Tham dự Tọa đàm có các đại biểu: PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội văn nghệ dân gian Việt Nam; PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; TS. Phạm Quốc Quân, Ủy viên Hội đồng di sản quốc gia, nguyên Giám đốc Bảo tàng lịch sử; ông Nguyễn Xuân Thủy, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hà Nội; đại diện trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội); trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp; đại diện một số công ty hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo…
Hà Nội là trái tim của cả nước, là Thủ đô anh hùng, thành phố vì hòa bình. Năm 2019, Hà Nội là thành phố đầu tiên của Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thiết kế. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn lao, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tiếp tục định vị, nhận diện và phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững Thủ đô.
Biểu tượng văn hóa là sự kết tinh các giá trị lịch sử, truyền thống và bản sắc của một cộng đồng, được thể hiện thông qua những hình ảnh có tính nhận diện cao. Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa nhận diện, biểu tượng văn hóa còn góp phần quan trọng trong việc lưu giữ, trao truyền ký ức và các giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ. Đồng thời, đây cũng là phương tiện quan trọng để quảng bá hình ảnh, thúc đẩy giao lưu và tăng cường kết nối văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Trong giai đoạn hiện nay, khi phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một định hướng quan trọng, biểu tượng văn hóa ngày càng được xem là nguồn lực để chuyển hóa các giá trị truyền thống thành sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế – xã hội.
Tọa đàm đã ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện cộng đồng sáng tạo trẻ. Các ý kiến đều đánh giá cao ý nghĩa của việc Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Tọa đàm, coi đây là hoạt động thiết thực nhằm nhận diện, lựa chọn và phát huy giá trị các biểu tượng văn hóa đặc trưng của Thủ đô.
Nội dung thảo luận tập trung vào một số vấn đề trọng tâm như: quan điểm, tiêu chí lựa chọn biểu tượng văn hóa; đề xuất 10 biểu tượng đặc trưng theo từng lĩnh vực như ẩm thực, di sản, làng nghề, không gian văn hóa; khả năng ứng dụng các biểu tượng trong truyền thông, thiết kế và phát triển công nghiệp văn hóa. Đặc biệt, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa di sản thành IP văn hóa, để các giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn, tôn vinh mà còn trở thành tài sản trí tuệ được bảo hộ, khai thác hợp lý, mang lại lợi ích cho cộng đồng và đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội đánh giá cao việc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Tọa đàm. Theo ông, trước khi lựa chọn một biểu tượng cụ thể, Hà Nội cần xây dựng được hệ biểu tượng văn hóa mang tính tổng thể, trên cơ sở bộ tiêu chí rõ ràng, khoa học và có khả năng ứng dụng thực tiễn.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, biểu tượng văn hóa Hà Nội phải có tính đại diện cho bản sắc Thủ đô, thể hiện được chiều sâu câu chuyện về Hà Nội; có mức độ nhận diện xã hội rộng rãi; có khả năng thiết kế hóa, phát triển thành sản phẩm công nghiệp văn hóa; đồng thời bảo đảm tính cộng đồng, tính bền vững và khả năng bảo hộ sở hữu trí tuệ. Về cách thức triển khai, có thể nghiên cứu tổ chức cuộc thi sáng tạo biểu tượng văn hóa Hà Nội, song cần tránh biến cuộc thi thành sự lựa chọn cảm tính, không đồng nhất biểu tượng văn hóa với logo và không thương mại hóa di sản bằng mọi giá.
Cùng quan điểm về sự cần thiết phải xác lập tiêu chí, PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, việc lựa chọn biểu tượng văn hóa Hà Nội cần xuất phát từ việc nhận diện đúng “tính chất” của Thủ đô – trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước, vùng đất có bề dày hơn nghìn năm lịch sử. Vì vậy, đây là công việc không dễ dàng, đòi hỏi nhiều cuộc trao đổi, nghiên cứu, làm rõ. Tọa đàm lần này có ý nghĩa như một bước khởi đầu, gợi mở những ý tưởng quan trọng cho quá trình lựa chọn biểu tượng văn hóa Hà Nội.
Theo GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, biểu tượng văn hóa Hà Nội cần đáp ứng các tiêu chí cơ bản: phải là giá trị riêng có của Hà Nội; đã tồn tại lâu đời trên mảnh đất Thủ đô; thấm sâu vào đời sống tinh thần của người Hà Nội; có tính độc đáo, độc bản; đồng thời dễ nhận diện, dễ hiểu và dễ chuyển hóa trong đời sống đương đại.
TS Phạm Quốc Quân, Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử, cũng cho rằng Tọa đàm là sự khơi mở cần thiết, góp phần định hướng cho quá trình lựa chọn biểu tượng văn hóa của Hà Nội. Theo ông, cùng với việc xây dựng bộ tiêu chí, Hà Nội cần quan tâm hình thành ngân hàng dữ liệu về các biểu tượng văn hóa, tạo cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa đặc trưng của Thủ đô.
Phát biểu tại Tọa đàm, đồng chí Phạm Tuấn Long, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội trân trọng cảm ơn những ý kiến đóng góp tâm huyết, sâu sắc của các chuyên gia, nhà khoa học. Đồng chí nhấn mạnh, việc nhận diện và lựa chọn biểu tượng văn hóa Thủ đô là vấn đề có tính nền tảng, nhằm bảo đảm các biểu tượng được lựa chọn vừa phản ánh đúng giá trị lịch sử, văn hóa, bản sắc riêng có của Hà Nội, vừa đáp ứng yêu cầu về khả năng nhận diện, lan tỏa và phát triển trong đời sống đương đại.
Tọa đàm là bước khởi đầu quan trọng cho một nhiệm vụ mới, đòi hỏi quá trình nghiên cứu, trao đổi, tiếp thu nghiêm túc và bài bản. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội mong muốn tiếp tục nhận được nhiều ý kiến sâu sắc, thiết thực của các chuyên gia, nhà khoa học, các trường đại học, cộng đồng thiết kế và sáng tạo Thủ đô trong các bước tiếp theo, qua đó hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn để triển khai hiệu quả nhiệm vụ được Thành phố giao.
Minh Nguyễn
Nguồn: https://sovhtt.hanoi.gov.vn/nhung-goi-mo-ve-lua-chon-bieu-tuong-van-hoa-ha-noi/
![[Ảnh] Rèn bản lĩnh, vững chuyên môn: Sôi nổi công tác huấn luyện chiến sĩ pháo binh](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/06/30/1782815602541_lu-368-1875-4571-jpg.webp)
