Đến chợ, tôi thích sà ngay vào khu hàng rau củ mỗi đầu buổi sớm. Các loại rau trái, củ quả theo mùa vừa mới hái, mới trẩy.
Rau muống, mồng tơi, rau ngót, rau đay, rau cải… được các bà xếp tròn trong những chiếc rổ; người mua lật lên không biết chọn mớ nào, bỏ mớ nào. Rau được bó gọn gàng, đầy đặn bằng những sợi rơm nếp nuột nà, chắc chắn.
Thấy hàng rau là hình dung ngay đĩa rau muống luộc ăn với cà ghém hay bát canh cua rau đay, hoa thiên lý, làm xua tan cái nắng, nóng mùa hè. Rồi những mớ ổi, khế, nhãn vải đầu mùa - đơn sơ nhưng ngọt ngào, lành đậm.
 |
| Minh họa: Trà My |
Khu củ quả cũng dồi dào không kém. Dưới dãy mái che rợp mát bày nào khoai lang, khoai tây, bầu, bí, hành tây, cà rốt, nghệ gừng, dưa leo… cứ chọn một ít để dành ninh xương hay ăn dần. Thích thú nhất và không thể đừng được là khi nhìn thấy bà bán hàng ngô nếp. Tôi thích những bắp ngô trắng trẻo, nhỏ nhắn còn vương hương vị phù sa đất bãi. Cái dẻo, thơm, ngọt bùi được chắt chiu từ những sần sùi, thô ráp từ bàn tay các bà, các mẹ.
Xa kia là khu hàng tôm tép, cá, trai, cua ốc... Không hiểu sao tôi chỉ thích những loại cá đồng, tôm sông, ốc ao: bé nhưng chắc, ngọt thịt. Trai, sò nấu bát riêu, thả vào vài lá răm đã dậy vị thanh lành. Bố tôi bảo ăn những món dân dã này ngon hơn mọi cao lương, mỹ vị trên đời.
Một khu nữa tôi cũng hay lân la tìm kiếm là khu bán đồ đan lát. Những thúng mủng, rổ rá, quang, chiếu bằng cói, mây, tre… ánh lên thứ màu sắc của nan ngà, mắt nắng. Nhiều đồ còn được hong trên gác bếp để hứng khói, đượm lửa cho càng dẻo dai, bền chắc. Tôi nhớ những lần đi chợ cùng bà ngoại, thể nào bà cũng chọn mua bằng được ít đồ nan ở đó. Để rồi trên con đường đê trở về, một già, một trẻ thập thững với chiếc nia trên đầu cháu thay cho nón, còn rổ, sảo được bà buộc vào chiếc đòn gánh vừa mua. Bà khen đòn gánh chợ này đằm, chắc, nhẹ, không đau vai. Chiếc đòn gánh ấy sẽ theo bà ngược xuôi ruộng đồng và bao phiên chợ, dẻo dai theo từng nhịp chân thoăn thoắt.
Cuối buổi, tôi sẽ sà xuống khu hàng ăn uống sau khi rảo chân khắp một vòng. Những bánh đúc, bánh tẻ, bánh khoai, bánh rợm, bánh rán, cháo, bún, chè xôi ngọt thơm khó cưỡng.
Những thức quà ở chợ quê rẻ mà đầy đặn, hồn hậu đến nhớ thương. Chỉ mấy ngàn đồng một bát nên ăn no mà mắt vẫn thèm và chân không muốn bước. Vừa nhẩn nha với cái bánh hay bát bún riêu vừa nghe tiếng rổn rảng trò chuyện của các bà, các chị bán hàng, thấy cuộc sống thanh bình, dễ chịu gì đâu.
Vị tương hay mùi nước mắm, ánh riêu cua, nhánh rau sống gợi lên không khí trong gian bếp nhỏ mỗi chiều, lại thấy cả làn khói phơ phất bay trên nắp nồi của cái bếp than hồng rực.
Chả thế mà lần nào đi chợ tôi cũng phải “ăn quà”, từ khi còn lũn cũn theo chân người lớn hay sau này tự đi một mình, đi với bạn. Và tôi nhớ biết bao cảm giác mong ngóng, đợi chờ của mấy chị em khi đợi bà và mẹ đi chợ về. Một chút quà đón tay mà nao nức suốt cả những buổi trưa thơ ấu.
Và tự khi nào, tôi biết nhẩm ngày phiên chợ như các bà, các mẹ. Để nhẩm tính, sắp xếp làm sao cho khỏi lỡ. Dẫu bây giờ siêu thị, trung tâm thương mại mọc dày, tôi vẫn luôn háo hức được thả chân vòng quanh một khu chợ, nơi hồn quê níu bóng, thăm thẳm, miệt mài và ăm ắp thân thương!
Nguồn: https://baodaklak.vn/van-hoa-du-lich-van-hoc-nghe-thuat/van-hoc-nghe-thuat/202508/than-thuong-nhung-phien-cho-que-cca11f5/
