tại đang vướng nhiều khó khăn. (Ảnh:baochinhphu)

Với tỷ lệ độ thị hóa năm 2022 đạt 41,5%, và sẽ tăng lên khoảng 50% vào năm 2030. Mỗi năm, Việt Nam phải tăng thêm khoảng 70 triệu m2 nhà ở đô thị. Theo Bộ Xây dựng, nhu cầu về nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp, công nhân KCN của các địa phương giai đoạn 2021 – 2030 vào khoảng 2.400.000 căn.

Như vậy, ngay cả khi đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội được thực thi tối đa, nguồn cung cũng không đủ đáp ứng nhu cầu. Trong khi đó, con số hiện tại cho thấy vẫn rất xa so với mục tiêu của đề án, dù các cấp từ trung ương đến địa phương đều đang rất nỗ lực thực hiện.

Theo thông tin nghiên cứu của VARS tại các khu vực có dự án nhà ở xã hội được mở bán, nhiều dự án ghi nhận lượng quan tâm, gửi hồ sơ gần hết bảng hàng ngay khi tung ra thị trường trong khi một số địa phương có khu chế xuất, khu công nghiệp với hàng trăm nghìn lao động nhập cư ghi nhận tình trạng “ế ẩm” dù chào bán nhiều lần.

Hồi tháng 8 vừa qua, trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết, dù tỉnh Bắc Ninh triển khai đầu tư xây dựng hàng chục ngàn căn nhà ở công nhân, nhưng dường như công nhân làm việc trên địa bàn tỉnh lại không mặn mà với việc mua nhà ở công nhân.

Theo đó, trong số 7 dự án nhà ở công nhân đã hoàn thành, hoàn thành một phần tại Bắc Ninh, cung cấp ra thị trường khoảng 4.000 căn hộ hoàn thiện, nhưng số công nhân làm việc trong các khu công nghiệp đăng ký mua nhà rất ít.

Báo cáo nêu rõ, thời gian qua, các chủ dự án đã rao bán 1.681 căn nhà ở công nhân nhưng số lượng bán được rất ít, hiện 7 dự án vẫn còn tồn 1.324 căn nhà.

Lý giải nguyên nhân, theo ông Nguyễn Hoàng Nam, nguyên nhân chính là do người cần mua thì không mua được trong khi chính sách lại hướng về người không cần mua.

“Luật liên quan nhà ở xã hội rất xiết đối tượng mua, nhiều tỉnh chỉ bán cho công nhân. Nhiều tỉnh lại chỉ bán cho công nhân trong một khu công nghiệp. Thậm chí, có tỉnh chỉ bán cho đối tượng công nhân trong KCN nhưng chỉ thuộc một huyện. Trong khi đó, tính gắn kết của công nhân với địa phương chưa chắc đã cao”, ông Nam chia sẻ.

Do đó, để đảm bảo an sinh, xã hội, để không còn hiện tượng nhà ở xã hội vừa thiếu vừa “ế”, cần tiếp tục nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách theo hướng khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, mở rộng đối tượng được thụ hưởng các chính sách về nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội. Đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội (được thuê, thuê mua, mua) cần được điều chỉnh với tiêu chí đơn giản, dễ nhận biết, giảm tối đa các yêu cầu về giấy tờ, thủ tục hành chính như tình trạng chỗ ở, mức thu nhập…

Bên cạnh đó, cần thay đổi tư duy phát triển nhà ở xã hội. Dự án nhà ở xã hội cần được nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ điều kiện cho người dân sinh sống lâu dài. Để nâng cao chất lượng nhưng vẫn đảm bảo giá thành hợp lý, chủ đầu tư thu được lợi nhuận, nên phát triển dự án nhà ở xã hội với quy mô phù hợp.

Quy định đối tượng được thụ hưởng chính sách về nhà ở xã hội cũng cần thay đổi phù hợp hơn, nhà ở xã hội không phải là bán cho người giàu nhưng cần hướng đến cả những đối tượng có thu nhập thuộc diện phải đóng thuế, có tích lũy, nhưng không tiếp cận được với nhà ở thương mại hiện có giá bán ở ngưỡng cao. Bởi, nếu người dân có thu nhập quá thấp, hộ nghèo, cận nghèo, dưới mức phải đóng thuế thu nhập cá nhân, có nghĩa, những người này không đủ tiền để trang trải cuộc sống, không có tích luỹ. Do đó, họ cũng không thể mua nhà ở xã hội.

N.Giang





Nguồn

Cùng chủ đề

Nhà ở xã hội chưa tỏa sáng như kỳ vọng

Thông tin về thị trường bất động sản mới đây, Bộ Xây dựng cho biết, trong cả năm 2023, trên địa bàn cả nước đã có 44 dự án nhà ở xã hội dành cho đối tượng thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp với quy mô 36.262 căn đã hoàn thành và được cấp phép, khởi công xây dựng. Trong đó có 28 dự án đã hoàn thành với quy mô 13.864 căn; đã được...

Bản tin kinh tế 26/1: Giá nhà ở xã hội tăng vọt; đề xuất tiếp tục tăng giá điện

- Bộ Công Thương đề nghị tiếp tục tăng giá điện trong năm 2024 Tại cuộc họp Ban chỉ đạo giá đầu tuần này, Bộ Công Thương kiến nghị điều chỉnh giá điện trong năm nay, để phản ánh biến động các chi phí đầu vào và giúp Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có nguồn lực thanh toán cho chủ đầu tư các nhà máy điện. Đề xuất tăng giá điện được Bộ Công Thương đưa ra...

Làm nhà vừa túi tiền để thị trường bất động sản ‘ấm lên’?

Thu nhập vài chục triệu đồng cũng khó mua nhà“Hai vợ chồng tôi thuê nhà trọ đã 7 năm nay và không biết đến bao giờ mới mua được nhà ở TP.HCM”, chị Nguyễn Thị Thủy, ngụ quận Tân Bình nói.Chị Thủy cho biết, chị làm kế toán cho một công ty may mặc với mức lương 10 triệu đồng/tháng. Chồng chị làm nhân viên kỹ thuật của một công ty xây dựng với mức lương 12 triệu...

Bất cập việc thừa nhà tái định cư, thiếu nhà ở xã hội

Thừa nhà tái định cư, thiếu nhà ở xã hội Chương trình Phát triển nhà ở thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 - 2030 đã được HĐND Thành phố này thông qua, thì chỉ tiêu nhà ở công vụ giai đoạn 2021 - 2025 dự kiến phát triển khoảng 1.400m2 sàn nhà ở công vụ. Nguồn vốn ngân sách phát triển nhà ở xã hội dự kiến khoảng 3.770 tỷ đồng cho giai đoạn 2021 - 2025...

Cùng tác giả

Cùng chuyên mục

Việt Nam bị ảnh hưởng thế nào trước những thách thức của khu vực?

Thách thức và kì vọng đan xen Theo Báo cáo quý IV/2023 về Đầu tư Châu Á-Thái Bình Dương (APIQ) của Savills công bố mới đây đã chỉ ra các yếu tố đang thúc đẩy thị trường, các phân khúc đang dẫn đầu và triển vọng thu hút đầu...

Giá chung cư Hà Nội tăng mạnh, nhà đầu tư vẫn không chốt lãi

Lãi cao vẫn không bánAnh Trần Kiên Trung, một nhà đầu tư bất động sản Hà Nội chia sẻ, cuối năm 2021 anh mua căn hộ gần 70m2 tại một chung cư trên địa bàn quận Nam Từ Liêm với giá 2,6 tỷ đồng. Đến nay, trên thị trường căn hộ tương tự như của anh đang được giao dịch từ 3,2-3,3 tỷ đồng.Theo anh Kiên, xét ở mục tiêu đầu tư, thời điểm này, anh hoàn toàn có...

Ngân hàng Nhà nước: Không cấm cho vay mua nhà hình thành trong tương lai

Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 22/2023 sửa đổi, bổ sung Thông tư 41/2016 quy định về tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng,.Thông tư này có hiệu lực từ ngày 1/7 năm nay, với nhiều nội dung mới. Dư luận xuất hiện một số lo ngại rằng quy định mới gây khó khăn cho người mua nhà.Cụ thể, thị trường xuất hiện các lo lắng về việc khi thông tư có...

Kỳ vọng nguồn cung bất động sản tăng khi Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực

Ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc Batdongsan.com.vn Khu vực miền Nam nhận định, Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ có những tác động tích cực đến thị trường BĐS Việt Nam. Theo đó, sẽ góp phần làm giá đất tăng một cách bền vững, bởi...

Bất động sản công nghiệp sẽ đối diện thách thức mới trong năm 2024

Theo báo cáo thị trường bất động sản do MBS công bố mới đây, tính đến cuối năm 2023, cả nước hiện có 416 khu công nghiệp (KCN) đã thành lập, với tổng diện tích đất tự nhiên đạt khoảng 129.9 nghìn ha. Tổng diện tích đất công nghiệp đạt...

Tin mới nhất

Giảng viên, sinh viên lên đồ long lanh, lưu khoảnh khắc Tết ở trường học

Những ngày cuối cùng của năm Quý Mão, nhiều giảng viên, sinh viên cùng nhau trang hoàng không gian trường lớp, ghi lại những bức hình kỷ niệm để chào đón năm Giáp Thìn.Tại Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), nhiều "góc sống ảo" cực "xịn xò" với sắc vàng hoa mai đặc trưng của...

Lấy năng suất lao động, hiệu quả công tác làm cơ sở để tăng lương

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2024. Nghị quyết nêu rõ, từ ngày 1/7/2024, thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương theo Nghị quyết số 27 ngày 21/5/2018 của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII. Xoay quanh câu chuyện cải...

Bất ngờ chậu lan hồ điệp ‘khổng lồ’ cao 4m, giá gần 2 tỷ đồng ở TP.HCM

Những ngày qua, người dân, du khách tại TP.HCM khá bất ngờ và thích thú với chậu lan hồ điệp lớn cao khoảng 4m, đường kính 3,5m được trưng bày tại khu chợ đêm Thảo Điền, TP.Thủ Đức Đình Tuyến - Vietnamnet.vn Source link

Thi đấu tập trung, Real Madrid trở lại vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng La Liga

Chiến thắng 2-0 trước Getafe ở trận đá bù vòng 20 La Liga đã giúp Real Madrid trở lại ngôi đầu bảng, bỏ xa đối thủ Barcelona.

Tin nổi bật

Tin mới nhất