Phó giáo sư đại học Mỹ về Việt Nam làm việc

Theo chương trình VNU350 năm 2026, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm tại trường Y khoa thuộc Đại học Case Western Reserve, Cleveland (Mỹ) sẽ về Việt Nam công tác tại Đại học Quốc gia TP.HCM.

PGS.TS Nguyễn Duy Liêm. Ảnh: VNUHCM.

Nhiều năm làm việc trong môi trường nghiên cứu hiện đại tại Mỹ, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm vẫn luôn dõi theo những bước chuyển mình của khoa học Việt Nam. Ông nhận ra rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng thế hệ đại học nghiên cứu mới. Nhưng cơ hội ấy chỉ thành hiện thực nếu có thêm những nhà khoa học sẵn sàng trở về kết nối tri thức và đào tạo nhân lực trẻ.

Khi trúng tuyển VNU350 - chương trình thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc, các nhà khoa học đầu ngành về công tác tại Đại học Quốc gia TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm quyết định trở về Việt Nam công tác tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM Với ông, đây là cơ hội góp sức vào quá trình xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong nước.

Trở về Việt Nam làm việc

Trước khi trở về Việt Nam làm việc, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm có thời gian dài công tác tại trường Y khoa thuộc Đại học Case Western Reserve, Cleveland (Ohio, Mỹ).

Ngoài ra, ông là tiến sĩ vi sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc, từng giữ vai trò Giám đốc quản lý Phòng thí nghiệm Elizabeth A. Rich đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3) tại University Hospitals Cleveland Medical Center.

Nhà khoa học này cũng là tác giả và đồng tác giả của hơn 40 công bố quốc tế trong các lĩnh vực vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và kháng kháng sinh.

Khi trở về công tác tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm cho biết điều ông mong muốn đóng góp không chỉ là các công bố khoa học, mà còn là việc xây dựng văn hóa nghiên cứu sáng tạo, liên ngành và hướng đến tác động thực tiễn cho xã hội.

Qua nhiều năm nghiên cứu và hợp tác quốc tế, ông nhận thấy những đột phá khoa học lớn thường xuất hiện ở giao điểm của nhiều lĩnh vực như sinh học, trí tuệ nhân tạo, công nghệ dữ liệu, y học hay kỹ thuật.

Từ đó, ông kỳ vọng có thể thúc đẩy các nhóm nghiên cứu liên ngành tại Đại học Quốc gia TP.HCM để cùng giải quyết những vấn đề lớn của xã hội thay vì chỉ tập trung vào các nghiên cứu mang tính chuyên môn hẹp.

Bên cạnh nghiên cứu, nhà khoa học này đặc biệt quan tâm đến việc kết nối giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Theo ông, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh không chỉ được đo bằng số lượng bài báo quốc tế, mà còn ở khả năng chuyển hóa tri thức thành công nghệ, sản phẩm và giải pháp phục vụ cộng đồng.

Vị phó giáo sư cũng dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo thế hệ kế cận. Theo ông, thành công lớn nhất của một nhà khoa học không nằm ở số lượng công bố, mà ở khả năng truyền cảm hứng để người trẻ dám theo đuổi những ý tưởng lớn và chấp nhận thử thách.

“Đổi mới sáng tạo không bắt đầu từ thiết bị hiện đại hay ngân sách lớn, mà bắt đầu từ con người và tư duy”, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm chia sẻ.

PGS.TS Nguyễn Duy Liêm (thứ hai từ trái qua) tham dự Hội nghị Quốc tế về Vi sinh học Ứng dụng lần 1 tại trường Đại học Khoa học tự nhiên năm 2017. Ảnh: NCCC.

Kỳ vọng vào thế hệ nhà khoa học trẻ Việt Nam

Từ kinh nghiệm làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm cho rằng để thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi, điều quan trọng nhất không chỉ là chế độ đãi ngộ, mà là khả năng tạo ra môi trường học thuật nơi họ được tôn trọng, được trao quyền và có cơ hội phát triển lâu dài.

Theo ông, các nhà khoa học thường bị thu hút bởi ba yếu tố cốt lõi gồm tự do học thuật, hạ tầng nghiên cứu hiệu quả và một cộng đồng học thuật mạnh có sự kết nối giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước. Nhà khoa học cần được hỗ trợ để tập trung cho nghiên cứu, đào tạo và hợp tác quốc tế thay vì mất quá nhiều thời gian cho thủ tục hành chính.

Ông nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng mô hình đại học nghiên cứu thế hệ mới, nơi khoa học không chỉ phục vụ công bố quốc tế mà còn góp phần giải quyết các thách thức của quốc gia và khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các trường đại học cần có cơ chế linh hoạt hơn trong tuyển dụng, tài trợ nghiên cứu, sở hữu trí tuệ và hợp tác công - tư.

Nói thêm về tiềm năng của các nhà khoa học trẻ Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm bày tỏ sự lạc quan vì thế hệ trẻ hiện nay có nền tảng chuyên môn tốt hơn trước, khả năng hội nhập quốc tế cao và tinh thần học hỏi mạnh mẽ.

Nhiều nhà khoa học trẻ Việt Nam đã tham gia các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, công bố trên các tạp chí uy tín và nhanh chóng tiếp cận những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học hay khoa học dữ liệu.

Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng không chỉ là năng lực cá nhân mà còn là môi trường để người trẻ phát huy tối đa tiềm năng. Vị phó giáo sư tin rằng người trẻ Việt Nam có sự sáng tạo, nhanh nhạy và tinh thần dấn thân. Nếu được làm việc trong môi trường có cố vấn tốt, cơ chế hỗ trợ minh bạch và mạng lưới quốc tế rộng mở, họ hoàn toàn có thể tạo ra những công trình nghiên cứu và công nghệ có sức ảnh hưởng lớn.

Nguồn: https://znews.vn/pho-giao-su-dai-hoc-my-ve-viet-nam-lam-viec-post1655099.html