Tuân thủ yếu tố nguyên bản

Việc công trình lắp đặt trái phép tại khu lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dụ (thuộc di tích lăng vua Thiệu Trị) bị buộc tháo dỡ vào đầu tháng 3 vừa qua chưa kịp lắng xuống, thì mới đây, câu chuyện về việc trùng tu nhà hát cổ xưa và duy nhất trong hệ thống lăng tẩm triều Nguyễn - Minh Khiêm Đường (thuộc di tích lăng vua Tự Đức ở phường Thủy Xuân, TP Huế) lại tiếp tục gây xôn xao dư luận.

Tại cuộc họp đối thoại do Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế vừa tổ chức để tìm hướng xử lý, đại diện đơn vị thi công cho rằng, 2 cửa lớn ở chái Đông nhà hát Minh Khiêm Đường (hoàn thành xây dựng năm 1867) có thể đã được trổ thêm sau thời vua Tự Đức (1829-1883). Bên cạnh đó, trong quá trình hạ giải trùng tu, một số chi tiết được xác định là được làm mới sau năm 1975. Vì thế, theo đơn vị thi công, việc bịt 2 cửa này là để đưa công trình về trạng thái nguyên bản như khi mới xây dựng. Tương tự, hệ thống sao trên trần được vẽ lại theo tư liệu mới tìm thấy và khảo tả của các nhà nghiên cứu, từ 143 ngôi sao lên 183 ngôi sao.

Tuy nhiên, những điều chỉnh này khiến một số nhà nghiên cứu không đồng tình. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa (nguyên Giám đốc Sở VH-TT TP Huế) cho rằng, 2 cửa lớn bị bịt trong quá trình trùng tu chính là lối ra vào của diễn viên tuồng. Một số ý kiến khác cũng đồng tình và cho biết thêm, ở sân khấu truyền thống, diễn viên ra vào qua 2 cửa tượng trưng “sinh-tử”, do đó việc loại bỏ 2 cửa này cần hết sức thận trọng. Ngoài ra, việc phục hồi trang trí nhật nguyệt, tinh tú trên trần nhà hát cần dựa trên cơ sở đối chiếu với điển chế triều Nguyễn và các di tích tương đồng.

Tiếp nhận các góp ý, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, cho rằng, công trình trùng tu nhà hát Minh Khiêm Đường nằm trong Dự án trùng tu lăng Tự Đức với kinh phí hơn 100 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2024 và hiện chưa nghiệm thu. Trung tâm đã yêu cầu khôi phục lại 2 cửa lớn đã bị bịt kín; chỉnh sửa hệ thống chòm sao trên trần theo tư liệu trước khi hạ giải. Cả hai di tích trên đều thuộc Quần thể di tích cố đô Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới từ năm 1993. Sự việc này là bài học trong công tác trùng tu, đặc biệt là việc tuân thủ yếu tố nguyên bản.

VĂN THẮNG

Nguồn: https://www.sggp.org.vn/tuan-thu-yeu-to-nguyen-ban-post848872.html