Sáng mãi nhân cách nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị

Hơn một thế kỷ sau ngày nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị qua đời, khí tiết và tinh thần yêu nước của người trí thức Nam Bộ vẫn được gìn giữ, tiếp nối trên những vùng đất gắn bó với cuộc đời ông. Từ quê hương Tân Hào đến nơi an nghỉ ở Phong Điền, di sản tinh thần mà ông để lại là ký ức lịch sử, nguồn cảm hứng cho thế hệ hôm nay, đặc biệt là những người làm công tác báo chí, văn học nghệ thuật.

Hơn một thế kỷ sau ngày nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị qua đời, khí tiết và tinh thần yêu nước của người trí thức Nam Bộ vẫn được gìn giữ, tiếp nối trên những vùng đất gắn bó với cuộc đời ông. Từ quê hương Tân Hào đến nơi an nghỉ ở Phong Điền, di sản tinh thần mà ông để lại là ký ức lịch sử, nguồn cảm hứng cho thế hệ hôm nay, đặc biệt là những người làm công tác báo chí, văn học nghệ thuật.

Ông Võ Thành Hạo- nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre và học sinh ở xã Tân Hào viếng thăm nơi trưng bày di sản của cụ Phan Văn Trị, tại xã Tân Hào.

Dấu son của một nhân cách lớn

Người diễn viên cất tiếng hát bài “Mừng ngày giỗ cụ Phan Văn Trị” (theo điệu xuân tình) của soạn giả Võ Thành Hạo, hàng trăm khán giả im bặt, lắng nghe: “Hôm nay, ngày 22 tháng 6/ Bên nội Vĩnh Long đón bên ngoại Phong Điền/ Khách quý cùng về vùng đất Hưng Thạnh Thôn/ Sau nhập địa phương nay thuộc xã Tân Hào/Vùng đất này là quê hương cụ Cử Trị/ Một nhà thơ yêu nước đa tài...”.

Ngày 21/6/2026, trong không khí trang nghiêm, tại Đền thờ Nhà thơ Phan Văn Trị, ở xã Tân Hào- nơi diễn ra lễ kỷ niệm 116 năm ngày mất của ông. Những nén hương thành kính dâng lên để tưởng nhớ một danh nhân văn hóa và tri ân một nhân cách lớn của dân tộc.

Nhà thơ Phan Văn Trị (SN 1830) tại thôn Hưng Thạnh, huyện Bảo An, tỉnh Vĩnh Long xưa, nay thuộc xã Tân Hào. Phan Văn Trị sớm nổi tiếng thông minh, hiếu học. Đỗ cử nhân khi mới 19 tuổi, nhưng khác với nhiều nho sĩ đương thời, ông không chọn con đường làm quan mà trở về dạy học, bốc thuốc cứu người và sống cuộc đời bình dị của một người nông dân.

Điều khiến hậu thế kính trọng ở ông là tài năng văn chương và khí tiết của một người trí thức trước vận nước. Khi thực dân Pháp xâm lược Nam Kỳ, ông không cầm gươm giáo nơi chiến trận nhưng đã biến ngòi bút thành vũ khí đấu tranh. Trong thời điểm nhiều người dao động trước thời cuộc, Phan Văn Trị vẫn giữ vững lập trường yêu nước, kiên quyết bảo vệ chính nghĩa.

Lịch sử văn học dân tộc đặc biệt ghi nhận cuộc bút chiến giữa Phan Văn Trị và Tôn Thọ Tường. Đó không đơn thuần là cuộc tranh luận văn chương mà là cuộc đối đầu giữa hai lựa chọn: giữ gìn khí tiết dân tộc hay chấp nhận thỏa hiệp với ngoại bang. Bằng lý lẽ sắc bén và lòng yêu nước son sắt, Phan Văn Trị đã trở thành tiếng nói tiêu biểu của tầng lớp trí thức yêu nước Nam Bộ.

Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Võ Thành Hạo, người quê xã Tân Hào, ông còn được biết đến là nhà thơ, soạn giả, người viết báo, nhận định: “Điều đáng quý nhất ở Phan Văn Trị là ông đã trở thành một tấm gương mẫu mực về lòng yêu nước và chí khí của người Việt Nam trong thời kỳ loạn lạc. Vì vậy, sau hơn một thế kỷ, tên tuổi ông vẫn được người dân trân trọng, tôn vinh”.

Có thể bạn quan tâm

Tín hiệu tăng trưởng kinh tế từ các địa phương6 tháng đầu năm 2026, kinh tế các địa phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số”, nổi bật trên các lĩnh vực như: thu ngân sách nhà nước, sản xuất nông nghiệp, phát triển doanh nghiệp (DN), đầu tư hạ tầng…

Phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức trong giai đoạn mớiTriển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57), Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh (Liên hiệp Hội) từng bước phát huy vai trò tập hợp đội ngũ trí thức tham gia nghiên cứu khoa học, tư vấn, phản biện xã hội, đóng góp vào sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh.

Tháng 7: mực nước sông bắt đầu tăng dầnTheo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, tháng 7/2026 là thời kỳ kết thúc mùa cạn, mực nước trên các sông tại tỉnh bắt đầu tăng dần và dao động theo các kỳ triều cường. Đỉnh triều cao nhất trong tháng 8 và 9 được dự báo đạt xấp xỉ mức báo động I đến trên báo động III từ 0,02-0,10m tại các trạm Chợ Lách và Mỹ Thuận. Trong khi đó, mực nước chân triều tháng 7 thấp hơn cùng kỳ năm 2025 và trung bình nhiều năm, sau đó tăng dần trong các tháng 8 và 9. Tổng lượng nước qua trạm Mỹ Thuận được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Nghĩa tình nối dài từ Tân Hào đến Phong Điền

Cuộc đời Phan Văn Trị đã tạo nên một sợi dây gắn kết đặc biệt giữa hai vùng đất. Nếu Tân Hào là nơi sinh thành, nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách của ông thì Phong Điền là nơi gắn bó với những năm tháng cuối đời. Năm 1868, ông chọn vùng đất Phong Điền để an cư, tiếp tục dạy học, bốc thuốc chữa bệnh và dùng thơ văn làm phương tiện đấu tranh cho lẽ phải. Phan Văn Trị mất ngày 22/6/1910, thọ 80 tuổi.

Suốt nhiều năm qua, hàng năm, hai địa phương luân phiên tổ chức lễ tưởng niệm, dâng hương và hoạt động giáo dục truyền thống. Những cuộc gặp gỡ để nhắc nhớ về một danh nhân, là dịp để thế hệ hôm nay cùng nhau gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Trong lễ kỷ niệm năm nay, bên cạnh những nghi thức trang trọng còn có những hoạt động đầy ý nghĩa dành cho thế hệ trẻ. Những phần quà khuyến học được trao tận tay học sinh tiêu biểu của xã Tân Hào. Đó là món quà vật chất không lớn, nhưng chứa đựng thông điệp sâu sắc về sự tiếp nối. Tri ân nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị hôm nay không dừng lại ở việc thắp nén hương trước đền thờ mà còn thể hiện bằng việc chăm lo thế hệ trẻ, bồi dưỡng những công dân có tri thức, có trách nhiệm với quê hương và đất nước.

Tại xã Tân Hào, công tác bảo tồn di sản cũng được thực hiện bằng những cách làm mới. Địa phương đã thực hiện số hóa Đền thờ Nhà thơ Phan Văn Trị, tạo điều kiện để người dân và du khách có thể tiếp cận di tích thông qua môi trường số. Đó là cách thế hệ hôm nay đưa những giá trị lịch sử bước vào đời sống hiện đại.

Còn tại Phong Điền, nơi lưu giữ ký ức về những năm tháng cuối đời của nhà thơ yêu nước, việc gìn giữ di sản Phan Văn Trị vẫn được xem là một phần trong đời sống văn hóa địa phương. Những hoạt động giao lưu, giáo dục truyền thống giữa hai địa phương tiếp tục được duy trì, làm sâu sắc thêm tình đoàn kết, nghĩa tình giữa hai vùng đất.

Lễ kỷ niệm diễn ra đúng dịp Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6 càng khiến câu chuyện về Phan Văn Trị mang nhiều ý nghĩa đối với những người làm báo. Hơn một thế kỷ trước, ông đã sử dụng văn chương như một thứ vũ khí để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ danh dự dân tộc. Điều đó cho thấy, sức mạnh của ngòi bút không nằm ở câu chữ hoa mỹ mà nằm ở bản lĩnh và trách nhiệm của người cầm bút.

Từ cuộc đời Phan Văn Trị, người làm báo học được lòng yêu nước thể hiện bằng trách nhiệm công dân; học được sự trung thực trước sự thật; học được khí tiết của người trí thức không khuất phục trước những điều sai trái và học được sự sắc bén của một ngòi bút luôn đứng về phía chính nghĩa.

Để tưởng nhớ một nhà thơ có nhân cách cao đẹp, chính quyền địa phương đã xây dựng Đền thờ Nhà thơ Phan Văn Trị ở xã Tân Hào. Đền thờ có tổng diện tích hơn 680m², gồm: đền thờ chính, nhà trưng bày, khuôn viên cây cảnh… Công trình khánh thành đưa vào sử dụng tháng 6/2014. Di tích được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Ở xã Phong Điền, TP Cần Thơ cũng đã xây dựng di tích lịch sử cụ Phan Văn Trị. Tại Vĩnh Long và TP Cần Thơ, tên của cụ đã được đặt cho nhiều tuyến đường và trường học.

Bài, ảnh: THẠCH THẢO

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

 

 

 

Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/xa-hoi/202606/sang-mai-nhan-cach-nha-tho-yeu-nuoc-phan-van-tri-8ec4207/