วรรณกรรมเด็กกับการเดินทางสู่โลกกว้าง

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ วรรณกรรมเด็กของเวียดนามได้สร้างชื่อเสียงโดดเด่นมากขึ้นในเวทีระดับนานาชาติ ตัวอย่างที่สำคัญคือ งานมหกรรมหนังสือเด็กโบโลญญา ซึ่งเป็นงานระดับโลกชั้นนำในด้านการจัดพิมพ์หนังสือสำหรับเด็ก

มีการจัดเสวนาเกี่ยวกับหนังสือสำหรับเด็กในงานมหกรรมหนังสือนานาชาติ

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ วรรณกรรมเด็กของเวียดนามได้สร้างชื่อเสียงโดดเด่นมากขึ้นในเวทีระดับนานาชาติ ตัวอย่างที่สำคัญคือ งานมหกรรมหนังสือเด็กโบโลญญา ซึ่งเป็นงาน ระดับโลก ชั้นนำในด้านการจัดพิมพ์หนังสือเด็ก จากจุดเริ่มต้นที่มีผลงานเพียงไม่กี่ชิ้นได้รับการคัดเลือกและได้รับรางวัลในสาขาอันทรงเกียรติ การเดินทางของหนังสือเด็กสู่ "เวทีระดับโลก" แสดงให้เห็นถึงสัญญาณที่ดีมากมาย

จากงานแสดงหนังสือระดับนานาชาติ วรรณกรรมเด็กในประเทศได้สร้างความประทับใจในวงกว้างมากขึ้น ผลงานเรื่อง "สวนในหัวใจของเรา" โดยผู้เขียนและนักวาดภาพประกอบ ฟาม กวาง ฟุก ซึ่งตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Crabit Kidbooks ได้รับเลือกให้อยู่ในรายชื่อหนังสือ 150 เล่มที่น่าทึ่งของรางวัล BolognaRagazzi Award 2026 และ "การเดินไปกับเวลา" โดยผู้เขียน ควินห์ ฮวง ซึ่งวาดภาพประกอบโดย มารู ได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในแคตตาล็อก The White Ravens 2025 ของห้องสมุดเยาวชนนานาชาติ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญที่มีนัยสำคัญต่อวงการวิชาชีพอย่างชัดเจน

ความสำเร็จในเบื้องต้นนี้เป็นผลมาจากการคัดเลือกอย่างเข้มงวด โดยพิจารณาจากเกณฑ์ต่างๆ เช่น เนื้อหา ความสวยงาม โครงสร้างภาพ และความเข้าถึงได้สำหรับผู้อ่านรุ่นเยาว์ เบื้องหลังผลลัพธ์เชิงบวกนี้คือการเปลี่ยนแปลงที่น่าทึ่งในด้านความคิดสร้างสรรค์และการจัดพิมพ์หนังสือ

ก่อนหน้านี้ หนังสือเด็กมักเน้นการถ่ายทอดบทเรียนโดยตรง แต่ปัจจุบันนักเขียนและนักวาดภาพประกอบหลายคนให้ความสำคัญกับคุณค่าทางศิลปะ การกระตุ้นให้เกิดการอภิปราย และการให้โอกาสเด็กๆ ได้ใช้จินตนาการมากขึ้น การเล่าเรื่องมีความประณีต มีอารมณ์ความรู้สึกที่ลึกซึ้ง และใกล้เคียงกับภาษาที่ใช้กันทั่วไปในวรรณกรรมเด็กทั่วโลก อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบวรรณกรรมเด็กของเวียดนามกับอุตสาหกรรมการพิมพ์ของประเทศพัฒนาแล้ว ช่องว่างก็ชัดเจน เนื่องจากผลงานยังคงกระจัดกระจายและขาดเอกลักษณ์ที่โดดเด่น

ในงานมหกรรมหนังสือเด็กโบโลญญา แต่ละประเทศที่มีความแข็งแกร่งในด้านการจัดพิมพ์หนังสือเด็กได้นำเสนอระบบนิเวศที่ครบวงจร ตั้งแต่นโยบายสนับสนุนและกลยุทธ์ด้านลิขสิทธิ์ ไปจนถึงการสร้างภาพลักษณ์ทางวัฒนธรรม พาวิลเลียนของแต่ละประเทศได้รับการลงทุนอย่างดี มีทิศทางที่ชัดเจน และสะท้อนเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทำให้เกิดความประทับใจอย่างมาก

ในขณะเดียวกัน เวียดนามยังคงเข้าร่วมงานในรูปแบบหน่วยงานย่อยเป็นหลัก ขาดการจัดบูธแสดงสินค้าขนาดใหญ่ระดับประเทศ ส่งผลให้หนังสือเด็กยังไม่ได้รับการยอมรับในฐานะกลุ่มวรรณกรรมที่มีคุณค่าอย่างเป็นเอกภาพ สถานการณ์เช่นนี้หมายความว่า แม้จะมีผลงานที่มีคุณภาพ ก็ยังไม่เพียงพอที่จะสร้างแบรนด์วรรณกรรมเด็กของเวียดนามในเวทีระดับนานาชาติได้

กล่าวอีกนัยหนึ่ง เรามี "จุดเด่น" บ้างแล้ว แต่เรายังไม่ได้สร้าง "เขตสว่าง" ที่แท้จริง ตามที่ผู้เชี่ยวชาญในสาขานี้กล่าวไว้ ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่กำหนดความสามารถของวรรณกรรมเด็กในการเข้าถึง "ตลาดวงกว้าง" คือ ตลาดลิขสิทธิ์

ในประเทศที่มีอุตสาหกรรมการพิมพ์ที่พัฒนาแล้ว การซื้อขายลิขสิทธิ์มีการจัดการอย่างเป็นระบบ โดยมีตัวแทนลิขสิทธิ์ กลยุทธ์การเข้าถึงตลาด และเครือข่ายพันธมิตรระดับโลก ในขณะที่ในเวียดนาม กิจกรรมนี้ยังคงขึ้นอยู่กับความพยายามของบุคคลเป็นส่วนใหญ่ ผู้จัดพิมพ์อิสระได้เข้าร่วมงานแสดงหนังสือ พัฒนาแคตตาล็อก และติดต่อกับพันธมิตรอย่างแข็งขัน แต่ขนาดและทรัพยากรของพวกเขายังคงมีจำกัด

อีกปัญหาหนึ่งที่ยังคงอยู่คือการแปล เพื่อให้ผลงานวรรณกรรมเข้าถึงผู้อ1่านในระดับนานาชาติได้ จำเป็นต้องมีการแปลที่มีคุณภาพสูงซึ่งถ่ายทอดจิตวิญญาณและรายละเอียดทางวัฒนธรรมได้อย่างครบถ้วน นี่เป็นข้อบกพร่องที่สำคัญในวรรณกรรมภายในประเทศ ซึ่งต้องใช้การลงทุนในระยะยาวและต้องมีทีมงานนักแปลที่มีความเชี่ยวชาญสูง

ในบริบทของโลกาภิวัตน์ การจัดพิมพ์หนังสือสำหรับเด็กทั่วโลกกำลังเปลี่ยนไปสู่การให้ความสำคัญกับความหลากหลายทางวัฒนธรรมมากขึ้น สำนักพิมพ์นานาชาติให้ความสนใจเรื่องราวที่มีเอกลักษณ์และมุมมองที่แตกต่างกันจากวัฒนธรรมต่างๆ มากขึ้นเรื่อยๆ

ด้วยประเพณีทางวัฒนธรรมอันหลากหลาย นิทานพื้นบ้านมากมาย และชีวิตทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ วรรณกรรมสำหรับเด็กของเวียดนามจึงมีวัตถุดิบสร้างสรรค์มากมาย อย่างไรก็ตาม การดัดแปลงเรื่องราวเหล่านี้ซึ่งเปี่ยมด้วยเอกลักษณ์ของชาติ ให้เข้ากับภาษาศิลปะสมัยใหม่ที่เข้าถึงได้ง่ายและเข้าถึงเด็กทั่วโลก ยังคงเป็นความท้าทายที่สำคัญ

วรรณกรรมเอเชียหลายแขนงประสบความสำเร็จในการรักษาเอกลักษณ์ของตนไว้ ในขณะเดียวกันก็ผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรมอื่นอย่างมีพลวัต สิ่งนี้เห็นได้จากความสามารถในการค้นหารูปแบบการแสดงออกที่เป็นเอกลักษณ์ โดยอิงจากรากฐานทางวัฒนธรรมของตน

อีกประเด็นหนึ่งที่ถูกหยิบยกขึ้นมาในเวทีการจัดพิมพ์ระดับนานาชาติคือบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ แม้ว่าเทคโนโลยีจะช่วยได้ในหลายด้าน ตั้งแต่การแก้ไขต้นฉบับไปจนถึงการจัดการข้อมูล แต่ผู้จัดพิมพ์ส่วนใหญ่เห็นพ้องต้องกันว่าความคิดสร้างสรรค์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวรรณกรรมสำหรับเด็ก ต้องคงคุณค่าหลักเอาไว้

นิทานสำหรับเด็กควรมีส่วนช่วยในการหล่อหลอมอุปนิสัย อารมณ์ และโลกทัศน์ของคนรุ่นหลัง ดังนั้น ความถูกต้อง ความละเอียดอ่อน และความลึกซึ้งทางด้านมนุษยธรรมในการสร้างสรรค์จึงเป็นองค์ประกอบที่ขาดไม่ได้

เด็กๆ อ่านหนังสือที่ถนนหนังสือ Nguyen Van Binh นคร โฮจิมิน ห์ (ภาพ: TU TRUNG)

ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า เพื่อให้วรรณกรรมเด็กของเวียดนามเข้าถึงทั่วโลกได้อย่างแท้จริง จำเป็นต้องมีกลยุทธ์ที่เป็นระบบ ประการแรก ต้องสร้างกลไกสนับสนุนที่ครอบคลุมสำหรับการสร้างสรรค์ การตีพิมพ์ และการส่งเสริม การเข้าร่วมงานแสดงหนังสือระดับนานาชาติควรเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ระดับชาติในการพัฒนาอุตสาหกรรมวัฒนธรรม มากกว่าจะเป็นเพียงความพยายามแยกส่วนขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง

นอกจากนี้ การลงทุนในการฝึกอบรมบุคลากร ตั้งแต่ผู้เขียน นักวาดภาพประกอบ และบรรณาธิการ ไปจนถึงนักแปลและผู้เชี่ยวชาญด้านลิขสิทธิ์ ถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง นี่คือรากฐานสำหรับการพัฒนาคุณภาพของงานวรรณกรรมและความสามารถในการเข้าถึงตลาดต่างประเทศ ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือ จำเป็นต้องมีวิสัยทัศน์ระยะยาว โดยมุ่งสร้าง "แบรนด์" สำหรับวรรณกรรมเด็กบนพื้นฐานของค่านิยมหลักของวัฒนธรรมชาติ ขณะเดียวกันก็ขยายการสนทนากับทั่วโลก

รองประธาน สมาคมนักเขียนเวียดนาม และกวี ตรัน ดัง โคอา กล่าวว่า “การที่วรรณกรรมเด็กได้ไปปรากฏตัวในงานมหกรรมหนังสือระดับนานาชาติ แสดงให้เห็นถึงความพยายามอย่างมากในการพัฒนาคุณภาพงานเขียน การลงทุนในด้านภาพประกอบ และการส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่นสู่โลก เราจำเป็นต้องก้าวจากการแค่ไปปรากฏตัวและประสบความสำเร็จเพียงเล็กน้อย ไปสู่การยืนยันบทบาทของเราอย่างชัดเจนโดยเร็วที่สุด นี่เป็นเส้นทางที่ยาวไกล ต้องอาศัยความเพียรพยายามและการลงทุนอย่างเป็นระบบ และเมื่อนั้น การปรากฏตัวของวรรณกรรมเด็กในงานระดับนานาชาติจะไม่ใช่เรื่องแปลกอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของการบูรณาการและการพัฒนาอย่างเป็นธรรมชาติ”

ไม ลู่

ที่มา: https://nhandan.vn/van-hoc-thieu-nhi-tren-hanh-trinh-ra-the-gioi-post961349.html