Hơn 10 năm nay, người dân xóm Khê Nam (xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi) phải sống trong cảnh thấp thỏm vì tình trạng sạt lở bờ sông Trà Khúc ngày càng nghiêm trọng.
Mỗi mùa mưa bão đến, nỗi lo ấy lại hiện hữu khi đất sản xuất tiếp tục bị cuốn trôi, nhà cửa đứng trước nguy cơ bị đe dọa.
Nằm ở khu vực cửa sông, xóm Khê Nam thường xuyên chịu tác động kép của triều cường từ biển dâng cao và lượng nước lớn từ thượng nguồn đổ về.
Sự kết hợp của các yếu tố này khiến bờ sông liên tục bị xói lở, nhiều diện tích đất nông nghiệp bị mất hoặc bồi lấp, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân.
Sạt lở "ăn" sát vào đất sản xuất của người dân xóm Khê Nam (xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi). Ảnh: L.K.
Ông Phan Thu (63 tuổi), một người địa phương cho biết gia đình ông là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng do sạt lở.
Theo ông Thu, nhiều năm qua, triều cường và dòng chảy đã ăn sâu vào khu đất sản xuất của gia đình khoảng 7 m, cuốn mất hơn 500 m² đất nông nghiệp.
“Nhìn đất đai bị nước cuốn đi từng năm mà xót lắm. Mỗi khi nghe tin có áp thấp hay bão lớn là tôi lại mất ăn mất ngủ, bởi không biết sau một mùa mưa nữa sẽ mất thêm bao nhiêu đất. Nếu tình trạng này kéo dài, chẳng những đất sản xuất không còn mà nhà cửa của người dân cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng”, ông Thu lo lắng.
Không chỉ mất đất do sạt lở, nhiều hộ dân tại đây còn đối mặt với tình trạng cát bồi lấp sau các đợt mưa bão. Những thửa ruộng từng màu mỡ nay bị phủ kín bởi lớp cát dày, không thể tiếp tục canh tác. Gia đình ông Trương Cọt (58 tuổi) là một trong những trường hợp như vậy. Sau mùa mưa bão năm 2025, gần 500 m² đất sản xuất của gia đình ông bị cát bồi lấp với độ dày hơn 1m. Đến nay, diện tích này vẫn bỏ hoang vì không thể trồng trọt.
Nhiều diện tích đất canh tác bị cát bồi lấp, đành phải bỏ hoang. Ảnh: L.K.
Ông Cọt cho rằng, điều khiến người dân lo lắng không chỉ là mất đất sản xuất mà còn là nguy cơ sạt lở tiếp tục lan rộng vào khu dân cư.
“Đất sản xuất bị mất đã đành, nhưng điều bà con sợ nhất là bờ sông cứ tiếp tục bị khoét sâu. Những năm gần đây, mép sông ngày càng tiến sát vào khu dân cư. Nếu xảy ra mưa lớn kéo dài hoặc triều cường mạnh, không ai dám chắc nhà cửa có bị ảnh hưởng hay không. Người dân chúng tôi mong các cấp chính quyền sớm có giải pháp căn cơ để bảo vệ đất đai, nhà cửa và ổn định cuộc sống lâu dài cho bà con”, ông Cọt chia sẻ.
Theo ghi nhận thực tế, đoạn sạt lở bờ sông Trà Khúc qua xóm Khê Nam kéo dài khoảng 1 km, bắt đầu từ khu vực chân cầu Cổ Lũy hướng ra cửa sông. Nhiều vị trí sạt lở ăn sâu vào bên trong, tạo thành các vách đất dựng đứng và chưa có dấu hiệu dừng lại.
Trước diễn biến phức tạp của tình trạng sạt lở, người dân địa phương đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp nhằm giữ đất như trồng tre, cây xanh dọc mép sông để hạn chế xói lở. Tuy nhiên, những giải pháp này chỉ mang tính tạm thời và hiệu quả không cao trước tác động của dòng chảy và triều cường. Do sạt lở đã tiến sát khu dân cư, một số hộ có nhà nằm gần mép sông buộc phải chủ động di dời người và tài sản đến nơi an toàn mỗi khi bước vào mùa mưa bão.
Người dân lo lắng trong thời gian tới, nếu không có biện pháp lâu dài thì ngoài đất sản xuất, nhà cửa của người dân ven sông cũng bị ảnh hưởng bởi sạt lở và triều cường. Ảnh: L.K.
Theo rà soát của UBND xã Tịnh Khê, khoảng 15.000 m² đất của người dân xóm Khê Nam đã bị sạt lở và bồi lấp trong những năm qua, gây thiệt hại đáng kể về sinh kế và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.
Hiện nay, trên địa bàn xã có 2 điểm sạt lở bờ sông trọng điểm. Trong đó, xóm Khê Nam thuộc thôn Trường Định là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất với khoảng 50 hộ dân chịu tác động trực tiếp. Tại xóm Gò Đá, thôn Phú Vinh, cũng có khoảng 20 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sạt lở.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết, trước mắt địa phương đang tăng cường theo dõi diễn biến sạt lở, cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm và xây dựng phương án di dời người dân khi xuất hiện các dấu hiệu sụt lún nhằm đảm bảo an toàn tính mạng trong mùa mưa bão. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, các giải pháp hiện nay chỉ mang tính ứng phó trước mắt. Để xử lý triệt để tình trạng sạt lở, cần sớm đầu tư xây dựng hệ thống kè kiên cố dọc sông Trà Khúc.
“Địa phương đã kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm bố trí nguồn vốn đầu tư các công trình kè ven sông Trà Khúc. Đây là giải pháp căn cơ nhằm bảo vệ quỹ đất sản xuất, đảm bảo an toàn cho khu dân cư, ổn định đời sống người dân và tạo điều kiện phát triển kinh tế bền vững cho khu vực ven sông”, ông Thanh thông tin.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/noi-lo-truc-cho-o-khe-nam-go-da-d816824.html









