Edebiyat ve sanatta sıklıkla yüksek, görkemli dağlar karşımıza çıkar; bunlara örnek olarak Gao Xingjian'ın "Manevi Dağları", Huangfu Yuxiang'ın "İllüzyon Dağı", Fu Defang'ın "Yüzen Bulut Zirvesi" ve Ang Lee'nin yönettiği ve 2006'da Oscar kazanan Amerikan filmi "Brokeback Mountain" verilebilir...
Kaynağı Çinko'ya çevirin
Trung Phuoc kasabasından, yemyeşil akasya ormanlarının gölgesinde kalan dar, asfalt bir yoldan ilerledik, ardından feribot iskelesine kadar toprak bir patikadan devam ettik. Motorlu tekne Hiep Duc'a doğru, nehrin yukarı kısmına doğru gidiyordu ve herkes heyecanlıydı. Berrak mavi nehir, dalgalı tepelerin arasından akıyordu. Uzakta, Ca Tang zirvesi, gökyüzüne karşı görkemli ve gizemli bir indigo tonuyla yükseliyordu.
Benimle birlikte seyahat eden yaklaşık 70 yaşında olan Bay Nguyen Thanh Lai, kurtuluştan hemen sonra bu bölgenin ıssız olduğunu, tek yolun da ağır hasar gördüğünü, asfaltın yer yer sağlam kaldığını ve birçok bölümünün çoğunlukla çakıl olduğunu anlattı. İl başkentinde banka çalışanı olarak, para toplamanın zor bir iş olduğunu, ancak parayı buradan Tam Ky'ye geri götürme korkusunun bunun yanında hiçbir şey olmadığını söyledi.
Birçok kez yerel veya bölgesel gerillalardan yardım almak zorunda kaldık ya da askeri birliklerden araçların bizi götürmesini beklemek durumunda kaldık… diye hatırladı Lai ve şöyle devam etti: “Genç bir adam olarak zorlukları zaten hissediyordum, ama en çok buraya gelen ovalardan gelen kadın öğretmenler için üzülüyordum. Bu ücra, derin ormanlık ve dağlık bölgede yağmur hüzünlüydü, güneş hüzünlüydü ve her biri evlerini o kadar çok özlüyordu ki gözleri ağlamaktan şişmişti.”
Hon Kem Da Dung o kadar ünlüdür ki, bu yer hakkında sayısız kayıt yazılmıştır. Kısacası, adın Vietnamca bir telaffuzu vardır ve muhtemelen bölgeyi ziyaret eden Vietnamlılar tarafından verilmiştir. Hon Kem, nehre doğru uzanan iki uçurumun bulunduğu bir yerdir. Le Ngoc Tru'nun (Thanh Tan Yayınevi, ilk baskısı 1959) Vietnamca Yazım ve Kelime Sözlüğü şöyle açıklıyor: "Kem", her iki tarafında dağlar bulunan dar bir geçit veya akarsu anlamına gelir.
Đá Dừng (Durdurma Kayası) için iki olası yorum vardır. "Durdurma" kelimesi "durmak" anlamında bir fiil olabileceği gibi, "duvar" veya "duvar benzeri yapı" anlamında bir isim de olabilir. Eskilerin ne demek istediği belirsizdir, ancak her iki yorum da makul görünmektedir. Doğa, nehrin akışını engellemek istercesine, burada bu yüksek kayalıkları yaratmıştır.
Arkadaşım bir uçurumu işaret ederek fısıldadı: "Gelgit çekildiğinde, üzerinde eski Çam yazıtları bulunan bir kaya oluşumu ortaya çıkacak." Bunu kitaplardan biliyordum. Orta Vietnam'da çalışan Fransız etnolog Albert Sallet, BAVH'de (Bulletin des Amis du Vieux Huế - Eski Hue Dostları) bu yer hakkında şunları kaydetmişti: "Thu Bon Nehri'nin yukarısında, sadece gelgit çekildiğinde ortaya çıkan, yazıtlı bir kaya yüzü olan Thach Bich uçurumu, balıkçılar için dini bir ibadet nesnesidir..."
Daha sonra, 1911'de, Fransız Uzak Doğu Çalışmaları Okulu'nda profesör olan Fransız epigrafist Edouard Huber, bölgeyi ziyaret etme ve yazıtı Latinceleştirip Fransızcaya çevirerek deşifre etme zahmetine girdi. Yazıtın içeriği özlüdür: Cri Campecvaro vijayi mahipati Cri. Prakàcadharmmeti sthàpitavàn Amarecam iha. (Çeviri: Yaşasın İmparator Parkàcdharma, Champa'nın şanlı kralı. Bu diyarın efendisi bu kurbanı Tanrı Şiva'ya sunuyor.)
Cà Tang, bin yıllık beyaz bulutlar
Çam yazıtlarını düşününce, ruhumun Thu Bon Nehri'nde yukarı doğru sürüklendiğini, kalbimin birdenbire bin yıllık bir nostalji duygusuyla dolduğunu hissediyorum. Kaç nehir aktı geçti, bu uzak nehir ve dağ silsilesinde kaç hayat doğdu ve gitti? Vietnamlı ve Çam toplulukları ne kadar süre birlikte yaşadılar, kan bağlarını birbirine karıştırıp Ca Tang Dağı'nın eteğinde yeni bir topluluk oluşturdular?
Öğle vakti yaklaşıyordu ve Ca Tang Dağı'nın zirvesi ışıl ışıl parlıyordu. Gerçek miydi, yoksa rüya mı görüyordum? Birdenbire, Ca Tang Dağı'nın bin yıldır Thu Nehri'ne gölge düşürdüğünü ve sonraki nesillerin çözmeye çalıştığı gizemleri de beraberinde getirdiğini hatırladım.
Son zamanlarda, bağımsız Cham araştırmacısı Thach Trung Tue Nguyen, Yan Po Ku Sri Jaya Indravarmmadeva döneminden itibaren süren Angkor ve Campa arasındaki savaş hakkında, Ca Tang Dağı'ndan şu şekilde bahsederek yazdı: "K.227 yazıtına göre (Kamboçya'daki Banteay Chmar tapınağında keşfedildi), Kral Sri Yasovarman II Campa'ya saldırdı ve Kamboçyalı bir prensi ülkenin kralı olarak atadı. Kral Sri Jaya Indravarmmadeva bir karşı saldırı düzenledi ve Yasovarman II'nin ordusunu Katang Dağı'nda (muhtemelen bugün Quang Nam'daki Ca Tang Dağı) kuşattı."
Sanjak unvanını taşıyan kahraman savaşçıların kahramanca savaşları ve fedakarlıkları sayesinde Yasovarma II kurtuldu. Thach Trung Tue Nguyen'e göre, Po Ina Nagar (Nha Trang) ve My Son (Quang Nam)'daki üç yazıta dayanarak Sri Jaya Indravarmmadeva'nın hükümdarlığı yaklaşık olarak 1163 ile 1183 yılları arasındaydı. Thach Trung Tue Nguyen ayrıca Katang yer adının K.227 yazıtında geçtiğini ve bunun eski Cham dilinden kaynaklandığını kanıtladığını belirtti. Katang Dağı'nı (cek Katan) geçici olarak Ca Tang olarak düşünebiliriz… Katang Dağı'nda Sri Jaya Indravarmmadeva tarafından inşa edilmiş bir kale vardı; orada herhangi bir kalıntı olup olmadığı bilinmiyor.
Yaklaşık bin yıldır, beyaz bulutlar Ca Tang zirvesinin üzerinden süzülüyor. Araştırmacı Thach Trung Tue Nguyen'in yeni keşifleri , keşfedilmeyi bekleyen birçok hikayeyi ortaya çıkardı. Geriye kalan herhangi bir kalıntı var mı? Çok istememe rağmen, Ca Tang zirvesine hiç ayak basmadım.
Birden aklıma geldi ki, dağ eteklerinden edebiyat ve şiire tutkuyla bağlı, sanatsal ruhlu arkadaşlarım ve küçük kardeşlerim var: Hoa Ngo Hanh, Tan Vu, Tran Que Son... Hoa Ngo Hanh, edebi hayallerini geçici olarak bir kenara bırakmış olsa da, "Öd ağacı arayışı" ve "Ca Tang Dağı'nın sade efsanesi" gibi okuyucularda yankı uyandıran kısa öyküleri var... Tan Vu'nun da kırsal kesime duyduğu sevgiyle yoğrulmuş, yetenekli denemeleri ve anıları var, örneğin "Ca Tang - dağ sıcak bir yuva gibi."
Besteci Tran Que Son, sadece vatanını sevmekle kalmıyor, aynı zamanda eksantrik orta yaşlı şair Bui Giang'ın şiirlerinden ilham alarak müziğe dökmeye de cesaret ediyor. Bir sohbette Tran Que Son, Bui Giang'ın şiirlerini sevdiğini ve birçok nedenden dolayı ondan etkilendiğini itiraf etti; bunlardan biri de şairin Ca Tang dağının eteğinde keçi çobanlığı yaptığı dönemden kalma, kendine özgü garip bir gizli dili olan şiiriydi: "Bana bakın, canlarım, Altın, Siyah ve Beyaz / Mor ve beyaz çiçekleri anlıyor musunuz? / Bileziği yavaşça kaldırın / Yavaşça boynunuza indiriyorum, sallıyorum…"
Hafif bir esinti nehrin üzerinden esiyor, huzurlu köyden gelen meyve bahçelerinin hoş kokusunu taşıyordu. Bir an için Ca Tang zirvesine baktım. Dağ yükseliyor, karanlıkta loş bir şekilde görünüyordu. Ama Thu Bon Nehri'nden yansıyan ışık, efsanevi kutsal bir dağın gölgesini görmem için yeterli, uhrevi bir güzelliğe sahipti. Sanki yüz yıl, bin yıl, hatta daha uzun bir süre, bir anda sonsuzluğa dönüşmüştü.
[reklam_2]
Kaynak: https://baoquangnam.vn/linh-son-goi-bong-3148333.html
Yorum (0)