Vị tết từ đặc sản quê hương

Những ngày cận tết, đặc sản quê hương là món quà quê đầy ý nghĩa, đượm dấu ấn thời gian, mang đến cảm giác thân thuộc cho mọi người. Còn đối với người thợ lành nghề, đó đâu chỉ là câu chuyện mưu sinh mà chứa đựng nét văn hóa đặc trưng của gia đình, quê hương.

Nổi danh bánh tét Vàm Thủ

Nằm nép mình bên dòng Vàm Thủ - một nhánh rẽ của sông Vàm Cỏ Tây, những ngày cận tết, xóm bánh tét Vàm Thủ, xã Mỹ Thạnh trở nên nhộn nhịp hơn ngày thường. Mọi người vừa nói cười rôm rả, vừa nhanh tay gói bánh để kịp giao cho khách hàng. Bà Trần Thị Kim Thoa (ngụ xóm bánh tét Vàm Thủ) nói: “Tết hầu như nhà nào cũng có bánh tét vừa để cúng ông bà, vừa để đãi khách. Cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình bận rộn, không còn thời gian tự gói bánh mà chủ yếu đặt mua. Nhờ vậy, vào dịp Tết Nguyên đán, xóm bánh tét Vàm Thủ lại tất bật và được xem là mùa vui nhất trong năm”. Nét riêng làm nên thương hiệu bánh tét Vàm Thủ là nếp không xào chín mà gói bằng nếp sống trộn dừa, đậu đen và thêm chút muối. Nhân bánh có 2 loại chuối và đậu mỡ. Mỗi lò có bí quyết làm nhân bánh khác nhau sao cho đậm vị, béo thơm. Đòn bánh tét ngon không chỉ bởi chất lượng mà còn bởi hình thức bên ngoài, điều này đòi hỏi thợ phải gói đều tay để cho ra những đòn bánh đẹp. Thông thường, một thợ gói bánh giỏi có thể gói 50 đòn/giờ.

Mỗi mùa tết, các bà, các mẹ lại quây quần gói bánh trong không khí ấm áp, đong đầy tình cảm bên dòng sông Vàm Thủ (Ảnh: Vĩnh Hưng)

Ông Lê Trung Chánh (ngụ xóm bánh tét Vàm Thủ) chia sẻ: “Xóm bánh tét này tồn tại cũng hơn 40 năm rồi, từ chỗ chỉ bán quanh quẩn ở chợ quê, nay bánh tét Vàm Thủ mở rộng thị trường lên tận TP.Hồ Chí Minh. Ngày thường, mỗi lò gói khoảng 500 đòn, còn dịp tết sản lượng tăng gấp 5 lần. Để có thợ gói bánh tét, các lò thường chia giờ ra làm, cứ gói xoay vòng từ lò này đến lò khác nên tết ai cũng có thêm thu nhập”.

Hiện xóm bánh tét chỉ còn 3 lò nên không còn nhộn nhịp như trước, người theo nghề chủ yếu là người lớn tuổi. Để giữ nghề, các chủ lò phải thức khuya, dậy sớm, nhất là vào dịp tết phải thức trắng đêm chuẩn bị nguyên liệu và hoàn thành trước 6 giờ sáng để thợ tập trung gói bánh. Bà Nguyễn Thị Gọn bộc bạch: “Đa số người trẻ trong xóm đều đi làm công nhân, chỉ có người lớn tuổi mới theo nghề. Đây là nghề truyền thống nên chúng tôi đều muốn gìn giữ. Tuy thu nhập không cao nhưng ai theo nghề cũng đều sống được với nghề”.

Mỗi mùa tết, các bà, các mẹ lại quây quần gói bánh trong không khí ấm áp, đong đầy tình cảm bên dòng sông Vàm Thủ. Để rồi khói bếp, hương bánh càng làm cho không khí tết thêm rộn ràng, vui tươi, góp phần lưu giữ món bánh quê đặc sắc không thể thiếu trong những ngày tết.

Đậm đà mắm ruốc truyền thống

Trong không khí rộn ràng của những ngày giáp tết, hộ kinh doanh Võ Thị Hồng Hải (xã Vàm Cỏ) đang chuẩn bị nguyên liệu sản xuất mắm ruốc, mắm cá cơm, mắm cá mồng gà. Theo chị Hải, khi mùa gió chướng về, một số người dân sống cặp sông Vàm Cỏ bắt đầu nghề đóng đáy đánh bắt ruốc, cá mồng gà, cá cơm,... Ban đầu, cá nhiều ăn không hết nên gia đình chị nghĩ ra ý tưởng làm mắm ruốc, mắm cá cơm, mắm cá mồng gà để dành sử dụng và tặng người thân, bạn bè. “Thấy mắm ngon, nhiều người đặt mua, từ đó tôi mới quyết định kinh doanh các loại mắm, trong đó mắm ruốc là chủ lực” - chị Hải kể.

Chị Võ Thị Hồng Hải cho biết: “Gần Tết Nguyên đán vừa là mùa đóng đáy, vừa là mùa buôn bán các loại mắm sôi động nhất trong năm”

Bí quyết làm mắm ruốc ngon là phải chọn con ruốc to, lựa sạch cá tạp và ướp muối phơi ngay sau khi đánh bắt. Nếu ruốc bị cá tạp sẽ làm cho mắm không thơm, không dẻo. Sau khi phơi một nắng, ruốc được đem đi ủ từ 1-1,5 tháng và tiếp tục đem phơi dưới nắng gắt khoảng 1 ngày, trong thời gian phơi, người thợ phải thường xuyên trở mắm cho đều, kế tiếp đem xay và ủ. Nếu làm mắm truyền thống thì sau khi ủ là có thể dùng ngay, còn chị Hải làm mắm ruốc gia vị nên trộn thêm nước mía, tỏi, ớt, sả và đường. Sản phẩm mắm ruốc truyền thống của gia đình chị Hải đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Chị cho biết: “Thời điểm gần Tết Nguyên đán vừa là mùa đóng đáy, vừa là mùa buôn bán các loại mắm. Mắm ruốc được chế biến nhiều món như mắm ruốc xào thịt ba chỉ, mắm ruốc chưng, nấu lẩu,... hay đơn giản, mắm ruốc có thể làm nước chấm trong các bữa ăn hằng ngày. Đối với nhiều người, mắm ruốc trở thành món ăn truyền thống quen thuộc trong những ngày tết đến, xuân về bởi ẩn trong đó là kỷ niệm tuổi thơ bên gia đình. Nhờ vậy, Tết Nguyên đán, gia đình tôi cũng tăng thu nhập gấp 3 lần so với ngày thường”.

Xây thương hiệu, vững niền tin

Ngược về xã Vĩnh Công, Cơ sở sản xuất thực phẩm Tấn Tú của anh Nguyễn Tuấn Thanh đang tất bật hoàn thành các công đoạn cuối của chả lụa, nem nướng để kịp giao cho khách hàng trước khi trời sáng. Anh Thanh bộc bạch: “Chả lụa được làm từ thịt nóng được lấy trực tiếp từ lò mổ, với 7 phần nạc, 3 phần mỡ, sau đó rửa sạch, đem xay, trộn gia vị và hấp. Đặc biệt chả lụa của cơ sở làm sẽ không bỏ đường, chỉ có vị ngọt của thịt, vị béo của mỡ. Từ khi chả lụa đạt chuẩn OCOP 3 sao, sản phẩm bán được nhiều hơn. Ngày trước, tôi chỉ bán được vài kilôgam/ngày, còn bây giờ bình quân 150kg/ngày. Riêng từ 23 tháng Chạp đến mùng 4 tết, tôi cung cấp ra thị trường khoảng 1 tấn chả lụa/ngày”.

Theo anh Nguyễn Tuấn Thanh, từ khi chả lụa đạt chuẩn OCOP thì sản lượng ngày càng tăng lên

Ngoài bí quyết chế biến riêng, anh Thanh còn chú ý đến an toàn thực phẩm. Cơ sở của anh sạch sẽ, ứng dụng máy móc, thiết bị vào sản xuất, giúp tăng sản lượng, giảm chi phí. Hiện nay, cơ sở đầu tư 3 máy xay, 2 máy hấp và máy hút chân không. Nguồn nguyên liệu được anh lấy nơi uy tín, chất lượng, tuyệt đối không chạy theo lợi nhuận lấy hàng kém chất lượng. Điều này giúp cơ sở sản xuất của anh Thanh xây thương hiệu, tạo niềm tin vững chắc cho khách hàng, nhất là phát huy được giá trị, ý nghĩa và hiệu quả của Chương trình OCOP.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trương Tấn Đạt nhấn mạnh: “Tết Nguyên đán là thời điểm các sản phẩm OCOP được nhiều người tìm mua dùng trong gia đình, làm quà tặng bạn bè, người thân, bởi sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và mang cả hương vị đặc trưng của quê hương. So với các năm trước, thị trường OCOP dịp tết năm nay có nhiều điểm mới tích cực. Nổi bật là sự đa dạng về chủng loại và phân khúc, từ sản phẩm tiêu dùng hằng ngày đến quà biếu, quà tết có mẫu mã đẹp, giá cả phù hợp nhiều đối tượng.

Từ 23 tháng Chạp đến mùng 4 tết, Cơ sở sản xuất thực phẩm Tấn Tú của anh Nguyễn Tuấn Thanh cung cấp ra thị trường khoảng 1 tấn chả lụa/ngày (Ảnh: Vĩnh Hưng)

Tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu tăng rõ rệt, giúp kéo dài thời gian bảo quản, thuận lợi cho vận chuyển và tiêu dùng quanh năm. Bao bì, nhãn mác được đầu tư chuyên nghiệp hơn, thể hiện rõ nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và câu chuyện gắn với bản sắc địa phương, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Kênh phân phối được mở rộng, thông qua hệ thống điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, với 13 điểm giới thiệu,...”./.

Kim Ngọc

Nguồn: https://baotayninh.vn/vi-tet-tu-dac-san-que-huong-138714.html