Chung số phận với ông Maduro
Theo Gazeta.ru, hơn 1 tháng nay, Tổng thống Ukraine Zelensky đã liên tục cảnh báo người dân nước này về mối đe dọa được cho là đến từ phía Bắc.
Ông tuyên bố Belarus đang chuẩn bị tham chiến và thậm chí còn đe dọa Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko bằng một cuộc tấn công phủ đầu hoặc một vụ bắt cóc theo kiểu cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Tình hình căng thẳng hiện đã leo thang đến mức ông Zelensky ra lệnh chuẩn bị cho việc phòng thủ vòng vây các thành phố ở khu vực phía Bắc Ukraine, bao gồm cả Kiev.
Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gọi điện cho ông Lukashenko lần đầu tiên kể từ năm 2022, rõ ràng là để thuyết phục ông không tham gia vào cuộc xung đột.
Vấn đề là không có gì đáng chú ý xảy ra ở phía biên giới Belarus. Không có sự huy động hay tập trung quân sự bất thường nào của Belarus, cũng không có sự tái triển khai các đơn vị Nga. Sự kiện gần đây duy nhất có thể được coi là tín hiệu quân sự là cuộc tập trận hạt nhân Nga-Belarus tuần trước.
Nhưng ngay cả cuộc tập trận đó cũng diễn ra ở quận Osipovichi, miền trung Belarus, và chủ yếu mang tính răn đe chiến lược hơn là bất kỳ hoạt động trên bộ nào chống lại Ukraine.
Câu hỏi hiển nhiên hơn là tại sao ông Lukashenko lại muốn tham gia vào chiến dịch quân sự? Một hành động như vậy hoàn toàn trái ngược với tính cách của ông và đi ngược lại vai trò địa chính trị mà ông đã cố gắng tạo dựng cho Belarus.
Tổng thống Lukashenko luôn tìm cách duy trì khả năng xoay sở và ông tiếp tục làm như vậy sau năm 2020, khi ông trở thành người không được hoan nghênh trên thực tế ở phương Tây và ngay cả sau khi cuộc xung đột leo thang vào năm 2022.
Trong cuộc khủng hoảng Ukraine, Belarus phần lớn vẫn đóng vai trò là người quan sát thụ động và sự sắp xếp đó phù hợp với Nga. Đối với Nga, ông Lukashenko là một tài sản ngoại giao quý giá, chứ không phải là một tài sản quân sự.
Dĩ nhiên, việc lặp lại cuộc tấn công vào Kiev hồi tháng 2/2022 nghe có vẻ hấp dẫn trên lý thuyết.
Nhưng với tất cả sự tôn trọng dành cho Belarus, quân đội nước này không phù hợp với vai trò mũi nhọn tấn công, đặc biệt trong điều kiện chiến tranh hiện đại với sự thống trị của máy bay không người lái và giám sát liên tục.
Tấn công phủ đầu?
Liệu điều ngược lại có thể xảy ra? Có lẽ ông Zelensky đang chuẩn bị tấn công Belarus trước, lật đổ Tổng thống Lukashenko và mở mặt trận thứ hai chống lại Nga.
Lời mời thẳng thừng của ông này dành cho lãnh đạo phe đối lập Belarus Svetlana Tikhanovskaya mang lại cho giả thuyết này một vẻ hợp lý trên bề mặt, nhưng thực tế quân sự lại cho thấy điều đó hoàn toàn không khả thi.
Chiến dịch tấn công lớn cuối cùng của Lực lượng vũ trang Ukraine là cuộc xâm nhập vào vùng Kursk của Nga. Để thực hiện chiến dịch này, Ukraine đã tập hợp khoảng 30.000 quân, làm suy yếu các vị trí của mình ở Donbass và dẫn đến mất nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn tại đây.
Ngay cả như vậy, chiến dịch vẫn không mang lại kết quả chiến lược quyết định. Một cuộc tấn công nghiêm trọng vào Belarus sẽ đòi hỏi nguồn lực lớn hơn nhiều.
Kể từ đó, quân đội Ukraine đã suy yếu hơn nữa và khả năng hiện tại của họ chỉ là các cuộc phản công cục bộ ở Donbass, vì vậy họ không đủ sức để mở một mặt trận lớn mới.
Điều đó cũng không có ý nghĩa chiến lược. Bất kỳ sự leo thang nào với Belarus đều có nguy cơ tạo ra một mặt trận khác dài 1.000km trải dài khắp sườn phía Bắc của Ukraine, với những mối đe dọa trực tiếp đến Kiev. Cho dù chế độ Kiev có đáng ghét đến đâu, họ cũng không thể không hiểu điều này.
Đó là lý do tại sao sự leo thang hiện tại xung quanh "vấn đề Belarus" nên được hiểu theo khía cạnh chính trị chứ không phải quân sự.
Thời điểm này rất đáng chú ý. Ông Zelensky bắt đầu gióng lên hồi chuông cảnh báo đúng lúc quan hệ giữa Belarus và Mỹ có dấu hiệu ấm lên.
Vào tháng 3, Mỹ đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Belarus và Mỹ đã nói về việc mở lại đại sứ quán. Thậm chí còn có tin đồn về một chuyến thăm Mỹ có thể của ông Lukashenko và một cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump.
Đối với Ukraine, điều này rất nguy hiểm vì Tổng thống Zelensky có thể lo sợ nhà lãnh đạo Belarus có thể thuyết phục ông Trump và khiến ông này tăng cường áp lực lên Ukraine để chấm dứt xung đột.
Nhà lãnh đạo Lukashenko cũng có thể nhận được thêm sự nới lỏng trừng phạt, tiềm ẩn nguy cơ biến Belarus thành trung tâm trung chuyển hàng hóa Mỹ sang Nga. Từ quan điểm của Ukraine, kịch bản đó phải được ngăn chặn.
Do đó, họ nỗ lực miêu tả Belarus như một mối đe dọa cận kề, bởi vì nếu Belarus một lần nữa bị coi là đồng minh quân sự của Nga thay vì một kênh ngoại giao khả thi, thì bất kỳ sự xích lại gần nhau nào giữa Mỹ và Belarus sẽ khó duy trì hơn nhiều.
Những vấn đề chính trị trong nước cũng có thể đang chi phối lời lẽ của ông Zelensky.
Kể từ cuối tháng 4/2026, vòng vây của một vụ bê bối tham nhũng đã siết chặt quanh thân cận của ông và những tiết lộ mới nhất từ "băng ghi âm Mindich" đã dẫn đến những cáo buộc chính thức chống lại trợ lý thân cận nhất của ông Zelensky - Andrey Yermak.
Lần đầu tiên, cái tên Vova xuất hiện trong hồ sơ vụ án, cùng với cái tên bí ẩn R1, chủ sở hữu giấu tên của một trong những biệt thự thuộc khu nhà ở Dynasty, nơi những người bạn thân nhất của ông Zelensky đã lên kế hoạch sinh sống.
Trong điều kiện như vậy, việc thổi phồng một mối đe dọa quân sự mới là có ích về mặt chính trị vì nó cho phép Tổng thống Zelensky nói với người dân Ukraine rằng cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất vẫn còn ở phía trước và ông vẫn là con ngựa không thể đổi hướng giữa chừng.
Nhưng "lá bài Nga" cũ rích đang dần mất tác dụng trong năm thứ 5 của cuộc xung đột. Người Ukraine đã mệt mỏi, xã hội được huy động đang dần suy yếu và chính sách khẩn cấp kéo dài vô tận không còn hiệu quả như trước nữa. Vì vậy, giờ đây Ukraine đang dùng đến "lá bài Belarus".
Liệu chiến thuật này có hiệu quả? Có lẽ là không. Cùng lắm, nó có thể giúp ông Zelensky có thêm chút thời gian, chút lo sợ và chút không gian để xoay sở, nhưng xét về mặt chiến lược, nó quá yếu ớt.
Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/tai-sao-ukraine-lai-mo-mat-tran-belarus-post780773.html
