Vại cà muối mặn

Món ăn gắn bó nhiều nhất với tuổi thơ của tôi hẳn là vại cà muối mặn. Vốn sinh ra và lớn lên ở vùng đồng bằng chiêm trũng, nhà tôi quanh năm chỉ trông chờ 2 vụ lúa chiêm - mùa và một vụ đông. Dù bố mẹ tôi cũng như bao người nông dân, chẳng bao giờ để đất nghỉ ngơi nhưng ngày xưa cứ đến tháng giáp hạt vẫn đói đến “hoa cả mắt”.

Lúc ấy, niềm hạnh phúc đơn giản đến khó tin. Trong nhà có bát cà muối mặn ăn với cháo, khoai luộc, sắn luộc vẫn thấy ngon và may mắn rồi. Và chẳng riêng gì tôi, hầu hết những người sinh ra, lớn lên ở làng, ai mà chẳng từng xì xụp với bát canh cua rau đay ăn với cà nén giòn tan, mặn chát và cứ thế theo thời gian mà lớn lên, trưởng thành và giờ hoài niệm một thời niên thiếu gắn bó với mẹ cha...

Ký ức về những ngày khốn khó ấy với vại cà muối đã dần bị xóa nhòa. Trong cuộc sống hiện đại với nhiều món ăn ngon, đa dạng và phong phú, chỉ có đôi lần bất chợt nhớ lại, bất giác tự hỏi đã qua rồi thời thiếu ăn, qua luôn thời “đủ ăn, đủ mặc”, khi khu công nghiệp về tới làng, cuộc sống không còn chật vật, cuộc sống được cải thiện, đã đến thời “ăn ngon, mặc đẹp”, “ăn sang, mặc mốt”, nhưng chẳng hiểu sao, vại cà muối mặn vẫn tồn tại trong những góc bếp hiện đại chốn quê nhà ấy.

Muối cà tưởng đơn giản, nhưng không có "tay muối" xơ xểnh là hỏng cả vại cà. Tôi thực sự cảm phục trước sự chu đáo, lo toan và có phần cầu kỳ trong các khâu chế biến của các bà, các mẹ. Một món ăn tưởng chừng đơn giản, bình dân thế mà các bà, các mẹ lúc nào cũng tỉ mỉ, cầu kỳ, dồn biết bao tâm huyết để làm.

Hiện nay, dù có nhiều giống cà to như cái bát nhưng mẹ tôi vẫn ưa chuộng loại cà pháo trái nhỏ hơn viên bi ve một chút. Loại cây thấp lè tè nhưng rất sai quả. Tới mùa thu hoạch, cà sẽ được hái bằng tay, mang về đổ ra cái nia và mang đi phơi dưới nắng rực rỡ của mùa hè. Khi những chiếc tai cà héo đi, mẹ tôi mới mang vào để bẻ tai cà, nhất định không dùng dao, nếu phạm quả cà, khi nén sẽ bị hỏng ngay.

Chiếc vại dùng để nén cà được bố tôi mua tận làng gốm Bát Tràng năm nào giờ chẳng ai trong nhà còn nhớ rõ, chiếc vại ấy cứ thế mà tồn tại từ hết mùa cà này qua mùa cà khác. Ngay cả cục đá để dùng nén cà đã qua bao mùa mưa nắng, qua bao năm đói kém, đến giờ vẫn hiện hữu ở đó. Chúng tôi cứ thế mà lớn lên gắn bó với vại cà muối mặn. Để rồi đi xa, có thưởng thức bao món ngon, bao đặc sản vùng miền, khi về lại chốn quê nhà, dọn mâm cơm lên, chạy xuống góc bếp để lấy bát cà thưởng thức và cảm nhận trọn vẹn hương vị của quê hương.

Nguyễn Thắm

Nguồn: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202604/vai-ca-muoi-man-37703ab/