'Broth' kelimesinin kökeni

Güney Vietnam'da insanlar et suyu dediğinde akıllarına hemen "hu tieu nuoc leo" (et suyuyla yapılan erişte çorbası) gelir. Bu tür et suyu, farklı hazırlama yöntemleri nedeniyle bun nuoc leo (et suyuyla yapılan erişte çorbası) ile hiçbir ilgisi yoktur: (hu tieu'da) et suyu, et ve baharatların kaynatılmasıyla yapılırken; ( Soc Trang'daki bun nuoc leo'da) et suyu, balık sosu, karides, yılan balığı ve baharatların kaynatılmasıyla yapılır.

Orta Vietnam'da "nước lèo" adı verilen bir türü daha vardır, ancak tamamen farklıdır. Bu, "tatlı soya sosu, acı biber tozu, balık sosu, domuz kemiği suyu, şeker, MSG, eritilmiş yağ, kurutulmuş soğan ve sarımsak, kavrulmuş yer fıstığı ve susam, domuz ciğeri ile yapılan, zengin tatlı, fındıksı, hoş kokulu ve baharatlı bir lezzete sahip, bazı Hue spesiyaliteleri için kullanılan bir sostur" (Nguyen Nhu Y'nin Büyük Vietnamca Sözlüğü , 1999).

Nôm yazı sisteminde, farklı anlamlara gelen çeşitli kelimeler vardır; örneğin, yelken veya uçurtma bağlamak için kullanılan ip anlamına gelen lèo (料, 撩, 𫃼, 繚); ödül asmak için kullanılan ip anlamına gelen lèo (僚); lèo heo'da (ıssız, terk edilmiş, üzgün) geçen lèo (了, 𦫼); lèo chạm'da (dolap veya yatağın kenarına oyulmuş çizgi) geçen lèo (尞, 繚); veya engelsiz (tek seferde düz) anlamına gelen lèo . Bunlara ek olarak, lèo tèo (seyrek); lèo lá (basit olmayan); thèo lèo (dedikodu yapan); lèo nhèo (düzenli olmayan) gibi kelimeler de vardır. ù lèo (chi chi to tom gibi bir tür kart oyunu…)… En önemlisi, 19. yüzyıl civarında ortaya çıkan "nước lèo" (et suyu) kelimesindeki lèo (膫) kelimesi "et suyu" anlamına gelir (Anthony Trần Văn Kiệm'in (2004) Nôm ve Çin-Vietnam dillerini okumaya yardımcı olma kitabı ).

Bazıları "nước lèo" kelimesinin Kuzey Vietnam'da ortaya çıkmış ve günümüzde artık kullanılmayan eski bir kelime olduğunu, ancak Güney Vietnam'a getirildiğini ve o zamandan beri kullanıldığını savunmaktadır.

Ne yazık ki, yukarıdaki ifade son derece özneldir ve "nước lèo" teriminin ilk olarak Kuzey'de ortaya çıktığına ve daha sonra "nước dùng" ile değiştirildiğine dair herhangi bir kanıt içermemektedir.

Bizim görüşümüze göre, et suyu, Çinliler tarafından Güney Vietnam'a, Quang Nam eyaletinden başlayarak ve yavaş yavaş Güney'e yayılarak getirilen erişte çorbası yemeğiyle ilişkilidir ( Tri Dien (池田), s. 18). Kanton erişte çorbasında, lo zhi (滷汁) adı verilen bir et suyu türü vardır. Zhi (汁) su, sıvı anlamına gelir; lo (滷) ise ana et suyudur (yani, baharatlarla birleştirilmiş ana sos), kemikleri ve eti kaynatmak veya kısık ateşte pişirmek için tekrar tekrar kullanılır. Vietnamlılar, Kantonca'daki lo (滷, lou5) kelimesini, erişte çorbası, tel şehriye veya eriştenin üzerine dökülen baharatlı et suyunu ifade etmek için leo olarak yanlış telaffuz etmişlerdir...

İngilizce konuşulan ülkelerde et suyu , stock, broth veya soup base olarak adlandırılır ; Fransızca konuşulan ülkelerde fond ve bouillon ; Japonya'da dashi (出汁); Kore'de ise mitgukmul (밑국물) olarak bilinir. Hazırlama yöntemleri ve malzemeleri biraz farklı olsa da, bu et suları, fondo (İspanya); fondi di cucina (İtalya); veya Türklerin Fransızca ve İngilizce fond ve stock kelimelerinden türettiği fond veya stok et sularına benzer şekilde kullanılır. Romanya'da et suyuna fondul , bazen supă de oase veya supă de bază denir ve hatta İngilizce stock kelimesini bile kullanırlar.