Tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô

Khi ánh chiều buông xuống cũng là lúc Hà Nội bước vào một nhịp sống khác. Những con phố đi bộ đông kín du khách, tiếng nhạc vang lên giữa không gian di sản vào dịp cuối tuần. Những khu chợ đêm, phố ẩm thực sáng đèn hay các tour trải nghiệm lịch sử, văn hóa kéo dài đến khuya đang tạo nên diện mạo mới cho Thủ đô.

Kinh tế đêm không chỉ mở rộng không gian tiêu dùng, gia tăng nguồn thu từ du lịch, dịch vụ mà còn góp phần khơi dậy giá trị văn hóa, định vị thương hiệu cũng như tạo động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội.

Du khách trải nghiệm ẩm thực tại phố Tạ Hiện (phường Hoàn Kiếm). Ảnh: Minh Anh

Khi văn hóa, du lịch và ẩm thực cùng lên tiếng

Đầu tháng 5, tại không gian Hồ Văn (thuộc quần thể Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám kết hợp với Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ Upleaf Việt Nam tổ chức “Đêm hội hoa đăng Hồ Văn - Văn Miếu”. Đây là sản phẩm văn hóa - du lịch về đêm mới, kết nối giữa nghệ thuật, ẩm thực và đời sống tinh thần. Đến đây, du khách được thả hồn vào không gian nghệ thuật truyền thống, thưởng thức ẩm thực chay, thả đèn hoa đăng bày tỏ ước nguyện.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, thông qua mô hình trải nghiệm văn hóa ban đêm, chương trình góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển kinh tế đêm của Hà Nội.

Những năm gần đây, Hà Nội đang dần thay đổi cách tiếp cận đối với phát triển kinh tế đêm. Thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động mua sắm hay ăn uống truyền thống, thành phố đang mở rộng hệ sinh thái trải nghiệm với nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch, giải trí, dịch vụ mang tính đặc trưng, giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Không gian đêm của Thủ đô cũng ngày càng đa dạng hơn với sự xuất hiện của nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch, giải trí mới.

Những tuyến phố đi bộ ở hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), phố Trần Nhân Tông (phường Hai Bà Trưng), phố đi bộ Sơn Tây (phường Sơn Tây)… trở thành không gian văn hóa mở với các hoạt động biểu diễn nghệ thuật đường phố dành cho cộng đồng, giới thiệu sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) đặc trưng địa phương, tạo nét riêng cho Hà Nội vào cuối tuần.

Các nhà hát của Thủ đô cũng nỗ lực “sáng đèn” với nhiều chương trình nghệ thuật chất lượng cao như: Biểu diễn rối nước tại Nhà hát Múa rối Thăng Long; biểu diễn âm nhạc hiện đại và cổ điển tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà hát Hồ Gươm, Trung tâm Hội nghị quốc gia… góp phần làm cho đời sống về đêm Hà Nội thêm quyến rũ.

Ẩm thực cũng là một điểm nhấn quan trọng trong bức tranh kinh tế đêm Hà Nội. Những khu phố ẩm thực như: Tạ Hiện, Tống Duy Tân, khu vực chợ đêm Đồng Xuân, không gian văn hóa sáng tạo Trịnh Công Sơn… đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước.

Ngoài ra, không gian văn hóa di sản cũng được “thắp sáng” với diện mạo mới. Các tour đêm tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Văn học Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam… đã mang đến cho du khách góc nhìn khác về lịch sử và văn hóa Hà Nội.

Chị Nguyễn Thanh Hải (phường Khương Trung) chia sẻ: “Trước đây, tôi và gia đình hay tham quan di tích chủ yếu vào ban ngày thì bây giờ nhiều hoạt động trải nghiệm đêm đang mang đến nhiều trải nghiệm thú vị. Câu chuyện lịch sử, văn hóa được kể bằng ánh sáng, công nghệ, trong không gian buổi tối mang đến cảm nhận rất riêng và mới lạ”.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt, với lợi thế đa dạng về văn hóa, sở hữu nhiều di sản, di tích lịch sử cùng nhiều không gian sáng tạo mới, Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế đêm. “Việc phát triển kinh tế đêm không chỉ đơn thuần là mở rộng thời gian hoạt động mà còn là quá trình tạo thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế”, ông Nguyễn Tiến Đạt nhận định.

Lời giải cho bài toán kinh tế đêm

Theo Sở Du lịch Hà Nội, hiện nay, thành phố có hơn 20 sản phẩm du lịch về đêm với nhiều mô hình đổi mới sáng tạo hấp dẫn. Điều này đang góp phần không nhỏ giúp du khách kéo dài thời gian lưu trú tại Thủ đô. Mặc dù vậy, theo các chuyên gia, kinh tế đêm Hà Nội vẫn đang trong quá trình hình thành và phát triển, chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có.

Về vấn đề này, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình nhận định, một trong những hạn chế dễ nhận thấy của không chỉ Hà Nội mà tại các địa phương, sản phẩm đêm vẫn chưa thực sự đa dạng. Nhiều hoạt động hiện nay còn mang tính đơn lẻ, thiếu tính liên kết giữa các lĩnh vực du lịch, văn hóa, mua sắm, giải trí và dịch vụ. Không ít điểm đến chủ yếu tập trung vào ăn uống hoặc hoạt động biểu diễn đơn thuần, chưa tạo được những sản phẩm có chiều sâu và sức hấp dẫn lâu dài.

Còn theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt, dù đã có nhiều mô hình văn hóa, du lịch về đêm tạo được nét riêng nhưng Hà Nội vẫn thiếu đồng bộ về hạ tầng và quản lý. Vấn đề vệ sinh môi trường, tiếng ồn, giao thông, trật tự đô thị hay chất lượng dịch vụ đôi khi vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của người dân và du khách. Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ kinh tế đêm cũng là vấn đề cần được quan tâm. Giao thông công cộng về đêm hiện chưa thực sự thuận tiện, hệ thống bãi đỗ xe còn hạn chế, trong khi các dịch vụ hỗ trợ như hệ thống chỉ dẫn hay các điểm cung cấp thông tin cho du khách vẫn còn thiếu.

Để phát triển kinh tế đêm hiệu quả, ông Nguyễn Tiến Đạt cho rằng, Hà Nội cần có quy hoạch cụ thể đối với các khu vực phát triển kinh tế đêm nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với chất lượng sống của người dân. Mỗi khu vực cần xác định rõ chức năng, định hướng sản phẩm phù hợp thay vì phát triển dàn trải.

Về vấn đề này, Chủ tịch Liên Chi hội Du lịch xanh Việt Nam Phùng Quang Thắng cho rằng, thành phố cần tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng để hình thành chuỗi sản phẩm đồng bộ. Việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các loại hình giải trí, văn hóa, nghệ thuật về đêm sẽ góp phần tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Đồng thời, Hà Nội cần có cơ chế cho các doanh nghiệp đầu tư và sáng tạo. Vì kinh tế đêm không đơn thuần là những hoạt động diễn ra sau khi mặt trời lặn mà đang trở thành một hướng đi mới trong phát triển đô thị hiện đại. Hoạt động kinh tế chỉ hiệu quả khi các sản phẩm, dịch vụ mang lại nguồn thu, lợi ích rõ ràng.

Có thể thấy, khi những giá trị văn hóa được đánh thức, những trải nghiệm được làm mới và các sản phẩm dịch vụ được đầu tư bài bản, kinh tế đêm sẽ không chỉ tạo ra doanh thu mà còn góp phần định vị hình ảnh một Hà Nội năng động, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc.

Nguồn: https://hanoimoi.vn/tao-dong-luc-tang-truong-moi-cho-thu-do-976044.html