Kapının arkası

Tet Bayramı yaklaşırken ve rüzgar şiddetlenirken, kırsal kesimdeki aile evimin görüntüleri, azgın bir sel gibi zihnime doldu.

Kırsal kesimdeki geleneksel Tet (Ay Yeni Yılı) atmosferi, binlerce canlı sarı kadife çiçeği saksısıyla daha da güzelleşiyor - İllüstrasyon fotoğrafı: LAN NGOC

Evimin kapısı, bir araya getirilmiş eski tahta kalaslardan yapılmıştı. Tahta, yaşlı bir adamın teni gibi soluk bir renge bürünmüş, pürüzlü ve düzensizdi, yer yer küçük parçalar dökülüyordu. Orada duruyordu, içerisiyle dışarısı arasındaki, mutfak dumanının kokusuyla nehir esintisi arasındaki, Tet (Ay Yeni Yılı) kahkahalarıyla kemiklere işleyen aralıksız yağmur geceleri arasındaki görüşü engelliyordu.

Avluya bakan kapının ön yüzü, Mekong Deltası'nın yağmuruna ve güneşine tanıklık ediyor. Arka yüzünde ise annemin ömür boyu süren emeği, yıllar içinde değişen titrek el yazısıyla tebeşirle kaydedilmiş.

Defter, karalanmış notlarla doluydu: "Bayan Sau Bong: 1 kile pirinç," "Tu Lam Amca: 20.000 dong," "Ba Huong Teyze: 2 kutu pirinç," "Hai Duc Anne: bir şişe balık sosu"... Bazı kayıtlar ona olan borçları listelerken, diğerleri başkalarına olan borçlarını kaydetmesi için ayrılmıştı. O zamanlar herkes fakirdi. Mekong Deltası'nın fakirliği gibi—açlıktan ölmek üzere değil, ama her zaman bir şeylerden yoksun.

Kağıtsız, kapaksız ve tarihsiz bir borç defteriydi bu; kapının ömrünün geri kalanında sırtında taşıyacağı bir yük.

Şikayet etmeden, sorgulamadan her şeyi hatırladı, kalemin her titrek vuruşunu sessizce özümsedi, başka bir ismin, başka bir sayının, başka bir yaşam öyküsünün varlığına yapışmasına izin verdi.

Annem kaşlarını çattı, hesap yapardı. Yazı çok sıkışıktı. Tebeşir eline sürtünerek diş gıcırdatması gibi bir ses çıkarıyordu. Ne gösteriş yapmak için, ne de kimseye hatasını hatırlatmak için. Sadece unutmamak için kaydediyordu.

Bazı satırlar kalın harflerle, bazıları soluk harflerle yazılmış, bazıları ise sessiz bir baş sallama gibi kısa çizgilerle ifade edilmiş. Bazı satırlar daire içine alınmış, bazıları ise yarıda çizilmiş. Bazı satırlar açıkça yazılmışken, diğerlerinde kime ait olduğu belirtilmeden sadece "orada bırakın" ifadesi yer alıyor.

Annem yazı yazmakta iyi değildi ama hafızası çok iyiydi. Yine de her şeyi yazmak zorunda kaldı, çünkü insanın hafızası bazen yanıltıcı olabilirken, kapı her zaman sadıktır.

Ama tebeşir tahtaya uzun süre yapışmazdı. Yağmur suyu rengini soldururdu. Çocuklar koşup ellerini üzerine sürerlerdi ve hepsi uçup giderdi. Yine de annem yazmaya devam etti. Sanki borçların sadece geçici şeyler olduğuna, sonsuza dek saklanmak için değil, hatırlamak için kaydedilmesi gerektiğine inanıyordu.

Bu yazılarla büyüdüm. Çocukken bile, mahalledeki insanların isimlerini kapıların arkasında okuyabiliyordum. İsimlere şöyle bir bakmak, hangi evlerin bizimkinden daha fakir olduğunu, hangilerinin geçim sıkıntısı çektiğini gösteriyordu. Tıpkı kocası onu balıkçı teknesine binmeye bırakıp dört çocuğunu kanal kenarında sebze satarak elde ettiği kıt gelirle büyütmek zorunda kalan Năm Lựu Teyze gibi. Borçları sonsuza dek uzanıyordu, farklı türlerden oluşan karmakarışık bir yığın.

Bay Kha Amca, alkolik ve baş belası bir adamdı; her yıl Tet bayramı civarında kapının önünde durur, başını kaşıyarak, "Küçük kız kardeşim, sana biraz pirinç borçlu olabilir miyim?" derdi. Annem başka soru sormaz, sadece başını sallar ve içeri girerdi.

Vietnam'ın güneybatı bölgesindeki Tet bayramı atmosferi - İllüstrasyon fotoğrafı: NGUYET NHI

Tet Bayramı'na giden günlerde, Mekong Deltası'ndaki güneş çok daha yumuşaktır. Güneş ışığı, sazdan çatının deliklerinden süzülerek doğrudan kapının arkasına vurur. Beyaz tebeşirle çizilmiş çizgiler net bir şekilde görünür hale gelir. Annemin borcunu kaydeden çizgi, annemin anneme olan borcunu kaydeden çizginin yanındadır. Güneş ayrım yapmaz, eşit şekilde parlar ve tüm borçları aynı, hiçbirinin diğerinden daha yüksek olmadığı bir hale getirir.

Bir gün annem elinde tebeşirle uzun süre orada durdu, başka hiçbir şey yazmadı. Gözleri eski, derin ve anlamlı çizgilere sabitlenmişti. Biliyordum ki kafasında başkaları için hesap yapıyordu: şu kişinin geçen yıl hasadı kötü geçmişti, şu kişi sürekli hastaydı, bir diğerinin birkaç küçük çocuğu vardı. Hiçbir şey söylemedi, ama kapı her şeyi duydu. İçeriye gömülen iç çekişleri duydu.

Sonra, Aralık ayına kadar olan gecelerde, annem uzun süre kapının önünde dururdu. Yağ lambasının gölgesi, loş ışıklı borç satırlarının üzerine, hayatın kutsal bir metni gibi düşerdi.

Karmakarışık kelimelerin üzerine düşen ince bir kadının gölgesi, sanki tüm mahallenin ortasında duran bir anne gibiydi. Anne elinde ıslak bir bezle, sanki birine zarar vermekten korkuyormuş gibi, yavaşça ve dikkatlice borcu siliyordu.

Bir keresinde şaşkınlıkla sordum, "Anne, insanlar unutacak mı?" O hâlâ silerken fısıldadı, "Öyle olsun. Ay Yeni Yılı, bırakın biraz huzur bulsunlar. Biz hâlâ birbirimizin gözlerine bakıp hayatımızı yaşayabiliriz." Kapı olduğu yerde kaldı ve uzun bir iç çekiş sesi duydum.

Tet Bayramı'nın ilk birkaç gününde, kapılar yeni güneş ışığını karşılamak için ardına kadar açık tutulur ve komşular birbirlerini selamlamak için gelip giderler. Kapıların ardındaki endişeler ve kaygılar ise içeride saklı kalır.

Kapının sadece para veya yiyecek borçlarını kaydetmediğini fark ettim. Hayat borçlarını, iyilik borçlarını, sevgi borçlarını kaydediyordu. Kapı, annemin tüm endişelerini ve sessiz fedakarlıklarını emanet ettiği, asla kapanmayan bir defterdi. Evin ortasında duruyor, içeriyi dışarıyla ayırıyor, ama insanları iyilikle birbirine bağlıyordu.

Daha sonra evimiz yenilendi. Ahşap kapıyı demir bir kapıyla değiştirdiler. Annem eski kapının sökülmesini sessizce izledi. Uzanıp kapının arkasına dokunduğunu gördüm. Eli ince ve titriyordu. Fısıldayarak, "Bunu güvenli bir yerde sakla, atma," dedi.

Duvara yaslanmış, sırtı içeriye dönük, sessiz duruyordu. Ama her bahar, kadife çiçeklerinin rüzgârda sallanışını izlerken, kapının nefes aldığını hissederdim. Eski yazılar aracılığıyla, sessiz zorluklar aracılığıyla, annemin tatlı sevgisi aracılığıyla nefes alıyordu: "Bu yoksul mahallede insanlar birbirlerinin borçlarını affederler ki birbirlerine bakıp yaşamaya devam edebilsinler."

İlkbahar Ev Yazma Yarışması

Ay takvimine göre Yeni Yıl döneminde manevi beslenmenin bir kaynağı olarak gazeteler Gençlik İş ortağımız INSEE Çimento Şirketi ile birlikte, evinizi –sıcak ve rahat yuvanızı, özelliklerini ve asla unutamayacağınız anılarınızı– paylaşmak ve tanıtmak amacıyla "Bahar Evi" yazılı yarışmasını düzenliyoruz.

Büyükanne ve büyükbabanızın, anne ve babanızın ve sizin doğup büyüdüğünüz ev; kendi ellerinizle inşa ettiğiniz ev; küçük ailenizle ilk Ay Yeni Yılı'nı kutladığınız ev...

Bahar Barınağı Ödül Töreni ve Gençlik Baharı Özel Sayısının Lansmanı

Jüri üyeleri arasında tanınmış gazeteciler, kültür figürleri ve basın temsilcileri yer aldı. Gençlik Jüri, ön eleme turunu geçen başvuruları inceleyerek kazananları seçecektir.

Ödül töreni ve Tuoi Tre Bahar özel sayısının lansmanı, Ocak 2026 sonunda Ho Chi Minh Şehri, Nguyen Van Binh Kitap Caddesi'nde gerçekleştirilecektir.

Ödül:

1. ödül: 10 milyon VND + Tuoi Tre Bahar sayısı hediye çeki;

1. İkinci ödül: 7 milyon VND + Tuoi Tre Bahar sayısı hediye çeki;

1. üçüncülük ödülü: 5 milyon VND + Tuoi Tre Bahar sayısı hediye çeki;

5 teselli ödülü: Her biri 2 milyon VND değerinde + Tuoi Tre Bahar sayısı sertifikası.

10 Okuyucu Seçimi Ödülü: Her biri 1 milyon VND + sertifika, Tuoi Tre Bahar Sayısı.

Oylama puanları, gönderiyle etkileşime göre hesaplanır; 1 yıldız = 15 puan, 1 kalp = 3 puan ve 1 beğeni = 2 puandır.

Konuya geri dön

QUAN ANH TIEN

Kaynak: https://tuoitre.vn/mat-sau-canh-cua-20260116080120434.htm