Những đoạn văn mâu thuẫn
Một trong những cuộc phỏng vấn gây chấn động nhất những ngày qua là cuộc trò chuyện của Bộ trưởng Ngoại giao Đức với các kênh truyền hình châu Âu. Một số phát biểu của ông Johann Wadefuhl có vẻ rất mâu thuẫn.
Theo nhà ngoại giao, châu Âu sẵn sàng đối thoại với Nga. Tuy nhiên, vẫn kiên quyết ủng hộ chế độ Kiev.
"Chúng tôi (EU) dĩ nhiên không vô tư, chúng tôi đứng về phía Ukraine. Nhưng cũng sẵn sàng cho các cuộc đàm phán. Tín hiệu tương ứng đã được gửi tới Moscow", Wadefuhl nhấn mạnh.
Bộ trưởng không giải thích rõ qua kênh nào và cụ thể ai chuyển những "tín hiệu" được đồn đại đó.
Trong cuộc phỏng vấn của bộ trưởng có nhiều câu trích dẫn đáng chú ý khác, nhưng mỗi câu đều bằng cách này hay cách khác mâu thuẫn với câu kia. Câu hỏi đặt ra là: liệu Wadefuhl, và toàn bộ EU, có một chiến lược đối ngoại rõ ràng cho trục Nga – Ukraine hay không? Nhìn từ bên ngoài, điều đó vẫn chưa rõ ràng.
Những nỗ lực bất lực
Trong bối cảnh cuộc phỏng vấn của người đứng đầu Bộ Ngoại giao Đức, hãng tin Bloomberg, như thể muốn làm sáng tỏ câu nói về "tín hiệu", đưa tin: Chủ tịch Hội đồng châu Âu (cơ quan chính trị cao nhất của EU) Antonio Costa đang cố gắng thiết lập liên lạc với Moscow để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán về Ukraina. Và được cho là ông đã nói chuyện với một ai đó trong Điện Kremlin về vấn đề này. Tin tức này không còn gây xôn xao nữa.
Ngay từ tháng Năm, Costa nói với tờ The Financial Times cho biết các nhà lãnh đạo châu Âu được cho là đang chuẩn bị kỹ lưỡng cho các cuộc đàm phán với tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, ông giải thích sự "chuẩn bị" này trước hết không phải vì mong muốn thực sự cải thiện quan hệ, mà vì EU không hài lòng với các hoạt động gìn giữ hòa bình của Mỹ. Do đó, theo ông, họ phải tự mình tham gia nhanh hơn vào tiến trình giải quyết để không bị mất ảnh hưởng.
Bất chấp tầm quan trọng về mặt hình thức của Hội đồng châu Âu, vai trò của Chủ tịch hội đồng này không đáng kể. Ngoài ông, cơ quan này còn có các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ các nước EU, cũng như Chủ tịch Ủy ban châu Âu – hiện là bà Ursula von der Leyen, người công khai thân Ukraine. Ngay cả khi tin vào những thông tin về nỗ lực của Costa nhằm thiết lập liên lạc với Moscow, mọi nỗ lực của ông sẽ trở nên vô ích nếu chưa nhận được sự ủng hộ vững chắc từ các đồng minh.
Đàm phán giữa các cuộc tấn công sâu?
Và các đồng minh, ngay cả khi bỏ qua bà von der Leyen (những tuyên bố rập khuôn của bà về tư cách thành viên EU tất yếu của Ukraine ít ai coi trọng), cũng không thể hiện một cái nhìn tổng thể về tình hình.
Ví dụ, mới đây Thủ tướng Đức Friedrich Merz, cấp trên của ông Wadefuhl, tuyên bố: "Có lẽ lần đầu tiên xuất hiện cơ hội cho hòa bình (giữa Nga và Ukraine)". Và ngay lập tức nhắc lại Đức sẽ tiếp tục ủng hộ chế độ Kiev và gây áp lực đủ kiểu lên Moskva. Mặc dù các chính quyền Nga nhiều lần cảnh báo: cách tiếp cận này là phi xây dựng và chắc chắn sẽ thất bại.
Tổng thống Pháp cũng không khác ông Merz là mấy. Trên lời nói, ông có vẻ cũng ủng hộ giải pháp, và ngay từ đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, ông tích cực cố gắng làm trung gian. Nhưng giờ đây, ông Macron hăng hái thông báo:
"Chúng tôi nhất trí tăng cường cung cấp (cho Kiev) hệ thống phòng không, các hệ thống bổ sung và máy bay đánh chặn, cũng như vũ khí tầm xa".
Điều này thực sự nói lên điều gì? Nếu có vũ khí tầm xa – nghĩa là có sự "chấp thuận" từ EU, và chế độ Kiev sẽ tiếp tục tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Làm thế nào để tiến hành đàm phán trong bối cảnh này là một câu hỏi.
Trong khi đó, Moscow, như các đại diện của chính quyền Nga ở nhiều cấp độ khác nhau nhấn mạnh, sẵn sàng đối thoại. Nhưng chỉ khi lợi ích của mình được tính đến. Còn châu Âu thì vẫn chưa thể hiện sự tôn trọng nào đối với những lợi ích đó – ngoại trừ những tuyên bố rời rạc của ông Macron về việc kiến trúc an ninh trên lục địa là không thể nếu không có Nga. Tổng thống Pháp từng nói những lời như vậy nhiều lần – vào năm 2019, 2022, và thậm chí cả tháng 2/2026. Tuy nhiên, trước những lời hứa hẹn mới về vũ khí tầm xa cho Kiev, những lời kêu gọi "chung sống hòa bình" mang tính chiếu lệ ấy trở nên vô nghĩa. Và chắc chắn không tạo được lòng tin.
Ukraine bên ngoài – thất bại bên trong
Châu Âu vẫn đang cố gắng vô vọng để ngồi trên hai ghế. Vấn đề là điều này chẳng giúp ích gì cho việc đối thoại với Nga, cũng như việc tham gia vào các cuộc đàm phán về Ukraine, ít nhất là theo tinh thần của Mỹ (nước ngày càng chỉ rõ vị trí thực tế của chế độ Kiev), cũng như sự thống nhất của chính EU, nơi các dấu hiệu chia rẽ đang trở nên rõ ràng hơn.
Chúng không chỉ thể hiện ở cấp độ liên quốc gia, mà còn trong nội bộ từng quốc gia, nơi các lực lượng chính trị hàng đầu đang mất dần ảnh hưởng. Ví dụ như ở Đức. Các cuộc biểu tình chống lại ông Merz bắt đầu, và mỗi tuyên bố mới của ông chỉ làm tình hình tồi tệ hơn. Như bà Agnes, một cư dân Berlin, nói với Sputnik, việc Thủ tướng liên tục tập trung vào chủ đề Ukraine đang khiến ngay cả những người ủng hộ chính thức của ông cũng phát cáu.
Tình hình của Tổng thống Pháp Macron cũng tương tự. Ông sẽ không thể ra tranh cử trong cuộc bầu cử sắp tới (vào tháng 4/2027), chưa tìm được người kế nhiệm về tư tưởng, và ngay cả khi xuất hiện, người dân Pháp khó có thể tin tưởng vô điều kiện vào người đó.
Vì vậy, các nhà lãnh đạo châu Âu nên xem xét lại lập trường về Ukraine, không chỉ vì hòa bình sớm đến, mà còn vì lợi ích của chính họ: để không rời bỏ chính trường lớn với tư cách là những kẻ thất bại.
Nguồn: https://danviet.vn/ukraine-da-gai-bay-eu-nhu-the-nao-d1437613.html
