Áp lực bủa vây người nuôi tôm
Đầu tháng 6/2026, nhiều doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản tiếp tục điều chỉnh tăng giá một số dòng thức ăn dành cho tôm thêm khoảng 1.200 - 1.500 đồng/kg. Đây là lần tăng giá thứ ba kể từ đầu năm đến nay, phản ánh áp lực ngày càng lớn từ chi phí nguyên liệu đầu vào trên thị trường thế giới.
Không chỉ chịu áp lực từ giá thức ăn tăng cao, người nuôi tôm còn phải gánh thêm nhiều khoản chi phí đầu vào khác. Ảnh: Hồng Thắm.
Theo các doanh nghiệp, giá nhiều loại nguyên liệu chủ lực như bột cá, dầu cá, đậu tương, lúa mì và các phụ gia dinh dưỡng liên tục neo ở mức cao do tác động của xung đột địa chính trị, chi phí vận tải gia tăng và những đứt gãy kéo dài trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc giá thức ăn tăng liên tiếp đang khiến chi phí nuôi tôm đội lên đáng kể, trong khi đây vốn là khoản chiếm khoảng 55-65% tổng chi phí sản xuất.
Điều đáng lo ngại là đà tăng của giá thức ăn diễn ra trong bối cảnh giá tôm thương phẩm đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sự chênh lệch giữa chi phí đầu vào và giá bán đầu ra đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi, khiến nhiều hộ nuôi đứng trước nguy cơ thua lỗ hoặc phải thu hẹp sản xuất nếu tình hình không sớm được cải thiện.
Không chỉ chịu áp lực từ giá thức ăn tăng cao, người nuôi tôm còn phải gánh thêm nhiều khoản chi phí đầu vào khác như con giống chất lượng cao, điện năng, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường ao nuôi và phòng chống dịch bệnh... Những yếu tố này khiến tổng mức đầu tư cho mỗi vụ nuôi ngày càng gia tăng, trong khi hiệu quả đầu ra chưa thực sự bảo đảm. Trước thực tế đó, người nuôi buộc phải tính toán thận trọng hơn trong việc lựa chọn thời điểm thả giống, mật độ nuôi cũng như các giải pháp quản lý chi phí nhằm giảm thiểu rủi ro và duy trì hiệu quả sản xuất.
Chưa ghi nhận thiếu hụt nguồn nguyên liệu
Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta cho biết, hiện nay, nhiều doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản đã điều chỉnh tăng giá bán thêm từ 1.000 - 2.000 đồng/kg. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chi phí vận chuyển quốc tế gia tăng do căng thẳng, xung đột tại khu vực Trung Đông, cùng với áp lực từ biến động tỷ giá.
"Việc giá thức ăn tăng trong bối cảnh ngành tôm đang gặp nhiều khó khăn rõ ràng là yếu tố bất lợi, làm gia tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến lợi nhuận của người nuôi. Tuy nhiên, đối với những mô hình nuôi hiệu quả, mức tăng giá thức ăn hiện nay chỉ làm giảm khoảng 10% lợi nhuận của vụ nuôi", TS. Lực phân tích.
Giá thức ăn tôm tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026. Ảnh: Aquaking.
Ông nhấn mạnh: "Các doanh nghiệp không bắt tay nhau để tăng giá thức ăn đâu. Bản thân doanh nghiệp cũng muốn có giá tốt để cạnh tranh, chứ không bắt tay nhau để neo giá".
Đối với Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta, nguồn nguyên liệu hiện vẫn được bảo đảm nhờ chủ động được vùng nuôi. Hiện nay đang là vụ thu hoạch chính trong năm nên nguồn cung tôm nguyên liệu khá dồi dào, đáp ứng tốt nhu cầu chế biến của các doanh nghiệp xuất khẩu. Vì vậy, chưa ghi nhận áp lực thiếu hụt nguồn nguyên liệu trong thời điểm này.
Bài toán chi phí cần lời giải từ liên kết chuỗi
Bà Kim Thu, chuyên gia phân tích thị trường ngành hàng tôm của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, trong giai đoạn chi phí cao, người nuôi cần tính toán kỹ điểm hòa vốn, lựa chọn mật độ nuôi phù hợp, kiểm soát môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn. Việc tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác hoặc chuỗi liên kết cũng giúp giảm rủi ro khi mua đầu vào và tiêu thụ sản phẩm.
Đối với doanh nghiệp sản xuất thức ăn, việc tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, cập nhật thông tin về xu hướng nguyên liệu đầu vào và đưa ra các giải pháp giúp người nuôi nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn có thể giúp người nuôi thích ứng tốt hơn với biến động chi phí.
Theo các doanh nghiệp, giá nhiều loại nguyên liệu chủ lực như bột cá, dầu cá, đậu tương, lúa mì và các phụ gia dinh dưỡng liên tục neo ở mức cao. Ảnh: Shutterstock.
Với doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, việc duy trì liên kết với vùng nuôi, hỗ trợ kiểm soát chất lượng nguyên liệu và xây dựng các chuỗi cung ứng ổn định ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gia tăng.
Toàn chuỗi sản xuất tôm cũng cần sự đồng hành từ phía cơ quan quản lý trong việc hỗ trợ phát triển nguồn nguyên liệu trong nước, khuyến khích nghiên cứu nguồn protein thay thế, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và thủy sản, cải thiện hạ tầng vùng nuôi, quan trắc môi trường, cảnh báo dịch bệnh, nâng cao chất lượng con giống, cũng như thúc đẩy mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác.
Mới đây, Tập đoàn GrowMax cho biết sẽ tiếp tục giữ nguyên giá thức ăn tôm nhằm chia sẻ khó khăn với người nuôi. Theo doanh nghiệp, đây không phải là quyết định dễ dàng khi các nhà sản xuất thức ăn cũng đang chịu áp lực lớn từ giá nguyên liệu, chi phí vận chuyển và biến động tỷ giá. Tuy nhiên, GrowMax vẫn lựa chọn đồng hành bởi sự ổn định của người nuôi chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của toàn ngành. Doanh nghiệp cho rằng, chỉ khi người nuôi còn giữ được nghề thì ngành tôm Việt Nam mới có thể phát triển bền vững
Giá thức ăn tăng có thể chỉ là biến động nhất thời của thị trường, nhưng sức chống chịu của ngành tôm lại được quyết định bởi mức độ gắn kết giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị. Từ người nuôi, doanh nghiệp cung ứng đầu vào, doanh nghiệp chế biến xuất khẩu đến cơ quan quản lý, mỗi sự sẻ chia và đồng hành lúc khó khăn đều góp phần tạo nên sức mạnh chung cho ngành hàng.
Theo số liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), giá bột cá toàn cầu đạt 2.423,34 USD/tấn vào ngày 1/6/2026, tăng gần 68% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này đang tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản khi bột cá là một trong những nguyên liệu giàu đạm quan trọng trong công thức thức ăn.
Trong lịch sử thống kê, giá bột cá thế giới từng đạt mức cao nhất là 2.423,34 USD/tấn, thấp nhất là 373,16 USD/tấn.
Đáng chú ý, chỉ trong vòng 3 tháng đầu quý II/2026, giá bột cá đã tăng rất mạnh. Cụ thể, tháng 3/2026 ở mức 1.992 USD/tấn; tháng 4/2026 là 2.109 USD/tấn; tháng 5/2026 là 2.389 USD/tấn; và tháng 6/2026 là 2.423 USD/tấn. Như vậy, chỉ sau 3 tháng, giá bột cá đã tăng hơn 430 USD/tấn, tương đương khoảng 22%.
Khi người nuôi không còn phải đơn độc gánh rủi ro, ngành tôm Việt Nam sẽ có thêm nền tảng để vượt qua những biến động trước mắt, giữ vững vị thế và tiếp tục khẳng định năng lực cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/nuoi-tom-om-mo-lo-thuc-an-tang-gia-do-dau-d817766.html








