Siết chặt để lập lại kỷ cương giáo dục

Theo các chuyên gia, cùng với chế tài đủ mạnh, cần đồng bộ các giải pháp để xử lý tận gốc nguyên nhân dẫn đến vi phạm.

Chế tài mạnh để bảo đảm kỷ cương

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục với nhiều điểm mới nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và lập lại kỷ cương trong hoạt động giáo dục.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là các quy định xử phạt đối với hoạt động dạy thêm, học thêm. Theo dự thảo, giáo viên đang giảng dạy chính khóa nếu dạy thêm có thu tiền đối với chính học sinh mình được phân công giảng dạy, có thể bị xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

Cùng với đó, tổ chức hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền khi chưa đáp ứng yêu cầu về đăng ký kinh doanh có thể bị phạt từ 30 - 50 triệu đồng.

Dự thảo cũng quy định nhiều mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong quản lý hoạt động dạy thêm như không công khai đầy đủ thông tin, tổ chức dạy thêm sai đối tượng, vượt thời lượng quy định, cắt giảm nội dung chính khóa để đưa vào dạy thêm, lợi dụng quan hệ với giáo viên để trục lợi hay tiếp tục tổ chức dạy thêm sau khi đã bị yêu cầu chấm dứt.

Ngoài phạt tiền, nhiều hình thức xử lý bổ sung cũng được đề xuất như đình chỉ hoạt động dạy thêm từ 1 đến 12 tháng tùy mức độ vi phạm; buộc chấm dứt hoạt động trái quy định; hoàn trả khoản tiền thu sai; nộp lại số lợi bất hợp pháp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của học sinh.

Học sinh tham dự Kỳ thi lớp 10 tại TPHCM. Ảnh: Thùy Linh.

Không chỉ siết quản lý dạy thêm, dự thảo còn tăng cường chế tài đối với các vi phạm trong tuyển sinh, tổ chức thi, công khai thông tin và bảo đảm chất lượng giáo dục.

Đối với cơ sở giáo dục thường xuyên, hành vi không công khai hoặc công khai không chính xác, sai sự thật về điều kiện bảo đảm chất lượng, chương trình giáo dục, đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, học phí, các khoản thu hay liên kết đào tạo có thể bị xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

Ở bậc đại học, nhiều hành vi vi phạm được đề xuất nâng mức xử phạt lên tới 100 triệu đồng, nhất là các trường hợp tổ chức đào tạo khi chưa đủ điều kiện, tuyển sinh vượt chỉ tiêu hoặc tiếp tục đào tạo trong thời gian bị đình chỉ.

Theo ThS - Luật sư (LS) Hoàng Văn Quang, Giám đốc Công ty Luật Quốc tế FDI, Đoàn Luật sư TPHCM, việc xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng để điều chỉnh hoạt động dạy thêm, tuyển sinh, thi cử và công khai thông tin là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay.

Ông cho rằng giáo dục là lĩnh vực đặc biệt, không chỉ liên quan đến quyền học tập của người dân mà còn tác động trực tiếp đến niềm tin của xã hội và chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Vì vậy, việc bổ sung các quy định xử phạt là cần thiết nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong hoạt động giáo dục.

Tuy nhiên, khi xây dựng chính sách cần nhìn nhận dạy thêm như một hiện tượng xã hội phức tạp chứ không chỉ đơn thuần là hành vi vi phạm hành chính, theo LS Quang.

Xử phạt phải đi cùng giải pháp căn cơ

Đánh giá về đề xuất xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng đối với giáo viên dạy thêm chính học sinh mình đang giảng dạy, LS Hoàng Văn Quang cho rằng, mức phạt này cần thiết về nguyên tắc quản lý nhằm ngăn ngừa nguy cơ xung đột lợi ích.

Theo ông, khi một giáo viên vừa thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, đánh giá học sinh trên lớp, vừa trực tiếp thu tiền từ chính học sinh đó ngoài giờ học thì về nguyên tắc có thể phát sinh sự lệch chuẩn, ảnh hưởng đến tính công bằng và minh bạch của môi trường giáo dục.

Tuy nhiên, điều cần lưu ý là dự thảo hiện đang đặt cùng một mức chế tài cho những hành vi có bản chất rất khác nhau.

Theo luật sư, cần phân biệt rõ giữa hành vi lợi dụng vị trí giảng dạy để ép buộc, dẫn dắt hoặc tạo áp lực khiến học sinh phải học thêm với trường hợp phụ huynh hoàn toàn tự nguyện tìm đến giáo viên vì uy tín chuyên môn, mong muốn con được hỗ trợ nhiều hơn trong học tập.

"Nếu không phân loại rõ hành vi, bỏ qua yếu tố tự nguyện và nhu cầu thực tế của xã hội thì dễ tạo cảm giác chính sách đang đặt toàn bộ trách nhiệm lên vai giáo viên, trong khi chưa giải quyết được căn nguyên của vấn đề", ông nói.

Học sinh THPT tại một tọa đàm ở Trường Đại học Luật TPHCM - phân hiệu Quảng Trị. Ảnh: ULAW.

Theo ThS - LS Hoàng Văn Quang, trên thực tế, khó khăn lớn nhất trong xử lý vi phạm không nằm ở việc xác định có hoạt động dạy thêm hay không mà ở việc làm rõ bản chất của mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh.

Hiện nay, hoạt động dạy thêm không còn bó hẹp tại nhà hay trung tâm mà đã chuyển sang nhiều hình thức như học trực tuyến qua các nền tảng số hoặc tổ chức dưới danh nghĩa câu lạc bộ, lớp kỹ năng. Do đó, việc chứng minh giáo viên đang dạy chính khóa, học sinh tham gia học thêm hay có phát sinh học phí không phải trở ngại lớn.

"Điều quan trọng hơn là phải xác định việc học thêm xuất phát từ nhu cầu chính đáng của người học hay là kết quả của sự tác động, dẫn dắt hoặc áp lực từ chính vị trí nghề nghiệp của giáo viên. Nếu không lượng hóa được yếu tố này bằng các tiêu chí pháp lý rõ ràng thì việc xử lý rất dễ rơi vào cảm tính hoặc phụ thuộc quá nhiều vào phản ánh một chiều", luật sư nhận định.

Để bảo đảm việc xử phạt khách quan, hạn chế khiếu nại, theo ông Quang, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy "có dạy thêm là xử" sang "có lạm dụng vị trí để trục lợi mới xử".

Theo đó, cần xem xét đồng thời nhiều dấu hiệu như có hay không việc cắt xén nội dung chính khóa để chuyển sang dạy thêm; có hay không hành vi gợi ý, tạo áp lực buộc học sinh học thêm; có hay không sự phân biệt trong kiểm tra, đánh giá giữa học sinh học thêm và không học thêm; hay có tồn tại mối liên hệ tài chính bất minh, mô hình tổ chức mang tính trục lợi hay không.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Học sinh tiểu học ôn tập bài tại nhà. Ảnh: Thùy Linh.

LS Quang chia sẻ thêm, xử phạt hành chính chỉ là biện pháp hậu kiểm và khó có thể giải quyết tận gốc các vi phạm nếu thiếu những giải pháp đồng bộ.

Ông cho rằng cần cải thiện chính sách tiền lương và thu nhập của giáo viên để người thầy có thể sống bằng nghề; nâng cao chất lượng dạy học chính khóa nhằm giảm nhu cầu học thêm; tiếp tục cải cách thi cử, tuyển sinh theo hướng giảm áp lực điểm số; tăng cường minh bạch trong quản lý hoạt động dạy thêm, công khai thông tin về học phí, đội ngũ giáo viên, chỉ tiêu tuyển sinh và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các cơ sở giáo dục.

Ở góc độ thực tiễn, cô Lại Lê Gia Hân - Giáo viên Trung tâm Tiếng Anh Simple English cho rằng, việc tăng cường chế tài xử phạt là cần thiết để xây dựng môi trường dạy thêm minh bạch, tạo sự công bằng giữa các đơn vị hoạt động đúng quy định và những cơ sở tổ chức tự phát hoặc cố tình vi phạm.

Cô Hân cho hay, cùng với việc tăng cường kiểm tra, xử lý, cơ quan quản lý cũng cần có hướng dẫn cụ thể để giáo viên và các cơ sở giáo dục dễ dàng thực hiện đúng quy định, đồng thời bảo đảm hoạt động giảng dạy hợp pháp, đáp ứng nhu cầu học tập chính đáng của người học.

"Một chính sách đi vào cuộc sống phải tạo được sự cân bằng giữa kỷ cương và điều kiện thực hiện. Xử phạt là cần thiết để giữ kỷ cương, nhưng đồng thời cũng cần tháo gỡ những áp lực đang tạo ra động cơ vi phạm. Nếu chỉ có chế tài mà thiếu các giải pháp nền tảng thì hiệu quả quản lý sẽ khó bền vững", LS Hoàng Văn Quang nhấn mạnh.

Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/siet-chat-de-lap-lai-ky-cuong-giao-duc-post783328.html