“Ươm mầm” công dân số

- Ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và đẩy mạnh STEM đang được các trường mầm non trên địa bàn tỉnh triển khai tích cực nhằm khơi dậy tư duy sáng tạo, phát triển kỹ năng toàn diện cho trẻ từ lớp học đến sân chơi. Qua đó, góp phần giúp thế hệ mầm non hình thành tư duy, kỹ năng cần thiết để tự tin bước vào kỷ nguyên số.

Hiện nay, toàn tỉnh có 231 trường mầm non, trong đó có 117 trường đạt chuẩn quốc gia, với hơn 45.000 trẻ. Năm học 2025 - 2026, giáo dục mầm non (GDMN) thực hiện chủ đề “Đẩy mạnh công nghệ số - tăng cường giáo dục STEM trong cơ sở GDMN”.

Số hóa hoạt động giảng dạy và quản lý

Chuyển đổi số trong cấp học mầm non là một quá trình toàn diện, bắt đầu từ việc thay đổi tư duy, định hướng của cán bộ quản lý, sau đó là sự chủ động đổi mới, nắm bắt công nghệ trong kỹ năng sư phạm của đội ngũ giáo viên.

Trò chơi công nghệ số "Bé vui học toán" do cô giáo Hoàng Thị Luyến, Trường Mầm non Hoàng Việt thiết kế

Cô Vũ Thị Thái, Hiệu trưởng Trường Mầm non I Đình Lập, xã Đình Lập chia sẻ: Hiện nay nhà trường đã thực hiện ký số đối với 2 loại hồ sơ điện tử để thay thế hồ sơ giấy, áp dụng chữ ký số cho việc duyệt kế hoạch giáo dục, duyệt giáo án nhằm tối ưu hóa năng lực quản lý chuyên môn trên môi trường số. Để tăng cường tính minh bạch và tương tác, nhà trường tiếp tục triển khai mã QR giúp phụ huynh truy cập thông tin về công tác tuyển sinh, tìm hiểu kế hoạch giáo dục và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ tại trường.

Thực hiện chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), hiện nay 100% cơ sở GDMN trên địa bàn triển khai tích cực việc xây dựng kho học liệu số dùng chung được triển khai tích cực. Giáo viên và phụ huynh có thể khai thác kho học liệu số với các video, bài giảng tham khảo, các hoạt động dạy trẻ và tài liệu trực tuyến để phối hợp chăm sóc, giáo dục trẻ tại nhà phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình.

Cùng đó, AI đang trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ giáo viên thiết kế giáo án, sáng tạo trò chơi và đánh giá tiến độ phát triển của trẻ. Thay vì phương pháp truyền thống, nhiều giáo viên đã sáng tạo ra các tình huống tương tác số, như video các câu truyện, bài thơ có lồng ghép hình ảnh động với âm thanh giọng nói phù hợp… qua đó trẻ được trực tiếp tham gia học tập, vui chơi, trả lời câu hỏi, nhận diện âm thanh và hình ảnh. Cách tiếp cận này giúp trẻ và học mà chơi, chơi mà học, góp phần thay đổi trạng thái học tập, kích thích sự chủ động và rèn luyện phản xạ nhanh nhạy cho trẻ.

Khơi dậy tư duy khoa học từ sớm

STEM không phải là một môn học độc lập mà là mô hình giáo dục theo hướng tích hợp liên môn nên phù hợp với định hướng giáo dục tích hợp các lĩnh vực phát triển trong chương trình GDMN. Áp dụng mô hình này giúp giáo viên mầm non có thể mở rộng hiểu biết của trẻ về bản chất của khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học trong thực tiễn cuộc sống cũng như giá trị của văn học, nghệ thuật thông qua các hiện tượng thực tế trong đời sống hàng ngày.

Đại diện Đội thi các trường mầm non trên địa bàn xã Khánh Khê thuyết trình giới thiệu gian hàng tại Ngày hội STEM cấp học mầm non tỉnh Lạng Sơn năm học 2025 - 2026

Cô Vi Thị Châm, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đồng Bành cho biết: Nhà trường định kỳ tổ chức ngày hội STEM cấp trường, thu hút sự đồng hành tích cực từ các bậc phụ huynh. Bằng sự linh hoạt và sáng tạo, đội ngũ giáo viên đã lồng ghép nhuần nhuyễn các yếu tố STEM vào chương trình giáo dục, giúp trẻ mầm non làm quen với môi trường số một cách tự nhiên và đạt hiệu quả thực tiễn cao.

Hằng năm, các cơ sở GDMN đều tổ chức ngày hội STEM cấp trường để lựa chọn ra những học sinh tiêu biểu, xuất sắc để tham gia ngày hội STEM cấp cụm và cấp tỉnh. 

Trong Ngày hội STEM cấp học mầm non cấp tỉnh năm học 2025 - 2026, cô và trò các trường mầm non trên địa bàn tỉnh đã thể hiện khả năng trình diễn, thuyết trình và thiết kế sản phẩm STEM có giá trị thực tiễn đầy ấn tượng. 

Tại gian hàng của đội thi các trường mầm non trên địa bàn xã Khánh Khê, cô Lã Thị Hương Giang, Trường Mầm non Bình Trung giới thiệu: Với mong muốn tạo ra các sản phẩm STEM cho trẻ “Học mà chơi – Chơi mà học – Khơi nguồn sáng tạo”, chúng tôi đã kết hợp hài hòa giữa khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để tạo ra các sản phẩm: robot đa năng; bộ dọn rác thông minh; mô hình “Khánh Khê đổi mới”. Các sản phẩm này giúp trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, ngôn ngữ, kỹ năng sống, đồng thời, góp phần hình thành tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và bước đầu làm quen với các yếu tố kỹ thuật – công nghệ trong giáo dục STEM.

Các sản phẩm STEM không chỉ là những mô hình trưng bày mà là công cụ giúp trẻ khám phá các quy luật khoa học cơ bản. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp các sản phẩm STEM đảm bảo tính khoa học mà còn tạo ra sự tương tác trực tiếp, giúp trẻ mầm non dễ dàng thao tác và khám phá, qua đó trẻ thích nghi sớm với môi trường công nghệ ngay từ bậc học nhỏ nhất. Điều này góp phần hình thành cho trẻ tư duy khoa học, khả năng giải quyết vấn đề và đặc biệt là kỹ năng hợp tác nhóm, những yếu tố then chốt trong Chương trình GDMN mới để chuẩn bị hành trang vào lớp 1 phổ thông.

Bà Nguyễn Ngọc, Phó Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học - Mầm non, Sở GD&ĐT cho biết: Thời gian qua, Sở GD&ĐT đã quán triệt, triển khai các chủ trương từ Bộ GD&ĐT gắn liền với đặc thù thực tiễn của địa phương, tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh miền núi, giúp các cơ sở giáo dục có định hướng rõ ràng để tự tin triển khai nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển đổi số, giáo dục STEM, tuyệt đối không gây áp lực hay làm quá tải cho trẻ và giáo viên.

Công tác rà soát thực trạng cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên được thực hiện nghiêm túc để đánh giá đúng năng lực tổ chức hoạt động STEM tại từng đơn vị. Đặc biệt, sự phối hợp giữa ngành GD&ĐT và UBND các xã, phường đã tạo ra nguồn lực tổng hợp để xây dựng các đơn vị điểm. Từ những đơn vị này, các cơ sở GDMN đã tổ chức rút kinh nghiệm và nhân rộng những mô hình phù hợp nhất với điều kiện địa phương. 

Trong giai đoạn tới, Sở GD&ĐT sẽ tiếp tục định hướng trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý và tổ chức các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ, qua đó góp phần “ươm mầm” những công dân số ngay từ bậc học mầm non.

Nguồn: https://baolangson.vn/day-manh-chuyen-doi-so-va-giao-duc-stem-cap-hoc-mam-non-5091530.html