Ứng xử văn minh từ chiếc điện thoại

Trong nhịp sống hiện đại, có những dạng “ô nhiễm” không thể đo đếm bằng thiết bị chuyên dụng hay thống kê trong các báo cáo định kỳ. Nó hiện diện hằng ngày, len lỏi ở nhiều không gian sinh hoạt và trở thành một nỗi phiền toái vô hình. Đó là tình trạng lạm dụng loa ngoài điện thoại ở nơi công cộng, thói quen tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng đang âm thầm làm phai nhạt nét đẹp văn hóa ứng xử.

Thế nhưng, sự tĩnh lặng mong manh ấy nhiều khi bị phá vỡ đột ngột. Một đoạn clip trên mạng xã hội vang lên với tiếng nhạc dồn dập, tiếng cười nói ồn ào phát ra từ chiếc điện thoại của ai đó. Chủ nhân thiết bị vẫn thản nhiên lướt màn hình. Xung quanh, vài cái nhíu mày ái ngại, những ánh mắt lướt qua rồi khẽ lắc đầu quay đi.

Câu chuyện ấy không chỉ diễn ra trong bệnh viện hay phòng khám. Trên những chuyến xe khách đường dài, khi hành khách cần một chút yên tĩnh để chợp mắt cho vơi bớt mệt mỏi, vẫn có người vô tư xem phim bằng loa ngoài.

Âm thanh cãi vã từ màn hình, hoặc những cuộc gọi video trò chuyện việc nhà vang lên giữa không gian chật hẹp. Trong một quán cà phê vốn được thiết kế để mang lại cảm giác thư thái, tiếng nhạc nền nhẹ nhàng bỗng trở nên lạc lõng khi phải “cạnh tranh” với tiếng súng đạn hay tiếng chửi thề phát ra từ một ván game trên điện thoại ở bàn bên cạnh.

Điện thoại thông minh ra đời nhằm cá nhân hóa trải nghiệm, giúp mỗi người có một không gian giải trí riêng. Thế nhưng, nghịch lý lại xuất hiện khi trong kỷ nguyên của “màn hình cá nhân”, vẫn có người vô tình áp đặt âm thanh của mình lên cộng đồng. Con người có thể quay mặt đi để tránh một hình ảnh không phù hợp, nhưng không thể tự “khép” đôi tai của mình lại. Bật loa ngoài giữa chốn đông người, về bản chất, là hành vi xâm lấn không gian chung.

Nguyên nhân của hiện tượng này thực ra không nằm ở công nghệ hay điều kiện vật chất. Tai nghe hiện nay rất phổ biến và có giá khá rẻ. Vấn đề nằm ở nhận thức của một bộ phận người sử dụng khi ranh giới giữa không gian riêng và không gian chung dường như bị xóa nhòa. Họ mang thói quen sinh hoạt cá nhân ra nơi công cộng mà ít khi nghĩ đến cảm nhận của những người xung quanh.

Ở chiều ngược lại, phản ứng của đám đông phần lớn lại là sự chịu đựng trong im lặng. Nhiều người chỉ nhíu mày rồi tặc lưỡi cho qua. Sự nín nhịn kéo dài vô tình khiến những hành vi thiếu chuẩn mực dần trở nên quen thuộc và bị “bình thường hóa” trong đời sống hằng ngày.

Một chiếc điện thoại dù đắt tiền đến đâu cũng không thể đại diện cho sự tinh tế của người sử dụng nếu thiếu văn hóa ứng xử. Xây dựng môi trường văn hóa không phải là những khẩu hiệu xa vời mà bắt đầu từ ý thức của mỗi cá nhân. Trong thời đại số, đôi khi sự văn minh chỉ gói gọn trong một thói quen rất giản dị, sử dụng tai nghe trước khi mở loa điện thoại ở nơi đông người.

Nguồn: https://baothainguyen.vn/xa-hoi/202603/ung-xu-van-minh-tu-chiec-dien-thoai-cd93925/