Trẻ học công nghệ, tiếp cận AI sớm có lợi gì?

Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, nhiều phụ huynh và học sinh cho rằng lợi ích khi học AI sẽ giúp chủ động hơn trong học tập và cuộc sống đồng thời bắt kịp xu thế, không tụt lại phía sau.

Lợi ích khi học AI: Tiếp cận sớm để bắt kịp thời đại

Nguyễn Thụy An, học sinh lớp 9 (ngụ P.Tân Hưng, TP.HCM), cho biết mùa hè mọi năm em thường dành thời gian đi chơi cùng gia đình thay vì tham gia lớp học kỹ năng. Tuy nhiên, hè năm nay, An dành một khoảng thời gian để học cách áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tìm hiểu thêm về các phần mềm hỗ trợ học tập để chuẩn bị vào lớp 10. 

Cùng quan điểm, Lê Quang Thanh, học sinh lớp 9, Trường THCS Huỳnh Tấn Phát (P.Tân Thuận, TP.HCM), cho rằng việc học AI hiện nay rất quan trọng vì đây là xu hướng cho sự phát triển tương lai. 

"Bản thân em đã sử dụng ChatGPT và các công cụ AI để tóm tắt thông tin nhanh, mở rộng kiến thức, dù độ chính xác của AI vẫn cần được kiểm chứng", Thanh chia sẻ.

Trong khi đó, Trần Đăng Nguyên, học sinh lớp 8 (ngụ P.Tân Mỹ, TP.HCM), chia sẻ môn kỹ năng em muốn học nhất trong hè là bơi vì giúp phòng tránh đuối nước. 

"Dù vậy, em vẫn dành thời gian hè này tìm hiểu các công cụ và phần mềm công nghệ vì nó giúp ích cho việc học của em như giải bài tập khó", Nguyên nói.

Bạn trẻ tiếp cận AI sớm là xu thế tất yếu

ẢNH: MAI CÁT

Ở góc nhìn phụ huynh, anh Lê Văn Đoán (50 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM), cho biết mùa hè, nếu có điều kiện thì nên cho trẻ tiếp cận AI và công nghệ từ sớm vì đây là lĩnh vực rất phát triển và hữu ích cho tương lai của các em. 

"Tôi có hai con đang học lớp 5 và lớp 9, có khả năng cũng cho các con tiếp xúc với các công cụ AI sớm để việc học nhanh và hiệu quả hơn nhờ nó hỗ trợ", anh Đoán nói.

Chị Nguyễn Thị Thu Thảo (48 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM), có con đang học lớp 8, cho biết việc học AI và công nghệ sớm là điều tích cực để các bạn trẻ bắt kịp xu hướng của thời đại. "Có các phần mềm thông minh hỗ trợ giúp các con học nhanh và hiệu quả hơn, phụ huynh cũng đỡ cực hơn trọng dạy các con học", chị Thảo nói. 

Lợi - hại khi trẻ học AI từ sớm

Hoạt động trong lĩnh vực chuyển đổi số giáo dục và phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học, ứng dụng AI trong giáo dục, ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn khoa học và công nghệ Bách Khoa (P.Xuân Hòa, TP.HCM), cho rằng trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành một phần quen thuộc trong học tập, công việc và đời sống hằng ngày. Học sinh có thể tiếp cận AI thông qua công cụ tìm kiếm, phần mềm học ngoại ngữ, công cụ tạo hình ảnh, thiết kế bài thuyết trình hay hỗ trợ viết nội dung.

"Vấn đề quan trọng hiện nay không còn là "có nên cho học sinh biết AI sớm hay không", mà là cần dạy các em hiểu và sử dụng AI như thế nào cho đúng và hiệu quả", ông Thắng nói.

Ông Thắng thuyết trình về AI

ẢNH: NVCC

Theo ông Thắng, nếu được định hướng bài bản, AI có thể giúp trẻ phát triển tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, tăng tính sáng tạo, hình thành kỹ năng học tập chủ động, rèn luyện tư duy phản biện và chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp cho tương lai. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm, xử lý thông tin nhanh và đa dạng, AI còn giúp học sinh thích nghi với những xu hướng công nghệ mới của thời đại số.

Bên cạnh những lợi ích, vẫn có những lo ngại trẻ có thể lệ thuộc vào công nghệ nếu thiếu sự hướng dẫn phù hợp. ÔngThắng cho rằng nếu nhà trường, giáo viên và phụ huynh không đưa ra nguyên tắc sử dụng rõ ràng, học sinh rất dễ xem AI như một "lối tắt" để lấy đáp án thay vì tự đọc, tự suy nghĩ và tự rèn luyện. Việc lạm dụng AI có thể khiến học sinh giảm khả năng tự nghiên cứu, bỏ qua quá trình tìm hiểu tài liệu và hệ thống kiến thức. 

"Các em cũng dễ hình thành thói quen phụ thuộc vào đáp án có sẵn, nhận kết quả cuối cùng nhưng không hiểu được quá trình tư duy phía sau", ông Thắng phân tích.

Công nghệ có vai trò lớn trong hỗ trợ học tập

ẢNH: QUỐC THẮNG

Ngoài ra, theo ông, AI còn đặt ra nguy cơ về tính trung thực khi học sinh có thể sao chép máy móc nội dung do AI tạo ra mà không thực sự hiểu bài hay bảo vệ được quan điểm của mình. Một rủi ro khác là học sinh khó phân biệt đúng - sai bởi AI đôi khi vẫn đưa ra thông tin thiếu chính xác hoặc không phù hợp với chương trình học. Nếu lạm dụng AI để viết thay, các em còn có thể giảm khả năng diễn đạt cá nhân, ít rèn luyện kỹ năng lập luận, trình bày cảm xúc và xây dựng phong cách riêng. Bên cạnh đó, việc nhập thông tin cá nhân, hình ảnh hoặc sử dụng nội dung có bản quyền trên các nền tảng AI cũng tiềm ẩn rủi ro về dữ liệu cá nhân và đạo đức số.

"Điều quan trọng hiện nay là cần giúp học sinh học cách sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Khi được hướng dẫn đúng cách, AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ để học sinh học sâu hơn, chủ động và sáng tạo hơn, thay vì trở thành nguyên nhân làm suy giảm năng lực tự học và tư duy độc lập", ông Thắng nói.

Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, hiện diện trong học tập và đời sống, học sinh, sinh viên trước hết cần xác định AI là một "trợ thủ" đắc lực trong học tập, nghiên cứu và công việc, thay vì xem đó là "mối đe dọa". Điều đáng lo ngại không phải AI, mà là việc con người không biết cách sử dụng hiệu quả. Vì vậy, bạn trẻ cần có tâm thế chủ động, biết tận dụng AI để hỗ trợ bản thân nhưng không được lệ thuộc hay để công nghệ "điều phối" mình.

"Sự phát triển của AI khiến thông tin thay đổi nhanh, đa chiều và phức tạp hơn, do đó các bạn trẻ cần xây dựng tinh thần học tập chủ động, liên tục cập nhật kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có AI. Bên cạnh khả năng sử dụng công nghệ sớm, bạn trẻ cần tránh tâm lý ỷ lại, luôn giữ vai trò là người kiểm soát và định hướng cách sử dụng AI", ông Long nói. 

Ông Long cho rằng để cân bằng giữa việc tận dụng AI và tránh phụ thuộc vào công nghệ, nhà trường cần cho học sinh, sinh viên và chính các bạn nên tăng cường trải nghiệm thực tế, tham gia các hoạt động xã hội, thực tập, làm việc nhóm và giao tiếp nhiều hơn ngoài đời thực. Thay vì ôm máy tính suốt ngày dễ bị AI "dẫn dắt". 

"Phải luôn nghi ngờ tích cực, thường xuyên kiểm tra, đối chiếu lại những thông tin do AI cung cấp để tránh sai lệch và phụ thuộc quá mức vào công nghệ", ông Long nhấn mạnh. 

Nguồn: https://thanhnien.vn/tre-hoc-cong-nghe-tiep-can-ai-som-co-loi-gi-185260528210301713.htm