Từ san phẳng mặt ruộng đến sản xuất lúa phát thải thấp

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang đối mặt với nhiều áp lực như chi phí vật tư tăng cao, thiếu hụt lao động và tác động của biến đổi khí hậu, việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng trở thành yêu cầu tất yếu. Trong đó, công nghệ san phẳng mặt ruộng bằng tia laser được xem là giải pháp hiệu quả giúp tối ưu hóa sản xuất, tiết kiệm chi phí và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Dù đã xuất hiện trên đồng ruộng hơn một thập kỷ, công nghệ này vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình cơ giới hóa và hiện đại hóa sản xuất lúa tại nhiều địa phương.

  Thực hiện xác định cao độ mặt ruộng cần san phẳng

Công nghệ giúp nâng cao độ chính xác trong canh tác

San phẳng mặt ruộng bằng tia laser là kỹ thuật sử dụng hệ thống định vị và điều khiển tự động nhằm điều chỉnh độ cao mặt ruộng với độ chính xác cao. Hệ thống gồm bộ phát tia laser tạo mặt phẳng chuẩn, bộ thu tín hiệu gắn trên máy kéo và thiết bị điều khiển gàu san tự động.

Trong quá trình vận hành, tín hiệu laser liên tục truyền đến bộ điều khiển để tự động điều chỉnh độ cao của gàu san theo mặt phẳng đã thiết lập. Nhờ đó, mặt ruộng đạt độ bằng phẳng gần như tuyệt đối, với sai số cao độ dưới 1 cm - mức độ chính xác mà các phương pháp san truyền thống khó có thể đạt được.

Mang lại nhiều lợi ích thiết thực

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, việc san phẳng mặt ruộng bằng tia laser mang lại nhiều lợi ích trong sản xuất lúa.

Mặt ruộng bằng phẳng giúp nước tưới và dinh dưỡng được phân bổ đồng đều, qua đó giảm lượng nước sử dụng từ 20-30% so với ruộng không san phẳng. Đây là giải pháp phù hợp trong điều kiện nguồn nước phục vụ sản xuất ngày càng hạn chế do tác động của biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, việc quản lý nước hiệu quả còn giúp giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Cây lúa phát triển đồng đều hơn, hạn chế sâu bệnh, từ đó góp phần giảm chi phí sản xuất cho nông dân.

Công nghệ này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất. Các loại máy cấy, máy sạ hàng hay máy gặt đập liên hợp có thể vận hành ổn định, hạn chế tình trạng sa lầy hoặc hoạt động kém hiệu quả do mặt ruộng gồ ghề.

Ngoài ra, lúa sinh trưởng đồng đều, chín tập trung còn giúp giảm thất thoát sau thu hoạch và nâng cao chất lượng hạt gạo. Việc giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cũng góp phần bảo vệ môi trường đất và nguồn nước, hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững.

 Thực hiện san phẳng mặt ruộng sau khi định vị tia laser

Hiệu quả rõ nét từ thực tế sản xuất

Từ những lợi ích thiết thực mang lại, thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh đã triển khai nhiều mô hình ứng dụng kỹ thuật thâm canh tổng hợp trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó có hỗ trợ sử dụng giống lúa cấp xác nhận và san phẳng mặt ruộng bằng tia laser. Tham gia mô hình, nông dân được hỗ trợ 50% chi phí mua lúa giống cấp xác nhận và 50% chi phí thuê dịch vụ san phẳng mặt ruộng bằng tia laser (mức hỗ trợ tối đa là 5,5 triệu đồng/ha).

Thực tế tại các mô hình cho thấy công nghệ san phẳng mặt ruộng bằng tia laser mang lại hiệu quả rõ rệt. Sau khi áp dụng, nông dân tiết kiệm khoảng 20% chi phí bơm nước, giảm 10% chi phí phân bón, đồng thời năng suất lúa tăng từ 5–10% so với phương thức canh tác truyền thống.

Việc san phẳng mặt ruộng bằng công nghệ tia laser không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo động lực để bà con mạnh dạn áp dụng cơ giới hóa và tiến bộ kỹ thuật vào canh tác.

Nền tảng cho nông nghiệp hiện đại

Theo các chuyên gia, san phẳng mặt ruộng bằng tia laser không chỉ là giải pháp kỹ thuật đơn thuần mà còn là bước nền quan trọng cho quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh.

Mặt ruộng bằng phẳng giúp các thiết bị bay không người lái (Drone), hệ thống cảm biến mực nước và máy móc tự hành hoạt động chính xác, hiệu quả hơn. Đây được xem là nền tảng hạ tầng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Đồng thời, công nghệ này còn hỗ trợ hiệu quả cho kỹ thuật “Ngập khô xen kẽ” (AWD), góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Có thể khẳng định, san phẳng mặt ruộng bằng tia laser đang trở thành giải pháp nền tảng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và tăng sức cạnh tranh cho hạt gạo Việt Nam, đồng thời góp phần xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững trong tương lai./.

Nguồn: https://snnmt.tayninh.gov.vn/nong-nghiep/tu-san-phang-mat-ruong-den-san-xuat-lua-phat-thai-thap-1067960