Hiệu quả vận hành của dàn gắp tự chế
Trong mùa thu hoạch vừa qua, chúng tôi có dịp đến cánh đồng lúa thuộc thôn Tân Sinh Tây, xã Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa và chứng kiến hệ thống máy bốc dỡ nông sản cơ động đang vận hành liên tục với hiệu suất cao. Giữa không khí hối hả của ngày mùa, cỗ máy thực hiện liên hoàn các thao tác nâng hạ, xoay chuyển và đặt các bao lúa lên rơ-moóc phía sau một cách chính xác, gọn gàng ngay trên nền đất ruộng sụt lún.
Hai chàng trai tại Cam Lâm sáng chế dàn gắp lúa giúp nông dân giảm nhọc nhằn. Ảnh: KS.
Sự xuất hiện của thiết bị này đã thay đổi hoàn toàn phương thức bốc xếp thủ công truyền thống vốn tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức của người dân nơi đây. Qua tìm hiểu thực tế, dàn máy độc đáo này do anh Nguyễn Hữu Nhất (sinh năm 1996) từng tốt nghiệp chuyên ngành địa chính, cùng anh trai là anh Nguyễn Hữu Thống, một kỹ sư cơ khí tại địa phương đồng sáng chế và trực tiếp cải tiến kỹ thuật dựa trên nhu cầu thực tiễn của gia đình.
Thiết bị gắp lúa đa năng được thiết kế để lắp đặt cố định vào hệ thống nâng hạ thủy lực phía sau thân của chiếc máy cày công suất 61 mã lực sẵn có, kết hợp kéo theo một rơ-moóc phía sau. Về cơ chế hoạt động, hệ thống sử dụng một cẩu trục xoay cùng hệ thống càng gắp cơ khí linh hoạt được điều khiển bằng áp lực thủy lực.
Khi vận hành, người lao động dưới ruộng định vị kẹp gắp vào bao lúa, hệ thống cẩu trục sẽ nhấc bổng bao lúa từ mặt ruộng lên cao, xoay ngang và đặt xếp gọn gàng thành các tầng vững chãi ngay trên rơ-moóc. Việc vận hành này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa người lái máy cày điều khiển hệ thống nâng cẩu phía sau và người theo sát dưới ruộng, giúp thiết bị hoạt động ổn định trên mọi địa hình phức tạp của đồng ruộng sau khi gặt.
Việc vận hành máy có sự phối hợp nhịp nhàng giữa người lái máy cày điều khiển hệ thống nâng cẩu phía sau và người theo sát dưới ruộng. Ảnh: KS.
Chia sẻ về lý do sáng chế, các tác giả trẻ cho biết áp lực lớn nhất của nông dân hiện nay tập trung chủ yếu vào công đoạn bốc dỡ, vận chuyển nông sản sau thu hoạch. Trung bình mỗi ha lúa khi đạt năng suất cao, người dân phải tổ chức nhân lực để khuân vác thủ công hơn 130 bao lúa. Công việc này đòi hỏi sức bền thể lực rất lớn khi người lao động phải liên tục chồng xếp các bao lúa nặng lên quá đầu người dưới điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt.
Trong khi đó, nguồn lao động phổ thông mùa vụ tại địa phương ngày càng khan hiếm và chi phí cao, dẫn đến tiến độ lưu thông nông sản từ ruộng về sân phơi thường xuyên bị gián đoạn. Chính những trăn trở trước thực trạng nhọc nhằn của gia đình và bà con hàng xóm đã trở thành động lực thôi thúc hai chàng trai nghiên cứu ra giải pháp cơ khí hóa này.
Sự xuất hiện của dàn gắp tự chế kết hợp rơ-moóc kéo đã mang lại hiệu quả rất cao khi đạt công suất bốc dỡ lên đến 400 bao lúa mỗi ngày. Cỗ máy này đã thay thế hiệu quả sức lao động bốc vác của con người, giúp các chủ ruộng chủ động hoàn toàn về thời gian gom lúa để chở thẳng về nơi tập kết. Việc giải phóng sức lao động cơ bắp giúp giảm thiểu mệt mỏi cho nông dân, rút ngắn thời gian giải phóng đồng ruộng, bảo đảm tiến độ thu mua lúa nhanh gọn và giảm thiểu rủi ro hao hụt do thời tiết thất thường sau khi gặt.
Tiềm năng nhân rộng
Anh Trần Danh, Trưởng thôn Tân Sinh Tây cho biết, mô hình máy gắp lúa độc đáo này là sáng kiến đột phá của anh Thống và anh Nhất. Trong đó, anh Nguyễn Hữu Thống đã có nền tảng kiến thức vững chắc khi tốt nghiệp đại học ngành cơ khí. Nhờ có kinh nghiệm chuyên môn sâu, hai anh đã tự nghiên cứu, tận dụng các vật liệu có sẵn và thu gom linh kiện từ các dòng xe cũ để tối ưu hóa chi phí chế tạo ở mức thấp nhất.
Cỗ máy này thay thế hiệu quả sức lao động bốc vác của con người. Ảnh: KS.
Điểm cốt lõi của sáng kiến này là việc thiết kế bộ phận gắp gắn trực tiếp lên chiếc máy cày sẵn có của gia đình, đồng thời đồng bộ hệ thống nâng hạ bằng chính cơ chế nâng thủy lực nguyên bản của máy cày. Các thiết bị kỹ thuật chuyên dụng còn thiếu mới phải mua từ thành phố về để lắp đặt, hoàn thiện.
Qua thực tế chứng kiến cỗ máy vận hành trực tiếp trên đồng ruộng, anh Trần Danh đánh giá thiết bị hoạt động rất hiệu quả, giúp giải phóng hoàn toàn sức lao động cho bà con nông dân trong vùng. Sáng kiến này mang ý nghĩa thực tiễn vô cùng lớn, đặc biệt là với những lao động nông nghiệp lớn tuổi khi giờ đây họ không còn phải khiêng vác các bao lúa nặng nhọc theo phương thức thủ công như nhiều năm trước.
Từ hiệu quả kinh tế và xã hội rõ rệt đã đạt được, Trưởng thôn Trần Danh cho rằng mô hình này có tiềm năng nhân rộng rất lớn, cần được triển khai rộng rãi cho các hộ dân trong thôn cũng như các khu vực lân cận để nâng cao hiệu suất thu hoạch toàn vùng.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/sang-che-dan-gap-lua-giup-nong-dan-tiet-kiem-chi-phi-d812984.html










