Geleneksel mimari ve kültürün özünü korumanın yanı sıra, eski köy kapıları aynı zamanda her bir bambu korusunda yaşayan toplulukların ruhunu, duygularını ve karakterini yansıtan birçok derin mesaj da taşır.
Eski kapı... bir hikaye anlatıyor.
Yaz öğleden sonra Van Trung köyünü (Tan Chi beldesi) ziyaret ettik ve uzaktan eski tuğla kapıyı kaplayan kadim bir banyan ağacının gölgesini görebiliyorduk. Budaklı kökleri, zamanın eli gibi anılar alemine tutunmuşçasına kapıyı sarmıştı.
Yerel halk, Van Trung köyünün giriş kapısının bir zamanlar yönetmen Pham Van Khoa'nın ünlü "Eski Günlerde Vu Dai Köyü" filminin çekim mekanlarından biri olduğunu söylüyor.
![]() |
Van Trung köyünün (Tan Chi beldesi) giriş kapısı eski cazibesini koruyor. |
90 yaşını aşmış olan ve köy kapısının hemen yanında yaşayan Bay Cao Hong, yavaşça şunları anlattı: "Eskiden kapıda bir gözetleme kulesi vardı ve köylülere işaret vermek için tahta bir gong asılıydı. Ben 9 ya da 10 yaşlarındayken, banyan ağacı henüz küçüktü, tuğlaların çatlaklarından yeni filizleniyordu. Daha sonra gözetleme kulesi yıkıldı, ağacın gövdesi kesildi, ancak kökleri hala tuğla duvara sıkıca tutundu ve yavaş yavaş büyüyerek bugünkü yemyeşil banyan ağacına dönüştü. Köydeki yaşlılar, çocukluklarını kapının gölgesinde oturup, Tram Köprüsü'nden geçen ve sığınak yapımı için malzeme taşıyan Fransız konvoylarını izleyerek geçirdikleri günleri hala canlı bir şekilde hatırlıyorlar. Birçok nesil o köy kapısından büyüdü, uzaklara gitti ve sonra tanıdık banyan ağacının gölgesine geri döndü."
Eski zamanlarda şöyle inanılırdı: "Her evin bir çatısı, her köyün bir kapısı vardır." Bu nedenle, zengin ya da fakir olsun, her köy statüsünü, geleneklerini ve kimliğini teyit etmenin bir yolu olarak sağlam bir kapı inşa etmeye çalışırdı. Birçok insan, Tho Ha köyünün (Van Ha mahallesi) yosun kaplı eski kapısından her geçtiklerinde, geçmiş bir döneme geri dönmek için bir zaman kapısından geçiyormuş gibi hissettiklerini itiraf ediyor.
Kapı kapalı değil, aksine uzaktan gelen dostlarını ve misafirlerini karşılamaya hazır, dürüst köylülerin kucaklayıcı kolları gibi ardına kadar açık. Kapının üzerinde, eskilerin içten duygularını ifade eden Çince karakterlerle yazılmış iki beyit bulunuyor: "Büyük kapı her zaman misafirleri karşılamak için ardına kadar açık / Yüksek kule uzaktan gelen dostları görünce sevinir," bu da yerel halkın misafirperverliğini ve dostluğa duyduğu saygıyı yansıtıyor .
Yaşlılara göre, Tho Ha köyünün kapısı 1692 yılında inşa edilmiştir. Kapının ön yüzünde, kabaca "nehir kıyısındaki Tho Ha köyü" anlamına gelen ve kutsal ve kalıcı bir toprağı simgeleyen üç Çince karakter ("Tho chi tan") yazılıdır. Arka yüzünde ise "sonsuz su kaynağı" anlamına gelen ve cennetin bahşettiği nimetlerin köylüler için sonsuza dek süreceğini ima eden üç karakter ("Ha nguyen hau") bulunmaktadır.
Üç yüzyılı aşkın süredir yağmura, güneşe ve zamanın yıpratıcı etkilerine dayanmış olan Tho Ha köyünün kapısı, hâlâ görkemli bir şekilde ayakta duruyor. Kapı, nesiller boyunca korunmuş olan toprakların, insanların ve yaşam biçimlerinin geleneklerine tanıklık ediyor. Kapının ardında, dar sokakların derinliklerine gizlenmiş yüzyıllar öncesine ait evlerin yanı sıra, ortak evler, tapınaklar, pagodalar ve ata türbeleri de dahil olmak üzere bir dizi tarihi kalıntı; geleneksel festivaller ve Kinh Bac bölgesinin bir zamanlar ünlü pirinç kağıdı yapımı ve çömlekçilik el sanatlarıyla ilgili sonsuz hikayeler yer alıyor.
Şehirde kırsal kesimin cazibesi
Diem köyünün (Viem Xa yerleşim bölgesi, Kinh Bac mahallesi) eski kemerli kapısından her geçtiğimizde, bir huzur ve sıcaklık duygusu hissederiz. Serin yaz öğleden sonralarında, 90 yaşını aşmış Halk Sanatçısı Nguyen Thi Ban, köy kapısının önünde sık sık şunları anlatır: "Köy kapısının ne zaman yapıldığını bilmiyorum, ancak büyüklerden duyduğuma göre, köyün ortak evi inşa edildikten sonra yapılmış. Biz köylüler, yüzlerce yıl sonra köy kapısının neredeyse bozulmadan korunmuş olmasından ve kendine özgü görkemli güzelliğini muhafaza etmesinden gurur duyuyoruz."
| Köyün kapısına dokunmak, kutsal ve samimi bir dünyaya girmek gibidir. Kapının ardında topluluk, aile, komşuluk sevgisi ve vatanın gelenek ve görenekleri bulunur. Kapının dışında ise hayallerin ufku, daha uzaklara adım atma özlemi uzanır. |
İki katlı, tuğladan yapılmış ve kiremit çatılı Diem köyünün kapısı, görkemli ama gösterişsiz bir görünüme sahip. Kapının üzerinde, "Vãng du hữu lợi" yani "Köyden geçmek fayda getirir" anlamına gelen dört Çince karakterden oluşan belirgin bir yazıt bulunuyor. Uzaktan gelen ziyaretçiler için sadece bir iyi dilek olmaktan öte, bu dört karakter aynı zamanda samimi bir davet niteliği taşıyor ve Quan Ho halk müziğinin anavatanı olan bu toprakların insanlarının misafirperver ve şefkatli doğasını yansıtıyor.
Belki de özel önemi nedeniyle, Diem köyü giriş kapısının görüntüsü, önemli kültürel ve turistik etkinliklerde defalarca yeniden canlandırılmak üzere seçilmiş ve Kinh Bac bölgesinin tanınabilir bir simgesi haline gelmiştir. Dünyanın dört bir yanından, özellikle de uluslararası turistlerden gelen ziyaretçiler, Diem köyünü ziyaret ettiklerinde fotoğraf çekmek ve hayranlıklarını ifade etmek için her zaman köy giriş kapısını ararlar.
Ülkenin ilk kültürel köy inşa hareketinin doğduğu yer olan Trang Liet'i (Dong Nguyen mahallesi) ziyaret ettik. Hareketli sokakların ve düzgün, asfalt yolların ortasında, üç eski köy kapısı hala korunmuş durumda.
Memleketinin kültürel gelenekleriyle gurur duyan Parti Sekreteri ve Trang Liet yerleşim grubu başkanı Bay Phan Dinh Giang şunları söyledi: "Geçmişte köyümüzün dört tarafında dört kapı vardı. Her kapının kendi hikayesi vardı ve köylüler tarafından Le Kapısı, Tay Kapısı, Bong Kapısı ve Da Kapısı olarak adlandırılıyordu. Şu anda dört eski kapıdan üçü hala oldukça sağlam (restore edilmiş durumda), ancak 1925 yılında inşa edilen ve en güzel mimariye sahip olan Le Kapısı, diğer adıyla Tien Kapısı, kooperatifin pirinç kamyonlarına yer açmak için toprak reformu yıllarında yıkıldı."
Trang Liet'teki her köy kapısı farklı bir yazıt taşır. Bong Kapısı, "gidip gelirken herkes arkadaştır" anlamına gelen "Xuất nhập tương hữu" dört karakteriyle, Ke Sat köyü halkının eski zamanlardan günümüze kadar süregelen misafirperverliğini ve dışa dönük doğasını yansıtır. Tay Kapısı, "tüm övgüleri alan" anlamına gelen "Xử chư dự" üç karakteriyle, kapının güzelliğini ve köyün geleneklerini sergiler. Da Kapısı, "az gidip çok dönen" anlamına gelen "Tiểu vãng đại lai" dört karakteriyle, geçmişte köylülerin hurda metal toplama işiyle uğraştığını; elleri boş ayrılıp çeşitli mallarla geri döndüklerini anlatır. Trang Liet köyü halkı için köy kapıları, gelecek nesillere atalarının hikayelerini anlatan tarihi tanıklardır.
Her köy kapısının kendine özgü bir görünümü ve hikayesi vardır, ancak hepsi kırsal kesimin yaşam tarzını, geleneklerini ve kültürel kimliğini yansıtarak topluluk anılarını korur. Son yıllarda, Bac Ninh'deki birçok köy, köy kapılarını restore etmeye ve yeniden inşa etmeye odaklanmıştır. İyi yatırım yapılan projelerin yanı sıra, kapıların gösterişli veya aşırı basit bir şekilde inşa edildiği ve köy kapısının özündeki kültürel değeri azalttığı yerler de hala mevcuttur.
Halkbilimi araştırmacısı Nguyen Quang Khai'ye göre, köy kapısı kırsal kesimin "yüzü"dür; bu nedenle, yapımı veya restorasyonu geleneksel kültürel alanla uyumlu olmalı, sürdürülebilirliği, ciddiyeti ve güçlü bir yerel kimliği sağlamalıdır. Banyan ağacı, su kenarı ve köy ortak evi ile birlikte, köy kapısının yeniden inşası ve yapımı gereklidir ve özellikle Bac Ninh'in merkezi yönetimli bir şehir olma çabaları bağlamında kültürel kimliğin korunmasına katkıda bulunur.
Köy kapısına dokunmak, kutsal ve samimi bir dünyaya dokunmak gibidir. Kapının ardında topluluk, aile, komşuluk bağları, vatanın gelenek ve görenekleri bulunur. Kapının dışında ise hayallerin ufku, daha ileriye gitme özlemi vardır. Babamızın varlığını, annemizin kucaklamasını hissedebileceğimiz, vatanımıza duyduğumuz özlemi uyandıran bir yerdir burası; besteci Nguyen Trong Tao'nun "Köy Kapısında Davul Çalmak" şarkısının sözlerinde olduğu gibi: "Köy kapısı ortada demirlenmiştir, içi ve dışı dünyadır."
Kaynak: https://baobacninhtv.vn/than-thuong-mot-bong-cong-lang-postid447747.bbg







