Cân bằng chất đạm và chất béo
Ẩm thực vùng cao Tuyên Quang nổi tiếng với các món ăn chế biến từ lợn đen săn chắc, nuôi thả tự nhiên, như thịt lợn đen nướng, quay, treo gác bếp hay lạp xưởng. Đây là nguồn cung cấp chất đạm và chất béo dồi dào, mang hương vị đặc trưng khó quên. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ quá mức, đặc biệt là các món chiên, quay, có thể gây khó tiêu, tăng cân, và tăng mỡ máu.
 |
| Du khách thưởng thức ẩm thực tại Làng Văn hóa du lịch cộng đồng thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ. Ảnh: Hoàng Hà |
Để đảm bảo an toàn, chúng ta cần chia nhỏ các món giàu đạm béo thành nhiều bữa hoặc chỉ ăn một lượng vừa phải. Mỗi bữa không nên vượt quá 100-150g thịt. Khi thưởng thức các món quay/nướng, hãy cố gắng loại bỏ bớt phần da, mỡ (nhất là mỡ dưới da) vì chúng chứa nhiều cholesterol. Cần ưu tiên phương pháp chế biến lành mạnh. Thay vì chỉ tập trung vào các món chiên, quay, nên đưa vào thực đơn các món chế biến đơn giản hơn như thịt lợn đen hấp lá chuối hoặc luộc chấm mắm gừng để giữ độ ngọt của thịt và giảm lượng dầu mỡ.
Tăng cường chất xơ từ rau rừng và gia vị tự nhiên
Đặc trưng của mâm cỗ Tết là sự áp đảo của các món giàu đạm (thịt, giò chả) và thiếu hụt chất xơ, dẫn đến táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa. Đây là lúc những loại rau rừng, củ quả tươi hay gia vị đặc trưng của vùng cao phát huy tác dụng.
Vì vậy, cần bổ sung rau xanh đa dạng. Mâm cỗ luôn có đĩa rau xanh luộc hoặc món nộm trong mâm cỗ. Khi ăn thịt lợn đen hay cá suối, đồng bào thường ăn kèm với nhiều loại rau thơm, lá rừng và các loại gia vị như gừng, sả, lá tía tô. Những loại lá này không chỉ làm tăng hương vị mà còn hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
Bên cạnh đó cần cân bằng món muối chua như hành muối để chống ngán. Tuy nhiên, cần lưu ý các món này thường chứa lượng muối cao. Người cao huyết áp, người có vấn đề dạ dày nên hạn chế hoặc tự làm nhạt hơn.
Phân chia khẩu phần bánh hợp lý
Bánh chưng là linh hồn của mâm cỗ ngày Tết, nhưng cũng là nguồn cung cấp tinh bột và năng lượng rất lớn. Việc ăn bánh chưng kèm với các món thịt mỡ khác dễ dẫn đến dư thừa calo.
Để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng, nên ăn bánh chưng kèm với dưa muối hoặc các loại rau củ luộc để cân bằng lượng tinh bột và chất xơ. Cắt lát bánh chưng mỏng, chỉ nên ăn 1-2 miếng nhỏ cho mỗi bữa ăn chính, tránh tình trạng ăn cả chiếc bánh lớn cùng lúc. Với các loại bánh ngọt truyền thống như bánh khảo, bánh rợm… tuy ngon miệng nhưng chứa nhiều đường và nếp. Nên thưởng thức sau bữa ăn chính và chỉ ăn một lượng nhỏ.
 |
| Mâm cơm ngày Tết cần cân bằng dinh dưỡng. |
Đồ uống lành mạnh
Dịp Tết, việc uống rượu, bia là khó tránh khỏi trong các buổi gặp gỡ, giao lưu. Tuy nhiên, lạm dụng rượu bia không chỉ gây hại cho gan, hệ thần kinh mà còn làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm do uống không kiểm soát. Nên ưu tiên nước lọc và nước thảo mộc. Thay vì nước ngọt, bia rượu, hãy chuyển sang uống trà xanh hay các loại nước ép trái cây tươi, nước lá vối, đỗ đen rang. Trà xanh giàu chất chống oxy hóa, giúp thanh lọc cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa. Nếu phải uống, nên uống trong bữa ăn, không uống khi đói.
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
An toàn thực phẩm là yếu tố then chốt để có một cái Tết khỏe mạnh. Ngộ độc thực phẩm ngày Tết thường do khâu bảo quản và chế biến không đúng cách. Cần chọn mua các loại thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Ưu tiên mua thực phẩm, đặc biệt là các đặc sản khô như măng khô và lạp xưởng tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng để tránh hóa chất bảo quản độc hại. Các món ăn chế biến sẵn như giò, chả, thịt đông nên được bảo quản lạnh và dùng hết trong vòng 3-5 ngày. Bánh chưng nên được treo ở nơi khô ráo, thoáng mát và luộc/hấp lại trước khi ăn để tránh bị mốc, thiu.
Bằng cách áp dụng những mẹo dinh dưỡng an toàn này, kết hợp cùng sự tinh tế và mộc mạc của ẩm thực Tuyên Quang, bạn và gia đình sẽ có một mùa Tết Nguyên đán trọn vẹn, khỏe mạnh và lưu giữ được những nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng cao.
Bảo Chi
Nguồn: https://baotuyenquang.com.vn/xa-hoi/202602/ven-tron-huong-tet-56636cb/
Bình luận (0)