Vì sao Ba Lan "khát" vàng?

(Dân trí) - Ba Lan đang vẽ lại bản đồ tài chính châu Âu khi sở hữu 550 tấn vàng, vượt mặt cả Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Một cá mập mới đã lộ diện với tham vọng chưa dừng lại.

Châu Âu những ngày đầu năm đang chứng kiến một hiện tượng thú vị, nếu không muốn nói là một "nghịch lý" trên bảng cân đối kế toán của lục địa già. Frankfurt - nơi đặt trụ sở của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) - vốn được xem là trái tim điều phối dòng tiền của khu vực đồng Euro.

Thế nhưng, xét về tài sản cứng, một thành viên nằm ngoài khu vực Eurozone đang âm thầm vượt mặt "nhà cái" của cả khối. Đó là Ba Lan.

Không ồn ào nhưng đầy quyết liệt, quốc gia này đang thực hiện một chiến lược tích sản quy mô lớn nhất trong lịch sử hiện đại của mình.

Ngân hàng Trung ương Ba Lan (NBP) đã nâng dự trữ vàng lên khoảng 550 tấn, với giá trị hơn 63 tỷ euro (Ảnh: Polskie Radio).

Cuộc trỗi dậy "thần tốc" của kho vàng Warsaw

Theo báo cáo từ IMGlobalWealth và dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tính đến tháng 1, kho dự trữ vàng của Ba Lan đã đạt mức 550 tấn, chính thức vượt qua mức 506,5 tấn mà ECB đang trực tiếp nắm giữ.

Để thấy rõ sự "thần tốc" trong chiến lược của Ba Lan, hãy nhìn lại quá khứ. Năm 1996, nước này chỉ vỏn vẹn có 14 tấn vàng. Đến năm 2016, khi Thống đốc Adam Glapiński nhậm chức, con số nhích lên 102 tấn. Nhưng chỉ trong vòng một thập kỷ dưới sự chèo lái của ông Glapiński, kho vàng của Ba Lan đã tăng gấp 5 lần.

Đặc biệt, "cơn cuồng mua" đã diễn ra dồn dập trong những tháng cuối năm 2025. Chỉ riêng trong 11 tháng đầu năm ngoái, NBP đã gom thêm 95 tấn vàng - nhiều hơn bất kỳ ngân hàng trung ương nào trên thế giới.

Điều đó không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Với mức định giá hiện tại, 550 tấn vàng này tương đương hơn 63 tỷ Euro (khoảng 276 tỷ zloty). Quan trọng hơn, tỷ trọng vàng trong cơ cấu dự trữ ngoại hối của Ba Lan đã tăng vọt từ mức 16,86% (năm 2024) lên 28,22% vào cuối năm 2025. Đây là một trong những tốc độ tái cơ cấu tài sản nhanh nhất lịch sử tài chính hiện đại.

Ngân hàng Trung ương Ba Lan (NBP) đã nâng dự trữ vàng lên khoảng 550 tấn, với giá trị hơn 63 tỷ euro (Ảnh: Polskie Radio).

Tư duy "Family Office": Khi vàng là "tường lửa" an ninh

Tại sao Ba Lan lại "khát" vàng đến vậy? Câu trả lời nằm ở sự thay đổi tư duy quản trị tài sản quốc gia.

Ông Adam Glapiński, Thống đốc NBP, đã ví von cách quản lý của mình giống như một "family office" (văn phòng quản lý gia sản) ở quy mô toàn cầu. Thay vì chạy theo lợi suất từ trái phiếu hay các tài sản tài chính dễ bị tác động bởi lạm phát, Ba Lan chọn cách xây dựng một "tường lửa tài sản cứng".

Trong các cuộc họp báo gần đây, ông Glapiński liên tục nhấn mạnh: "Vàng là tài sản không chịu rủi ro tín dụng, không phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của bất kỳ quốc gia nào và là tấm khiên chống lại các cú sốc tài chính".

Bà Marta Bassani-Prusik, Giám đốc sản phẩm đầu tư tại Mint of Poland, phân tích sâu hơn trên tờ Euronews: "Động lực khiến các ngân hàng trung ương, trong đó có Ba Lan, điên cuồng gom vàng là tính độc lập. Họ muốn đa dạng hóa khỏi đồng USD và euro, giảm sự phụ thuộc vào các đồng tiền pháp định trong bối cảnh địa chính trị ngày càng khó lường".

Thực tế, dù một số chuyên gia kinh tế cho rằng việc giữ quá nhiều vàng sẽ làm "đóng băng" dòng vốn do vàng không sinh lãi suất như trái phiếu, nhưng Ba Lan đã chọn sự an toàn hơn là lợi nhuận ngắn hạn. Trong một thế giới phân mảnh, khả năng thanh khoản và tính bảo mật của vàng được đặt lên hàng đầu.

Động thái gom hàng của Ba Lan và các ngân hàng trung ương diễn ra trong bối cảnh giá vàng thế giới đang thiết lập những mặt bằng giá mới. Giới đầu tư toàn cầu đang nín thở trước các dự báo cho năm tài chính 2026 từ các định chế tài chính hàng đầu.

Theo tổng hợp từ các nguồn tin tài chính uy tín, bức tranh giá vàng năm nay được dự báo cực kỳ khởi sắc và cũng đầy thách thức cho người mua.

Việc Ba Lan tích trữ vàng ngay trước khi các dự báo thành hiện thực cho thấy tầm nhìn dài hạn và khả năng "đọc vị" thị trường cực tốt của các nhà hoạch định chính sách nước này. Họ đã mua khi thị trường còn nghi ngờ và giờ đây đang ngồi trên một kho tài sản khổng lồ.

Động thái gom hàng của Ba Lan và các ngân hàng trung ương diễn ra trong bối cảnh giá vàng thế giới đang thiết lập những mặt bằng giá mới (Ảnh: Finance magnates).

Cuộc chơi chưa dừng lại

550 tấn vàng và vượt mặt ECB dường như vẫn chưa thỏa mãn tham vọng của Warsaw.

Thống đốc Glapiński tuyên bố mục tiêu tiếp theo là 700 tấn vàng. Nếu đạt được con số này, Ba Lan sẽ chính thức vượt qua Hà Lan (612,5 tấn) và Thổ Nhĩ Kỳ (641,3 tấn) để gia nhập "Câu lạc bộ tinh hoa" - Top 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất hành tinh.

Hành động của Ba Lan gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ đến giới đầu tư và các chính phủ: Trong kỷ nguyên mới, sức mạnh của một đồng tiền không chỉ nằm ở lời hứa của ngân hàng trung ương mà còn nằm ở sức nặng của kho kim loại quý đứng sau nó.

Như nhận định từ các chuyên gia tại Mint of Poland, nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương không chỉ là phòng thủ. Đó là sự chuẩn bị cho một trật tự tiền tệ mới, nơi các tài sản thực lên ngôi.

"Dù họ không trực tiếp quyết định giá vàng hàng ngày, nhưng hành động của những cá mập như NBP chính là kim chỉ nam cho các nhà đầu tư cá nhân tìm nơi trú ẩn cho dòng tiền của mình", chuyên gia nêu quan điểm. 

Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/vi-sao-ba-lan-khat-vang-20260123120758155.htm