Có thể nói Oregon là một nơi mà thiên nhiên và đời sống gặp nhau một cách dịu dàng. Những rừng thông trải dài bát ngát. Xa xa, những rặng núi tuyết trắng lấp lánh. Dòng sông Willamette uốn quanh những thung lũng xanh, ôm ấp các khu dân cư hiền lành và bí ẩn. Bờ biển Thái Bình Dương trải dài mênh mông sóng vỗ.
Cộng đồng người Việt Nam ở Oregon không đông nhưng vẫn tạo nên sắc màu riêng. Có khoảng 37.800 người sống tập trung ở Portland, Beaverton, Hillsboro và Salem. Họ mở quán ăn, tiệm bánh, tiệm nail, giữ lớp học tiếng Việt, tổ chức các hoạt động văn hóa nhỏ. Mỗi góc phố đều có chút quen thuộc của quê hương, tiếng Việt vang lên trong tiếng cười và mùi phở, bánh mì, cà phê.
Nhiều người Việt đã để lại dấu ấn ở Oregon: Khanh Pham trong lập pháp tiểu bang; Hai Pham và Daniel Nguyen trong cơ quan đại diện, họ là những tiếng nói của cộng đồng trên đất mới. Những khu phố Việt tuy không lớn nhưng ấm áp, nơi con người và văn hóa tìm thấy nhau, nhắc nhở rằng quê hương vẫn ở ngay trong lòng người.
Portland là thành phố lớn nhất ở Oregon, nơi nghệ thuật, cà phê và những con đường nhỏ đầy màu sắc làm nên nhịp điệu riêng. Khu phố Việt nhìn là biết ngay, với những bảng hiệu chữ Việt đa dạng cùng đủ món ăn, ngành nghề.
Người bạn đề xuất dẫn gia đình tôi đi thưởng thức cà phê Trung Nguyên.
 |
| Bên trong một quán cà phê Trung Nguyên ở Mỹ. |
Không khí trong quán cà phê khiến tôi thấy như đang ở một góc Việt Nam giữa lòng nước Mỹ. Quán đông và náo nhiệt. Tiếng nói chuyện rộn ràng. Có người gọi nhau từ xa. Có người tranh thủ quay video gửi về cho người thân ở quê. Một sự gần gũi rất Việt. Tự nhiên và hơi ồn ào.
Ở Mỹ, các quán cà phê thường yên tĩnh hơn. Mọi người “đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên”. Ly cà phê của họ giống một khoảng nghỉ. Một chỗ để làm việc, đọc sách hoặc suy nghĩ. Văn hóa cà phê của người Việt chúng ta lại giống một góc chợ nhỏ. Gần nhau và không giấu được sự sôi động.
Chúng tôi quyết định mua mang về vì không đủ chỗ ngồi. Tò mò, tôi thử một ly xem hương vị thế nào. Cũng ngon và rất đúng chất cà phê Việt Nam. Vị mạnh và dày. Hậu vị kéo dài. Cà phê Mỹ và châu Âu thường nhẹ hơn. Một ngày có thể uống nhiều ly mà không bị xót ruột. Cà phê Việt chỉ cần không quen là dễ mất ngủ.
Hệ thống Trung Nguyên Legend đã có 8 cửa hàng nhượng quyền tại Mỹ. Đó là nỗ lực lớn nhưng hiện tại, thương hiệu này vẫn chủ yếu thu hút cộng đồng người Việt. Muốn cạnh tranh với các hãng cà phê lớn ở Mỹ và châu Âu còn là chặng đường dài. Ý tưởng đưa sản phẩm vào các chuỗi bán lẻ như Walmart và Costco hấp dẫn nhưng không hề đơn giản. Nước Mỹ là thị trường mà mỗi vị trí trên kệ hàng đều là cuộc đấu về giá, chất lượng và mức độ quen thuộc.
Dẫu vậy chinh phục cộng đồng người Việt đã là nền tảng tốt, doanh thu từ nhóm khách này không nhỏ. Còn để chinh phục khách Mỹ thì cần kể một câu chuyện khác. Người Mỹ uống cà phê mỗi ngày. Gu của họ đã định hình từ lâu. Muốn họ bước vào quán Việt phải có điều gì đó vừa đặc biệt vừa phù hợp với khẩu vị và thói quen của họ.
***
Tôi nhớ đến món phở Việt. Phở hợp khẩu vị và trở thành món ăn chung của nhiều sắc dân. Người Mỹ đến ăn rất đông. Cà phê Việt muốn đi xa cũng cần hành trình tương tự. Đậm đà là điểm mạnh nhưng nếu quá khác biệt thì chỉ giữ được khách Việt mà khó mở rộng.
Ngồi trong xe, ly cà phê mát lạnh trên tay, tôi nghĩ về con đường mà một thương hiệu Việt phải đi khi đặt chân vào nước Mỹ. Mỹ thay đổi rất nhanh. Xu hướng tiêu dùng đổi theo từng quý. Một thương hiệu muốn tồn tại phải hiểu nhịp vận động ấy trong từng chi tiết nhỏ của đời sống.
Ở nước Mỹ, mỗi thương hiệu là một lời tự giới thiệu. Không phải cứ mang hương vị quê nhà sang là đủ. Người Mỹ luôn hỏi hai điều: sản phẩm này có giải quyết được nhu cầu của họ không; và câu chuyện phía sau có chạm đến cảm xúc của họ không. Các hãng cà phê bản địa hiểu rất rõ điều đó. Họ không chỉ bán một ly nước mà bán một trải nghiệm. Một lối sống. Một cảm giác thuộc về nơi đó.
 |
| Không gian quán cà phê Trung Nguyên ở Oregon. |
Cà phê Việt mạnh và rõ cá tính. Nhưng cá tính chỉ là điểm khởi đầu. Muốn đứng vững tại Mỹ cần thêm sự thấu hiểu về hành vi tiêu dùng, về lý do khiến khách trung thành. Người Mỹ có thể thử một lần vì tò mò, nhưng để họ quay lại phải có một câu chuyện đủ sức giữ chân họ.
Ly cà phê trong tay khiến tôi nghĩ đến nhiều doanh nghiệp Việt khi sang Mỹ. Ai cũng có niềm tự hào. Nhưng đôi khi thiếu một nhịp lắng để hiểu nơi mình đến. Mỹ cạnh tranh khốc liệt nhưng lại rất công bằng. Ai tạo được giá trị thật sẽ có chỗ đứng; ai kể được câu chuyện đúng sẽ có người lắng nghe.
Cà phê Việt hoàn toàn có thể đi xa hơn. Điều quan trọng nằm ở cách chúng ta kể câu chuyện của mình. Không phải chỉ nói đây là cà phê Việt. Mà phải khiến người Mỹ hiểu vì sao họ nên thử, và vì sao họ sẽ nhớ. Có khi hành trình của một thương hiệu Việt tại Mỹ không bắt đầu từ việc giới thiệu bản thân, mà bắt đầu từ việc hiểu nước Mỹ đủ sâu để người Mỹ nhìn vào và thấy chính họ trong câu chuyện của chúng ta…
Hữu Quý
Nguồn: https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/202602/tan-man-chuyen-ca-phe-tren-dat-my-d8050a0/
Bình luận (0)