Siết chặt quản lý chất lượng sầu riêng

Một trong những nguyên nhân khiến sầu riêng ĐBSCL khó xuất sang thị trường Trung Quốc là do tình trạng nhiễm chất cadimi vượt ngưỡng

Hiện nay, tổng diện tích trồng sầu riêng cả nước đã vượt mốc 150.000 ha, gấp đôi kế hoạch đến năm 2030 mà Chính phủ đặt ra. Riêng tại ĐBSCL, diện tích trồng sầu riêng đã tăng lên đến 40.000 ha.

Cảnh báo năm thứ 3

Sầu riêng không chỉ tập trung ở những vùng trồng truyền thống của tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ mà còn lan rộng sang nhiều địa phương khác như Tây Ninh, An Giang. Phần lớn diện tích trồng mới này không nằm trong quy hoạch, thiếu nền tảng kỹ thuật canh tác bền vững.

Khảo sát thực tế của các nhà khoa học từ Trường Nông nghiệp - Đại học Cần Thơ cho thấy nhiều nhà vườn chưa hiểu đặc tính đất trồng sầu riêng, thậm chí chưa từng đánh giá xem đất trồng hiện hữu có phù hợp hay không. Một loạt chỉ số cảnh báo đã được đưa ra từ các cuộc phân tích đất tại vùng ĐBSCL.

Kiểm soát tốt chất cadimi sẽ góp phần nâng cao chất lượng trái sầu riêng miền Tây

Kết quả nghiên cứu các chỉ số về sức khỏe đất cho thấy sự suy thoái rõ rệt: độ pH thấp, từ 4 - 5; hàm lượng hữu cơ chỉ 2% - 4%, thiếu hụt đạm (N), kali (K) và các vi lượng như: Bo, Mo, Cu... Ngoài ra, mật số vi sinh vật và hoạt động enzyme trong đất rất yếu, mất cân bằng sinh học nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, đất trồng sầu riêng hiện nay còn tích tụ nhiều độc chất. Đó là hệ quả từ việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, nhất là các loại thuốc kích thích ra hoa.

Thời gian gần đây, sầu riêng ở miền Tây luôn bị rớt giá khi vào chính vụ. Bà Nguyễn Hồng Trâm Tuyên, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Diễm Phúc (Đồng Tháp), cho rằng nguyên nhân không chỉ ở quy luật cung - cầu, mà quan trọng là sầu riêng không đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật để xuất khẩu. Đáng chú ý, sầu riêng thường nhiễm chất vàng O và dư lượng kim loại nặng cadimi từ phân bón; trong khi mã vùng trồng và cơ sở đóng gói vẫn hạn chế về năng lực.

"Số lượng mẫu sầu riêng của miền Tây nhiễm cadimi rất cao. Tỉ lệ này ở sầu riêng miền Đông rất thấp, còn Tây Nguyên hầu như không có. Chất lượng sầu riêng ĐBSCL được thị trường Trung Quốc đánh giá không hề thua kém sầu riêng Thái Lan, song việc nhiễm cadimi đã được cảnh báo sang năm thứ 3. Nếu không giải quyết triệt để vấn đề này, mọi cố gắng của ngành hàng sầu riêng sẽ quay về điểm xuất phát, đe dọa sự sống còn của vùng chuyên canh" - bà Tuyên lo ngại.

Theo ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, một trong những nguyên nhân khiến sầu riêng ĐBSCL khó xuất sang thị trường Trung Quốc là do tình trạng nhiễm cadimi vượt ngưỡng. 

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo mưa dông mạnh khu vực nội thành Hà Nội sáng naySKĐS - Qua theo dõi trên ảnh vệ tinh, số liệu định vị dông sét và ra đa thời tiết phát hiện thấy vùng mây đối lưu đang phát triển ở khu vực Thái Nguyên có xu hướng dịch chuyển về phía TP. Hà Nội gây mưa dông cho khu vực nội thành những giờ tới.

Nắng nóng gay gắt chấm dứt ở miền Bắc nhưng vẫn duy trì cường độ mạnh ở miền TrungSKĐS - Ngày 26-27/6, khu vực từ Thanh Hóa đến Tp. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-39 độ, có nơi trên 39 độ.

Thời tiết ngày 26/6: Bắc Bộ giảm nhiệt, mưa dông diện rộng, Trung Bộ nắng nóng gay gắtDự báo, ngày 26/6, Bắc Bộ nền nhiệt giảm, xuất hiện mưa dông trên diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to. Khu vực từ Thanh Hóa đến Nam Trung Bộ tiếp tục hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt.

Ông nhận định: "Đây là hệ quả từ việc sử dụng phân bón, nhất là phân lân và lượng cadimi tồn dư trong đất trước đó. Dù các viện nghiên cứu và chi cục bảo vệ thực vật đã vào cuộc, triển khai những mô hình khử cadimi nhưng kết quả vẫn chưa rõ rệt do tính chất phức tạp của môi trường đất".

Canh tác sầu riêng đã hơn 10 năm, ông Bùi Văn Năm (ngụ xã Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long) đề nghị ngành nông nghiệp và các cơ quan chuyên môn sớm cử cán bộ đến tận vườn khảo sát và có hướng dẫn theo kiểu "cầm tay chỉ việc". Nhà vườn cần được chỉ rõ danh mục loại phân bón, vật tư nông nghiệp nào trên thị trường hiện nay là an toàn, không chứa cadimi.

"Điều quan trọng hơn là cần có phác đồ, quy trình kỹ thuật cụ thể để cải tạo đất, rửa độc, khử dư lượng cadimi tồn dư nhằm cứu lấy sinh kế của người dân" - ông Năm bày tỏ.

Chuẩn hóa quy trình sản xuất

TS Trần Hữu Phúc, Khoa Khoa học cây trồng - Đại học Cần Thơ, cho rằng thói quen bón phân theo cảm tính của nhà vườn, lạm dụng phân vô cơ và thiếu phân hữu cơ đã khiến sầu riêng bị ảnh hưởng.

TS Phúc đề xuất giải pháp cấp bách là tuyệt đối không đưa thêm phân bón có chứa cadimi vào đất, sử dụng đúng liều lượng trong ngưỡng cho phép. Cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp liên quan cần sớm có đề án kiểm soát cadimi trong đất, tổ chức tập huấn diện rộng, liên tục cho nhà vườn về kỹ thuật. Ngoài ra, cần có danh mục các loại vật tư, phân bón an toàn - nhất là phân lân, chuyên dùng để người dân có lựa chọn đúng.

Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, TP Cần Thơ đã triển khai 99 lượt liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ trên diện tích gần 872 ha, cung ứng hơn 19.300 tấn trái cây ra thị trường. Trong đó, sầu riêng và nhãn là hai loại cây ăn trái ghi nhận nhiều mô hình liên kết quy mô lớn. Riêng mặt hàng sầu riêng có 24 chuỗi liên kết với diện tích hơn 421 ha, sản lượng gần 9.300 tấn.

Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ, cho biết đơn vị sẽ siết chặt quản lý thông qua việc kiểm tra định kỳ, đột xuất bằng phương thức bốc mẫu ngẫu nhiên thực địa đối với 657 mã số vùng trồng ngay trước thời điểm thu hoạch sầu riêng. Việc này là nhằm giám sát chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể tham gia chuỗi giá trị.

Trong khi đó, tại Đồng Tháp, gần 50% diện tích sầu riêng đã được cấp mã số vùng trồng. Tỉnh đang đẩy nhanh lộ trình chuẩn hóa toàn bộ quy trình sản xuất theo hướng an toàn với cadimi, đồng thời số hóa dữ liệu vùng trồng để truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Nhiều ý kiến đã thống nhất rằng việc kiểm soát cadimi không chỉ là giải pháp tình thế mà cần một chiến lược tổng thể, xuyên suốt từ khâu cải tạo đất, lựa chọn vật tư đầu vào đến giám sát chất lượng sau thu hoạch. 

Sản xuất theo hướng an toàn

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa KỳNgày 22/6/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa KỳNgày 22/6/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Ông Trần Văn Chiến, Giám đốc HTX Vườn cây ăn trái Trường Khương A (xã Trường Long, TP Cần Thơ), cho biết những năm gần đây, HTX đã mạnh dạn áp dụng phương thức sản xuất theo hướng an toàn và bền vững. HTX đặc biệt chú trọng kiểm soát đầu vào, hạn chế sử dụng phân bón chứa hàm lượng kali cao, đồng thời loại bỏ các loại thuốc bảo vệ thực vật có nhiều độc tính và thời gian phân hủy kéo dài, giúp chất lượng trái sầu riêng cải thiện rõ rệt.

Theo ông Chiến, nhờ thực hiện nghiêm quy trình này, 3 năm qua, sản phẩm của HTX Trường Khương A đều đạt yêu cầu kiểm định, không phát hiện tồn dư cadimi.

Nguồn: https://nld.com.vn/siet-chat-quan-ly-chat-luong-sau-rieng-196260614203353869.htm