Từ chủ trương chiến lược của UBND thành phố và kế hoạch cụ thể của Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội, các đơn vị nghệ thuật đã đồng loạt đến trường, biến những không gian sư phạm thành các sàn diễn rộn ràng, thổi làn gió mới cho môn Ngữ văn và nghệ thuật truyền thống.

Từ trang sách bước ra sân trường

Một sáng tháng 4-2026, sân Trường Tiểu học Ngọc Lâm (phường Bồ Đề) bỗng chốc biến thành một không gian cổ tích kỳ ảo. Không còn những dãy bàn ghế đóng khung, không gian mở của sân trường là nơi các nhân vật văn học bằng xương bằng thịt bước ra từ trang sách. Đó là cậu bé Nam tinh nghịch, bà nội hiền hậu, ông Bụt tôn nghiêm hay lũ quỷ vương độc ác... trong vở kịch thiếu nhi “Lời bà kể”-một tác phẩm sân khấu nổi bật do Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Nguyễn Trung Hiếu biên kịch và đạo diễn, được thể hiện tài tình qua nét diễn của các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Kịch Hà Nội.

Vở diễn là sự lồng ghép khéo léo, sinh động giữa nghệ thuật kịch nói với hai câu chuyện dân gian quen thuộc trong chương trình học: “Mồ côi xử kiện” và “Sự tích cây nêu ngày Tết”. Sự thông minh, tài trí của nhân vật Mồ Côi đã giúp bảo vệ bác nông dân thật thà, gieo vào lòng các em bài học sâu sắc về lẽ phải và sự công bằng. Biểu tượng cây nêu ngày Tết được tái hiện để các em hiểu thêm về phong tục xua đuổi ma quỷ, cầu mong điều tốt lành, khơi dậy niềm tự hào về văn hóa dân tộc.

Không chỉ biểu diễn, các nghệ sĩ còn tạo không gian trải nghiệm thực tế cho học sinh. Trong nhiều phân đoạn, các nghệ sĩ đã khéo léo lồng ghép phần tương tác trực tiếp.  Sau mỗi phân cảnh, những tràng pháo tay giòn giã của các em chính là minh chứng rõ nhất cho sức lan tỏa và sự thành công của tác phẩm.

Học sinh Trường Tiểu học Ngọc Lâm hào hứng xem các nghệ sĩ Nhà hát Kịch Hà Nội diễn vở “Lời bà kể”. 

Bức tranh đa sắc của các nhà hát Thủ đô

Không riêng gì Nhà hát Kịch Hà Nội với các vở diễn như “Lời bà kể”, “Chuyện người con gái Nam Xương”, “Tinh thần thể dục” hay tác phẩm mới “Huyền tích Hồ Gươm” (Ngữ văn lớp 6), không khí sân khấu học đường trong các tháng 3, 4, 5-2026 tại các trường Thụy Lâm, Đông Dư, Vĩnh Ngọc, Thạch Bàn A, Liên Mạc B, Tân Lập... trở nên rộn ràng hơn nhờ sự vào cuộc của nhiều đơn vị nghệ thuật, như: Nhà hát Chèo Hà Nội với các vở “Quan Âm Thị Kính”, “Cây tre trăm đốt”, “Chú cuội và cây đa” được đổi mới với hình thức và ngôn ngữ chèo theo hướng dí dỏm, dễ hiểu, gần gũi với tâm lý học sinh. Nhà hát Múa rối Thăng Long với các chương trình “Xã trưởng-mẹ Đốp” (rối que), “Vũ điệu hồ thiên nga” (rối tay), “Bà già xì tin” (rối dây)... tạo nên sự đa dạng trong trải nghiệm nghe-nhìn, khơi gợi trí tưởng tượng cho học sinh ngay tại sân trường.

Cô Vũ Thị Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Liên Mạc B (xã Yên Lãng) cho biết: “Thông qua hình thức sân khấu sinh động, giàu cảm xúc, những nhân vật và câu chuyện quen thuộc trong tác phẩm văn học đã được khắc họa chân thực, giúp học sinh cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của văn học dân tộc cũng như giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm. Hiệu quả của mô hình này không chỉ dừng lại ở những buổi ngoại khóa một chiều mà nằm ở sự đổi mới toàn diện từ khâu dàn dựng, tương tác cho đến truyền dạy kỹ năng, hướng tới hình thành các câu lạc bộ nghệ thuật ngay trong nhà trường”

Là một trong những đơn vị tham gia đề án, Nghệ sĩ Ưu tú Trần Thị Hiền, Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long bày tỏ mong muốn mỗi buổi biểu diễn không chỉ mang đến cho học sinh một chương trình nghệ thuật hấp dẫn mà còn góp phần khơi dậy tình yêu văn học, bồi đắp cảm xúc thẩm mỹ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đến với thế hệ trẻ Thủ đô.

Tham gia ngay từ những ngày đầu triển khai dự án, Nhà hát Kịch Hà Nội đặt mục tiêu đạt 200 buổi diễn và dựng mới 6 vở trong năm 2026. NSND Nguyễn Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát bày tỏ kỳ vọng mô hình này sẽ được lan tỏa rộng hơn, vượt ra ngoài địa bàn Hà Nội để triển khai trên cả nước, thành chương trình mang tầm quốc gia. “Sân khấu với hiệu ứng sinh động sẽ giúp học sinh thích thú hơn với trang sách, đồng thời hình thành nên lớp khán giả và diễn viên cho nghệ thuật sân khấu trong tương lai”, NSND Nguyễn Trung Hiếu cho hay.

Sự rộn ràng của Đề án Sân khấu học đường tại Hà Nội năm 2026 không phải là một phong trào tự phát mà là bước đi chiến lược, hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội, với mục tiêu cốt lõi đến năm 2030, 100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia thường xuyên và hiệu quả các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa.

Khi văn học rời trang sách để bước lên sân khấu bằng hình thể, âm thanh và ánh sáng, nghệ thuật không còn là điều xa vời mà trở thành một phần gắn bó mật thiết với đời sống học đường. Đây chính là hướng đi bền vững, một phương pháp giáo dục toàn diện bằng trải nghiệm, giúp gieo mầm tình yêu cội nguồn, bồi đắp nhân cách và nuôi dưỡng tâm hồn cho những chủ nhân tương lai của đất nước.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/nhip-song-san-khau-hoc-duong-o-thu-do-1040970