UAV Nga 'thất thế' trước một con cò Ukraine

SKĐS - Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội gần đây ghi lại cảnh một máy bay không người lái (UAV) của Nga lao tới truy đuổi một con cò trắng trên bầu trời Ukraine.

Chỉ với một cú đổi hướng đột ngột giữa không trung, con cò đã khiến chiếc UAV lao hụt mục tiêu. Khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng ấn tượng này không chỉ gây thích thú cho người xem, mà còn cho thấy khoảng cách đáng kể giữa công nghệ UAV hiện đại và khả năng bay lượn tự nhiên mà các loài chim đã hoàn thiện qua hàng triệu năm tiến hóa.

Cuộc đối đầu giữa chim và UAV

Xung đột giữa chim và UAV thực tế không phải điều mới mẻ. Ngay từ những ngày đầu UAV xuất hiện phổ biến, nhiều loài chim săn mồi đã xem chúng như những vật thể lạ xâm nhập lãnh thổ và chủ động tấn công.

Không ít người điều khiển UAV từng chứng kiến thiết bị của mình bị đại bàng, diều hâu hoặc chim ưng lao tới quắp giữa không trung. Một số trường hợp thậm chí còn được ghi hình và lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Chính vì khả năng săn bắt tự nhiên của chim săn mồi, một số lực lượng an ninh từng thử sử dụng chúng làm "vũ khí chống UAV". Nổi tiếng nhất là chương trình của Hà Lan năm 2016, trong đó đại bàng được huấn luyện để bắt UAV trên bầu trời. Quân đội Pháp và một số quốc gia khác cũng tiến hành các thử nghiệm tương tự.

Tuy nhiên, các dự án này nhanh chóng bị hủy bỏ. Dù chim rất cơ động, chúng vẫn có nguy cơ bị thương nghiêm trọng khi va chạm với cánh quạt quay tốc độ cao của UAV.

Một ví dụ điển hình là tại Ukraine, một con chim cắt hoang dã sau này được đặt tên là "Shriek" đã bị gãy cánh khi tấn công một UAV Nga.

Khi UAV nhầm chim thành mục tiêu

Ngày nay, tình huống ngược lại ngày càng xuất hiện nhiều hơn: UAV săn đuổi chim. Nguyên nhân là bởi trên màn hình radar, những con chim lớn đôi khi có đặc điểm tương tự UAV. Chúng đều bay ở độ cao hàng trăm mét, có diện tích phản xạ radar tương đối nhỏ và di chuyển trên bầu trời theo các quỹ đạo khó dự đoán.

Cò trắng là một ví dụ điển hình, với sải cánh có thể vượt quá 3 mét, chúng thậm chí còn lớn hơn cả UAV Shahed (Geran) của Nga.

Dù tốc độ bay thực tế của cò chỉ khoảng 50 km/giờ, thấp hơn nhiều so với hơn 180 km/giờ của UAV Geran-2, tốc độ di chuyển theo phương ngang trong một số điều kiện gió thuận có thể khiến chúng bị hệ thống phát hiện nhầm lẫn.

Phần lớn radar phòng không thường tự động loại bỏ các mục tiêu nhỏ, bay chậm vì cho rằng đó là chim. Chỉ những radar hiện đại mới có thể phân tích tín hiệu vi mô từ cánh quạt đang quay để phân biệt chính xác UAV với chim trời. Vì vậy, các vụ nhận dạng nhầm mục tiêu vẫn xảy ra.

Trước đây từng xuất hiện đoạn video ghi lại cảnh một UAV FPV của Nga lao vào một loài chim lớn. Ban đầu nhiều người cho rằng đó là cò trắng, nhưng sau đó được xác định là bồ nông Dalmatian. Trong trường hợp của con cò Ukraine lần này, con vật đã kịp phát hiện mối nguy hiểm và thực hiện động tác né tránh thành công.

Vì sao chim vẫn cơ động hơn UAV?

Đoạn video cho thấy một thực tế rõ ràng: dù UAV ngày càng hiện đại, chúng vẫn chưa thể sánh với khả năng bay của chim. Loài chim có thể thay đổi hình dạng cánh gần như tức thì. Chúng có thể xòe rộng cánh để tăng lực nâng, gập cánh để giảm lực cản hoặc đổi hướng cực nhanh chỉ trong tích tắc. Những khả năng này cho phép chúng thực hiện các cú ngoặt gấp mà hầu hết UAV hiện nay khó có thể theo kịp.

Các nhà khoa học từ lâu đã cố gắng mô phỏng đặc tính đó. Nhiều dự án phát triển máy bay kiểu chim vỗ cánh (ornithopter) đã được triển khai, nhưng kết quả vẫn còn hạn chế.

Một trong số ít thành công đáng chú ý là UAV Nano Hummingbird do AeroVironment phát triển năm 2011. Tuy nhiên, ngay cả mẫu UAV này cũng chỉ có thể hoạt động khoảng 11 phút trước khi phải hạ cánh.

Một hướng nghiên cứu khác là công nghệ cánh biến hình, cho phép UAV thay đổi hình dạng cánh trong khi bay giống chim thật. Dù được đánh giá nhiều tiềm năng, công nghệ này hiện vẫn chủ yếu ở giai đoạn thử nghiệm.

Không chỉ cơ động hơn, chim còn vượt xa UAV về khả năng bay đường dài. Một con cò trắng có thể thực hiện hành trình hàng trăm kilomet giữa các điểm dừng chân trong quá trình di cư. Bí quyết của chúng nằm ở khả năng tận dụng các luồng không khí tự nhiên. Cò trắng thường sử dụng các cột khí nóng bốc lên để lấy độ cao mà gần như không cần vỗ cánh. Hải âu khai thác sự chênh lệch tốc độ gió giữa các tầng không khí để lướt hàng nghìn kilomet trên đại dương với mức tiêu hao năng lượng cực thấp.

Các kỹ sư hàng không đang nghiên cứu những cơ chế này, với hy vọng một ngày nào đó UAV có thể thực hiện các chuyến bay xuyên đại dương mà không cần tiếp nhiên liệu. Dù vậy, công nghệ hiện nay vẫn còn cách rất xa khả năng tự nhiên của chim.

Nguồn: https://suckhoedoisong.vn/uav-nga-that-the-truoc-mot-con-co-ukraine-169260527151935725.htm