Học theo công nghệ Iran
Theo Mehr News, việc Bộ Quốc phòng Hàn Quốc chính thức tuyên bố phát triển máy bay không người lái (UAV) cảm tử tầm xa dựa trên mẫu Lucas của Mỹ là một tin tức vô cùng quan trọng.
Máy bay không người lái Lucas của Mỹ được phát triển thông qua kỹ thuật đảo ngược từ dòng UAV Shahed-136 của Iran. Điều này có nghĩa là Hàn Quốc hiện đang tiến bước trên con đường mà điểm khởi đầu bắt nguồn từ công nghệ nội địa của Iran.
Đây không phải là lần đầu tiên phương Tây thừa nhận thực tế này. Khoảng 4 tháng trước, tờ National Interest của Mỹ đã công bố một báo cáo chi tiết về sự tương đồng đáng kinh ngạc giữa UAV Lucas và Shahed-136, nêu rõ UAV của Mỹ thực chất là phiên bản được chế tạo ngược từ mẫu của Iran.
Giờ đây, với việc Hàn Quốc cũng đi theo con đường tương tự, có thể nói rằng điều từng được coi là thành tựu độc nhất vô nhị của Iran đã trở thành mô hình để phát triển thế hệ máy bay không người lái giá rẻ mới trong các lực lượng quân sự tiên tiến.
Sự phát triển này không chỉ đơn thuần là một thành công về mặt kỹ thuật, mà còn đánh dấu một sự thay đổi trong vị thế công nghệ quốc phòng của Iran trên thế giới.
Trong những thập kỷ qua, một trong những trục chính của cuộc chiến truyền thông chống lại Iran là việc tuyên truyền quan điểm rằng một quốc gia bị trừng phạt, bị cô lập và bị tước đoạt công nghệ phương Tây thì không có khả năng sản xuất các thiết bị tiên tiến.
Nhưng kinh nghiệm của 4 thập kỷ qua đã cho thấy một con đường khác. Thay vì chờ đợi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, Iran đã tập trung vào một năng lực mà không lệnh trừng phạt nào có thể ngăn chặn: Nguồn nhân lực, kiến thức bản địa và lòng tự tin.
Sự thay đổi trong cách tiếp cận này dần dần dẫn đến sự hình thành hàng ngàn công ty dựa trên tri thức, trung tâm nghiên cứu và khu phức hợp công nghệ, sản xuất ra các sản phẩm cạnh tranh trong nhiều lĩnh vực từ công nghệ nano và y học đến công nghiệp quốc phòng.
Ngành công nghiệp UAV của Iran là một trong những ví dụ rõ ràng nhất về con đường này.
Trái ngược với nhận định phổ biến cho rằng ưu thế quân sự chỉ được tìm kiếm thông qua các thiết bị siêu đắt tiền và hệ thống phức tạp, Iran đã chọn một cách tiếp cận khác: Thiết kế các hệ thống đơn giản, chi phí thấp, sản xuất hàng loạt.
Shahed-136 thể hiện chính triết lý này. Đây là dòng UAV có thể không phải là hệ thống phức tạp nhất thế giới, nhưng nhờ thiết kế thông minh và chi phí thấp, nó đã thay đổi luật chơi trên chiến trường.
Sản phẩm từ lệnh trừng phạt
Khi một công nghệ có thể mang lại hiệu quả hoạt động tương tự với chi phí thấp hơn nhiều, nó đương nhiên trở thành một mô hình lý tưởng. Ý nghĩa của tin tức từ Hàn Quốc nằm chính ở điểm này.
Máy bay không người lái Shahed-136 chính là sản phẩm của tư duy như vậy. Loại máy bay không người lái này ra đời không phải trong điều kiện bình thường, mà trong thời kỳ khắc nghiệt nhất của các lệnh trừng phạt, hạn chế và áp lực.
Có lẽ nếu con đường nhập khẩu thiết bị và công nghệ hoàn toàn thông thoáng, động lực để phát triển một hệ thống như vậy sẽ không bao giờ xuất hiện.
Nhưng những hạn chế, trái ngược với ý định của những người đề ra lệnh trừng phạt, lại trở thành cơ hội để năng lực nội bộ phát triển mạnh mẽ.
Quan trọng hơn, ngày nay thực tế này không chỉ được truyền thông Iran phản ánh. Khi truyền thông Mỹ nói về việc máy bay Shahed được sao chép ngược và Hàn Quốc lặp lại luận điểm tương tự, đây là sự thừa nhận gián tiếp về vị thế công nghệ của Iran.
Trong ngôn ngữ cạnh tranh quân sự, không quốc gia nào sao chép công nghệ vô giá trị. Việc sao chép ngược bản thân nó là một dấu hiệu cho thấy giá trị hoạt động và hiệu quả của công nghệ đó.
Từ góc nhìn này, Shahed-136 nên được xem như một sự thay đổi trong vị thế của Iran trong chuỗi sản xuất công nghệ. Một quốc gia mà trong nhiều năm chỉ được miêu tả là nước nhập khẩu công nghệ, giờ đây, trong một số lĩnh vực, đã đạt đến điểm mà các sản phẩm của họ truyền cảm hứng cho việc thiết kế các hệ thống mới ở các quốc gia khác.
Tất nhiên, thành công này cũng tạo ra một trách nhiệm mới. Việc phát triển công nghệ quan trọng như thế nào thì việc truyền đạt thông tin chính xác về nó cũng quan trọng không kém.
Nếu những thành tựu khoa học và quốc phòng không được trình bày đúng cách, thì lĩnh vực truyền thông sẽ bị chi phối bởi những người cố gắng miêu tả những thành công này là nhỏ nhặt, ngẫu nhiên hoặc không đáng kể trong khi thực tế lại hoàn toàn khác.
Từ Mỹ cho đến Hàn Quốc là bằng chứng cho thấy công nghệ của Iran không còn chỉ là vấn đề nội bộ, nó đã trở thành một phần của xu hướng chuyển đổi toàn cầu trong lĩnh vực UAV.
Câu chuyện về Shahed-136 rốt cuộc không chỉ là câu chuyện về một dòng UAV đơn lẻ, đó là câu chuyện về một quốc gia, trong những điều kiện khắc nghiệt nhất, thay vì chờ đợi sự cứu trợ từ bên ngoài, đã dựa vào khả năng nội tại của chính mình.
Nếu ngày nay công nghệ của Iran đã trở thành mô hình thiết kế trong các lực lượng quân sự tiên tiến, thì trên hết, đó là kết quả của việc đầu tư vào kiến thức, sự sáng tạo và niềm tin vào năng lực nội tại, con đường đã đưa Iran từ "hạn chế" trở thành "chuẩn mực".
Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/the-gioi-phat-sot-vi-uav-cua-iran-post783577.html
