Ưu tiên phát triển năng lượng xanh

Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm năng lượng xanh của khu vực phía Nam.

Trước yêu cầu chuyển đổi năng lượng công bằng và phát triển bền vững, việc ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng này sẽ giúp tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Một nhà máy sử dụng điện mặt trời mái nhà để sản xuất. Ảnh: Hoàng Lộc

Hội tụ nhiều lợi thế phát triển năng lượng sạch

Đồng Nai là một trong những trung tâm công nghiệp hàng đầu cả nước đang có nhiều lợi thế để phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới.

Ông Nguyễn Trọng Tiến, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế tỉnh thông tin: Đến cuối năm 2025, Đồng Nai đã thành lập gần 60 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 22 ngàn hécta và 1 khu công nghệ cao 208ha, 1 khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư rộng 28,4 ngàn hécta. Với quỹ đất này thì đây là “không gian vàng” để phát triển điện mặt trời trên mái nhà xưởng, kho bãi và hạ tầng kỹ thuật.

Cũng theo ông Tiến, hiện các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, kinh tế xanh và giảm phát thải đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Vì thế, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư điện mặt trời mái nhà nhằm giảm chi phí sản xuất, ổn định nguồn điện và đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam khi tham gia hội thảo tại Đồng Nai vào cuối năm 2025 đánh giá: Điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp mang lại lợi ích rõ rệt: giảm chi phí điện, hạn chế rủi ro biến động giá, ổn định sản xuất trong giờ cao điểm và góp phần xây dựng “thương hiệu xanh” cho doanh nghiệp. Đồng thời nguồn điện tại chỗ cũng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Bên cạnh lợi thế điện mặt trời, Đồng Nai còn có nền tảng phát triển điện khí tương đối vững chắc. Các nhà máy Nhơn Trạch 1 và Nhơn Trạch 2 sử dụng khí thiên nhiên, cung cấp khoảng 7 tỷ kWh mỗi năm đã hoạt động ổn định nhiều năm nay. Vào cuối năm 2025, các nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đã đi vào vận hành, bổ sung thêm khoảng 9-12 tỷ kWh/năm. Đây là bước chuyển quan trọng sang nguồn năng lượng sạch hơn, góp phần giảm phát thải và đảm bảo an ninh năng lượng.

Ở lĩnh vực năng lượng từ chất thải, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tỉnh có 5 dự án điện rác với tổng công suất khoảng 93,5MW, có thể nâng lên hơn 100MW khi mở rộng. Các dự án này đang trong giai đoạn triển khai, khi đi vào hoạt động sẽ tăng cung cấp điện tái tạo, giảm áp lực chôn lấp rác và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cho rằng: Các dự án đốt rác phát điện có ý nghĩa đặc biệt khi vừa xử lý rác thải sinh hoạt vừa tạo ra nguồn năng lượng sạch, giảm áp lực môi trường.

Ngoài các loại hình nói trên, Đồng Nai còn có tiềm năng phát triển điện sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp và chất thải, dự án thủy điện vừa và nhỏ sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng tái tạo.

Hướng tới trung tâm năng lượng xanh phía Nam

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, tài nguyên truyền thống suy giảm nghiêm trọng, thêm vào đó là phát sinh giá nhiên liệu biến động khó lường có nguy cơ tác động không nhỏ đến an ninh năng lượng. Trước thực tế đó, phát triển năng lượng tái tạo là yêu cầu cấp thiết.

Thời gian qua, Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương thúc đẩy phát triển năng lượng sạch. Đáng chú ý, tại Chỉ thị số 10/CT-TTg, ngày 30-3-2026, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ, kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng tính linh hoạt và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Tại Quy hoạch điện VIII điều chỉnh ban hành năm 2025, Chính phủ yêu cầu phát triển tối đa nguồn điện từ năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối...), tiếp tục gia tăng tỷ trọng của năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện và điện năng sản xuất.

Trên cơ sở các chỉ đạo đó, kết hợp với tiềm năng lợi thế, nhu cầu sử dụng gia tăng và định hướng phát triển, Đồng Nai đang khuyến khích doanh nghiệp, chủ đầu tư cơ sở hạ tầng; hộ gia đình; cơ quan công sở phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch để đáp ứng nhu cầu sử dụng tại chỗ.

Ông Phạm Văn Cường, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Đồng Nai có số giờ nắng cao, bức xạ dồi dào, rất thuận lợi để phát triển điện mặt trời áp mái cho hộ gia đình, doanh nghiệp và khu công nghiệp. Đặc biệt, với định hướng phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, năng lượng tái tạo đóng vai trò then chốt.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn KN Holdings cho hay: Đơn vị đang triển khai thủ tục đầu tư 2 dự án điện mặt trời đã có trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, với tổng công suất khoảng 1.160MWp. Các dự án dự kiến cung cấp điện trực tiếp cho 3 khu công nghiệp là: Long Đức 3, Bàu Cạn - Tân Hiệp (giai đoạn 1) và Xuân Quế - Sông Nhạn (giai đoạn 1), góp phần đảm bảo tiêu chí năng lượng xanh. Khi đi vào hoạt động, các dự án này không chỉ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng mà còn nâng cao sức hấp dẫn đầu tư, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp ngành bán dẫn, chip công nghệ cao về sử dụng năng lượng sạch và ổn định sản xuất. Để đẩy nhanh tiến độ triển khai, nhà đầu tư kiến nghị địa phương sớm chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án.

Đồng Nai là tỉnh công nghiệp lớn, lại đang đứng trước ngưỡng cửa lên thành phố trực thuộc Trung ương. Với tiền đề đó và tiềm năng tài nguyên thuận lợi, định hướng chiến lược phát triển, tỉnh đang hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển năng lượng xanh. Tận dụng tốt cơ hội và tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn, Đồng Nai vừa đảm bảo nhu cầu năng lượng cho tăng trưởng vừa từng bước khẳng định vai trò là trung tâm năng lượng xanh của khu vực.

Hoàng Lộc

Nguồn: https://baodongnai.com.vn/de-an-thanh-lap-thanh-pho-dong-nai/202604/uu-tien-phat-trien-nang-luong-xanh-fdc426b/