Zil çalmadaki ustalığı, eski zilleri tanıma yeteneği ve Jrai kültürü hakkındaki engin bilgisi, Nay Phai'nin adını köyünün ötesine taşıyarak onu Orta Yaylaların en örnek zanaatkarlarından biri haline getirdi.
On yıllarca çeşitli köylerde dolaştıktan sonra, yaşlılığında zanaatkar Nay Phai köyüne geri döndü ve esas olarak Jrai kültürel değerlerini korumak amacıyla uzun bir ev inşa etti.
Düzinelerce antik gong, hayvan derisinden yapılmış bir davul koleksiyonu ve diğer birçok etnografik eser sergiliyor; bunlar arasında birçok kişiden yüksek teklifler alan, ancak hâlâ elinde tuttuğu 200 yıldan daha eski bir manda derisi davul da bulunuyor.
Bu eserleri korumanın, değerli eşyalara sahip olmakla ilgili olmadığını, aksine gelecek nesillere atalarının kültürü nasıl yarattığını ve ona nasıl ruh kattığını anlatmakla ilgili olduğunu söyledi.

Nay Phai, gong akort etme becerisi sayesinde çok genç yaşta tanınmış bir zanaatkar oldu. Bu alanda 2015 yılında Üstün Zanaatkar unvanını aldı. Ancak onu hatırlatan şey sadece değerli ve eski gong takımlarının değerini belirleme yeteneği değil, aynı zamanda gong ölçeklerine duyduğu özel sevgidir.
Nay Phai'nin gonglara olan tutkusu çocukluğunda başladı. Babası, Jrai bölgesinde tanınmış bir gong tüccarı ve satıcısıydı. Babasıyla birlikte ticaret gezilerine çıkan genç Nay Phai, Orta Yaylalar, Laos ve Kamboçya'dan çeşitli gong türlerini hızla tanıdı. Bir gongu eline alıp birkaç kez vurarak, her bir setin kalitesini ve değerini anlayabiliyordu.
Bu uzmanlığı sayesinde birçok araştırmacı ve özel kuruluş, eserlerin değerlendirilmesi gerektiğinde ondan yardım istemektedir. Son zamanlarda, Pleiku Müzesi'nin Kơ Đơ gong setini değerlendirmesine yardımcı olmuş ve gong setinin Ulusal Hazine olarak tanınması için gerekli dosyanın tamamlanmasına katkıda bulunmuştur.
Yavaşça eline eski bir gongu alıp, eliyle vurarak uzun evde yankılanan tınlayan sesi dinledi ve "Her gongun kendine özgü bir sesi vardır" dedi. Gongun farklı kısımlarını işaret ederek, akortsuz veya uyumsuz sesler çıkarması durumunda nasıl ayarlanacağını açıkladı.
Ona göre, her etnik grubun kendine özgü bir müzik ölçeği vardır. Bu nedenle, bir gong akortçusunun sadece teknik becerilere değil, aynı zamanda gong takımına sahip olan topluluğun kültürünü de anlaması gerekir.
"Gonglar insanlar gibidir; bazen sağlıklıdırlar, bazen hastadırlar. Eğer bir gong akortsuzsa, onu ayarlamak için doğru noktayı bulmanız gerekir," dedi bir benzetme kullanarak. Belki de bu yüzden, bölgedeki insanlar onu on yıllardır "gong şifacısı" veya "usta gong akortçusu" olarak adlandırıyorlar.

Şu anda onu en çok endişelendiren şey, eski gongların eksikliği değil, onları akort etmeyi bilen insanların eksikliğidir. Bu nedenle, köyde veya okullarda genç nesle bu zanaatı öğretmek için de çok zaman harcıyor.
Onun en çok değer verdiği şey, öğrencilerinin artık köylerinde saygın zanaatkarlar haline gelmiş olmalarıdır; bu, gong müziğine adanmış bir ömrün ardından elde edilen en büyük başarıdır.
Bu seçkin öğrenciler arasında zanaatkar Ksor Kok da bulunmaktadır (Sai köyü, Phu Tuc beldesi).
Bay Kok, genç yaşından itibaren öğretmeni Nay Phai tarafından çeşitli köylere götürülerek bu zanaatı öğrendiğini ve deneyim kazandığını anlattı. Öğrendiği en değerli şey sadece gong akort etme tekniği değil, aynı zamanda mirası koruma sorumluluğuydu. Öğretmeninin tutkusu ve özverisi, onu mesleği sürdürmeye ve genç nesle aktarmaya teşvik etti.
Üstün yetenekli zanaatkar Nay Phai'nin katkıları, toplum ve yerel kültür yöneticileri tarafından da takdir edilmiştir. Phu Tuc beldesinin Kültür, Bilgi ve Spor Merkezi Müdürü Bay Ngo Duc Mao şu değerlendirmeyi yapmıştır: "Zanaatkar Nay Phai, Ba Nehri'nin aşağı kesimlerindeki gong kültürü mirasının korunmasına ve tanıtılmasına önemli katkılarda bulunmuştur."
Evi, yalnızca değerli eserlerin bulunduğu bir depo değil, aynı zamanda kültür meraklılarının Orta Yaylalar'ın gong kültürü ve Jrai halkının yaşamı hakkında bilgi edinebilecekleri bir yerdir.
Kaynak: https://baogialai.com.vn/nay-phai-bac-thay-chinh-chieng-post590275.html








