Trong mạch tư duy ấy, thể dục thể thao không còn là một lĩnh vực đứng bên lề, mà trở thành một phần thiết thực của chiến lược xây dựng quốc gia cường thịnh, xã hội hạnh phúc và dân tộc vươn lên mạnh mẽ.
Đặt lại vị trí của thể dục thể thao trong toàn bộ tư duy phát triển đất nước
Bài phát biểu gây ấn tượng sâu sắc, không chỉ là sự trân trọng đối với chặng đường 80 năm của ngành, mà còn là cách đặt lại vị trí của thể dục thể thao trong toàn bộ tư duy phát triển đất nước. Từ lời nhắc về tầm nhìn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với chân lý giản dị mà lớn lao “Dân cường thì nước thịnh”, đến yêu cầu hôm nay phải nhìn thể dục thể thao trong mối quan hệ với chất lượng nguồn nhân lực, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng sống của Nhân dân, bài phát biểu đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một dịp kỷ niệm để trở thành một thông điệp phát triển rất rõ ràng: muốn đất nước đi xa, trước hết phải chăm lo cho con người Việt Nam khỏe hơn, bền bỉ hơn, kỷ luật hơn và có sức vươn lên mạnh mẽ hơn.
Điều đáng chú ý là thông điệp ấy không đứng riêng lẻ. Chỉ ít ngày trước đó, phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu phải quán triệt sâu sắc các nguyên tắc phát triển, giữ vững ổn định, tận dụng tốt nguồn lực, đẩy mạnh tổ chức thực hiện và hướng mọi thành quả phát triển vào mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân. Khi đặt hai bài phát biểu cạnh nhau, có thể thấy rất rõ một logic thống nhất: từ kinh tế, chính trị, tổ chức bộ máy đến văn hóa, thể thao, tất cả đều quy tụ về một đích đến là phát triển con người và vì con người. Chính vì thế, nói về thể thao lúc này thực chất cũng là nói về tầm nhìn phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Thông điệp đầu tiên và cũng là sâu xa nhất trong bài phát biểu về thể thao là phải trả lại cho thể dục thể thao vị trí xứng đáng của nó trong chiến lược phát triển đất nước. Trong nhiều năm, không ít khi chúng ta vẫn quen nhìn thể thao như một lĩnh vực của phong trào, của hoạt động ngoại khóa, của thi đấu thành tích, hoặc cùng lắm là một bộ phận của đời sống văn hóa. Nhưng cách đặt vấn đề của Tổng Bí thư cho thấy, thể dục thể thao phải được nhìn ở tầm rộng hơn nhiều: đó là nền tảng để nâng cao sức khỏe cộng đồng, là điều kiện để cải thiện tầm vóc dân tộc, là yếu tố góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, là môi trường để hình thành bản lĩnh, ý chí, tinh thần vượt khó, kỷ luật, trung thực và khát vọng vươn lên. Một đất nước muốn phát triển nhanh và bền vững không thể chỉ nói đến tăng trưởng, đầu tư hay công nghệ mà quên đi trạng thái thể chất và tinh thần của con người. Một dân tộc không thể mạnh nếu từng con người trong dân tộc ấy không khỏe mạnh, không bền bỉ, không có thói quen rèn luyện và không có tinh thần vượt lên chính mình. Tư tưởng đó cũng cộng hưởng rất rõ với tinh thần Hội nghị Trung ương 2, nơi vấn đề phát triển thực chất được gắn chặt với chất lượng cuộc sống của Nhân dân, chứ không chỉ dừng ở các chỉ tiêu bề nổi.
Thông điệp thứ hai là muốn thể thao phát triển mạnh thì không thể chỉ dựa vào tinh thần cổ vũ hay các phong trào ngắn hạn, mà phải bắt đầu từ thể chế, từ quản trị và từ năng lực tổ chức thực hiện. Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư nhấn mạnh rất rõ rằng, thể chế phải đi trước, mở đường cho đổi mới, cho đầu tư, cho xã hội hóa, cho quản lý hiện đại, cho vận hành minh bạch và cho việc phát huy đầy đủ nguồn lực của Nhà nước, xã hội và người dân. Ở đây, có thể thấy rất rõ tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng” được cụ thể hóa bằng tư duy thể chế. Tổng Bí thư đi vào những chi tiết rất cụ thể: phân vai giữa Nhà nước và xã hội, đầu tư công vào đâu, xã hội hóa tới mức nào, tiêu chuẩn cơ sở vật chất ra sao, cơ chế đào tạo huấn luyện viên và vận động viên thế nào, chế độ đãi ngộ, bảo hiểm, y học thể thao, chuyển đổi nghề nghiệp sau thi đấu cần được thiết kế ra sao, công nghệ số và kinh tế thể thao phải được khuyến khích như thế nào. Đó chính là ngôn ngữ của quản trị phát triển hiện đại.
Thể thao phải thực sự trở thành quyền, cơ hội và nếp sống của mọi người dân
Thông điệp thứ ba là thể thao phải thực sự trở thành quyền, thành cơ hội và thành nếp sống của mọi người dân. Đây có lẽ là phần giàu chất nhân văn nhất trong bài phát biểu. Tổng Bí thư không chỉ nói đến chuyện tăng số người tập luyện, mà nói đến việc xây dựng một “xã hội vận động”, một “văn hóa rèn luyện thân thể hằng ngày”. Nói cách khác, mục tiêu không dừng ở việc có thêm vài sân chơi hay vài phong trào, mà là tạo nên một chuyển biến bền vững trong lối sống. Điều rất đáng suy ngẫm là Tổng Bí thư không giới hạn đối tượng thụ hưởng trong những nhóm có điều kiện, mà mở rộng ra từng gia đình, từng khu dân cư, từng trường học, từng cơ quan, từng nhà máy, từng doanh nghiệp, từng đơn vị lực lượng vũ trang; từ vùng đồng bằng đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; từ người bình thường đến người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ, trẻ em, thanh niên công nhân, người lao động nhập cư. Đó không chỉ là một lời kêu gọi tập thể dục. Đó là quan niệm về công bằng trong phát triển. Khi mọi người dân đều có quyền được vận động, được rèn luyện, được tiếp cận không gian thể thao phù hợp, thì thể thao mới thực sự là một phần của phúc lợi xã hội, của chất lượng sống và của hạnh phúc con người.
Từ đây, bài phát biểu mở ra một yêu cầu rất cụ thể đối với chính quyền các cấp và toàn xã hội: muốn phong trào thể thao đi vào chiều sâu thì phải bắt đầu từ những việc tưởng nhỏ nhưng quyết định sự bền vững, như: quy hoạch quỹ đất cho thể thao cộng đồng, bảo đảm mỗi khu dân cư đều có không gian vận động, xây dựng sân chơi, bãi tập, đường đi bộ, công viên thể thao, hỗ trợ thiết chế thể thao cơ sở, tận dụng trường học, nhà văn hóa, công viên, quảng trường, mặt nước công cộng cho hoạt động thể dục thể thao phù hợp. Nói cách khác, không thể đòi hỏi người dân sống khỏe nếu ngay trong thiết kế đô thị, trong quy hoạch khu dân cư và trong tổ chức đời sống cộng đồng lại không dành chỗ cho vận động. Đây là một gợi mở rất quan trọng, bởi nó cho thấy thể thao không chỉ là câu chuyện của ngành thể thao, mà còn liên quan trực tiếp đến tư duy quy hoạch, quản trị đô thị, an sinh xã hội và phát triển cộng đồng.
Thông điệp thứ tư là gốc rễ của một nền thể thao mạnh nằm ở trường học và trong chiều sâu văn hóa dân tộc. Khi Tổng Bí thư nhấn mạnh “một dân tộc muốn khỏe phải bắt đầu từ trẻ em. Một nền thể thao mạnh phải bắt đầu từ trường học”, đó chính là một định vị chiến lược. Trường học không chỉ là nơi dạy tri thức, mà còn phải là nơi hình thành thể chất, thói quen vận động, tinh thần đồng đội, ý chí vượt khó, tính trung thực và lòng tự tin cho thế hệ trẻ. Nếu giáo dục thể chất tiếp tục bị xem nhẹ, nếu học sinh vẫn còn coi giờ thể dục là tiết học phụ, nếu trường học còn thiếu sân bãi, thiếu giáo viên, thiếu cơ chế phát hiện năng khiếu và thiếu môi trường vận động thực chất, thì rất khó nói đến việc xây dựng một thế hệ công dân khỏe mạnh, năng động và có sức bền trước những thách thức mới của thời đại. Bởi vậy, việc coi nâng tầm giáo dục thể chất và thể thao học đường là gốc rễ của chiến lược phát triển con người Việt Nam là một thông điệp vừa đúng, vừa trúng, vừa có ý nghĩa lâu dài.
Nhưng điều rất hay trong bài phát biểu là tư duy phát triển ấy không tách rời khỏi bản sắc dân tộc. Bên cạnh thể thao học đường, Tổng Bí thư còn đặc biệt nhấn mạnh việc bảo tồn, phát triển thể thao truyền thống dân tộc và các hình thức vận động gắn với văn hóa cộng đồng. Kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, vật dân tộc, đua ghe, đua thuyền, cờ người, võ cổ truyền, các trò chơi dân gian trong lễ hội... trong cách nhìn ấy không chỉ là trò chơi hay môn thi đấu, mà còn là ký ức văn hóa, là mạch nối giữa các thế hệ, là nơi nuôi dưỡng tinh thần thượng võ, lòng yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc. Đây là một gợi mở rất sâu sắc: xây dựng con người Việt Nam hiện đại không có nghĩa là cắt đứt với truyền thống, mà là làm cho truyền thống sống động trong hiện đại, làm cho bản sắc trở thành nguồn lực chứ không phải vật trưng bày. Từ góc độ này, thể thao không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe mà còn góp phần bảo vệ hồn cốt văn hóa dân tộc.
Thể thao Việt Nam phải vươn lên bằng con đường chuyên nghiệp, khoa học, trung thực, bền vững và hội nhập
Thông điệp thứ năm là thể thao Việt Nam phải vươn lên bằng con đường chuyên nghiệp, khoa học, trung thực, bền vững và hội nhập. Bài phát biểu không né tránh khát vọng thành tích cao. Ngược lại, Tổng Bí thư đặt ra yêu cầu rất rõ về việc xây dựng lộ trình đầu tư trọng điểm cho những môn có khả năng cạnh tranh cao, chuẩn hóa hệ thống phát hiện tài năng, đổi mới cơ chế quản lý đội tuyển, tăng cường liên kết giữa thể thao học đường, thể thao phong trào và thể thao đỉnh cao, đồng thời bảo đảm đời sống, học văn hóa, học nghề, an sinh và chuyển đổi sau giải nghệ cho vận động viên. Nhưng điều quan trọng hơn được Tổng Bí thư nhấn mạnh là, thể thao thành tích cao phải được xây dựng trên nền tảng trung thực, cao thượng, thượng tôn luật lệ. Chỉ khi thể thao được xây dựng trên nền tảng của sự trung thực, của chuẩn mực và của phẩm giá, thì mỗi chiến thắng mới thực sự trở thành niềm tự hào của dân tộc.
Cũng trong mạch tư duy ấy, việc mở rộng khái niệm thể thao theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả vận động thể chất và vận động trí óc, cho thấy một nhãn quan rất hiện đại. Khi xã hội thay đổi, khi nhịp sống mới đòi hỏi khả năng tập trung, phản xạ, kiểm soát cảm xúc, tư duy logic, sức bền tinh thần, thì khái niệm về một con người khỏe mạnh cũng phải được hiểu toàn diện hơn. Cùng với đó là yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa có định hướng, có chuẩn mực trách nhiệm; mở rộng hợp tác quốc tế không chỉ để thi đấu mà còn để học quản trị, học khoa học huấn luyện, học y học thể thao, học tổ chức sự kiện, học kinh tế thể thao và học cách xây dựng thương hiệu quốc gia qua thể thao. Tất cả điều đó cho thấy, thể thao không còn là một lĩnh vực khép kín, mà là một không gian mở của sáng tạo, quản trị hiện đại, công nghệ, kinh tế và ngoại giao nhân dân. Đây cũng là một biểu hiện sinh động của tinh thần Hội nghị Trung ương 2, khoá XIV: tận dụng tốt nguồn lực, mở rộng hợp tác, nâng cao năng lực cạnh tranh, nhưng phải giữ được định hướng phát triển bền vững và vì con người.
Có thể nói, từ bài phát biểu tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Thể dục thể thao Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp lớn: một đất nước muốn đi tới phồn vinh thì phải bắt đầu từ việc chăm lo cho con người; một dân tộc muốn hùng cường thì phải có những công dân khỏe mạnh, có ý chí, có kỷ luật, có tinh thần vượt khó; một nền kinh tế - xã hội muốn phát triển bền vững thì không thể xem nhẹ sức khỏe cộng đồng, giáo dục thể chất, văn hóa vận động và chất lượng sống hằng ngày của Nhân dân. Và khi đặt trong liên hệ với phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 của Tổng Bí thư,thông điệp ấy càng trở nên rõ hơn: mọi đổi mới về thể chế, mọi quyết tâm về tăng trưởng, mọi yêu cầu về tổ chức thực hiện, suy cho cùng, đều phải hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc hơn cho Nhân dân. Thể thao, vì thế, không đứng ở bên lề của chiến lược phát triển đất nước. Thể thao nằm ngay trong trái tim của chiến lược ấy. Bởi xây dựng một Việt Nam cường thịnh, văn minh và phát triển bền vững, trước hết cũng là xây dựng một dân tộc khỏe mạnh cả về thân thể, tinh thần, trí tuệ và khát vọng vươn lên.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/the-thao-manh-de-dan-toc-manh-10411589.html
Bình luận (0)