Vụ lúa đông xuân: Niềm vui chưa trọn

Hiện nay, nông dân trong tỉnh Khánh Hòa đang tập trung thu hoạch vụ lúa đông xuân 2025 - 2026. Dù năng suất, giá lúa ổn định song chi phí sản xuất tăng nên lợi nhuận giảm.

Chi phí sản xuất tăng cao

Trên cánh đồng của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Vạn Phú 1 (xã Vạn Ninh), nông dân đang khẩn trương thu hoạch những diện tích lúa cuối vụ. Năng suất đạt khá, bình quân gần 7 tấn/ha. Giá lúa tươi thu mua tại ruộng khoảng 9.000 đồng/kg, lúa khô khoảng 9.300 đồng/kg. Tuy giá lúa đạt khá nhưng niềm vui của người trồng lúa không trọn vẹn khi chi phí đầu tư tăng cao. Ông Huỳnh Hồng (thôn Phú Cang 1) cho biết, vụ này gia đình ông sản xuất 5ha lúa giống IR17494. Ngay từ đầu vụ, đợt mưa lũ tháng 11-2025 đã gây ngập úng, khiến một phần diện tích phải gieo sạ lại, dặm lúa và tăng thêm lượng phân bón để phục hồi cây trồng. Tuy năng suất và giá bán đạt khá nhưng do chi phí tăng cao nên lợi nhuận chưa đạt như kỳ vọng.

Nông dân thu hoạch lúa trên cánh đồng Hợp tác xã Nông nghiệp Vạn Phú 1.

Theo ông Phạm Hoàng Danh - Giám đốc HTX Nông nghiệp Vạn Phú 1, toàn HTX sản xuất 235ha lúa đông xuân, đến nay đã thu hoạch xong. Vụ này, ngoài tác động của thời tiết, giá vật tư nông nghiệp, phân bón và nhiên liệu đều tăng mạnh khiến chi phí sản xuất đội lên hơn 20% so với năm trước. Một trong những nỗi lo lớn của nông dân trong giai đoạn thu hoạch là giá dịch vụ. Tuy nhiên, nhờ chủ động ký kết sớm với các đơn vị cung ứng dịch vụ nông nghiệp, HTX đã giữ được giá công gặt ở mức 2 triệu đồng/ha, công vận chuyển khoảng 11.000 đồng/bao. Sau khi trừ các khoản chi phí, nông dân có lãi khoảng 1 triệu đồng/sào.

Tại HTX Nông nghiệp Vạn Phú 2 (xã Vạn Ninh), hơn 220ha lúa của HTX đang được tập trung thu hoạch. Giá dịch vụ dao động khoảng 2,2 triệu đồng/ha; chi phí vận chuyển 10.000 - 12.000 đồng/bao tùy khoảng cách. Việc chủ động liên kết dịch vụ đã giúp nông dân yên tâm hơn trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao.

Theo ông Phạm Ngọc Luyện - Trưởng phòng Kinh tế xã Vạn Ninh, vụ đông xuân 2025 - 2026, địa phương gieo trồng gần 1.500ha lúa, đến nay đã thu hoạch hơn 200ha. Trước tình hình giá nhiên liệu tăng cao làm ảnh hưởng đến chi phí đầu tư, các HTX đã chủ động làm việc với các cơ sở làm dịch vụ nông nghiệp để thống nhất giá dịch vụ thu hoạch, vận chuyển lúa, nhằm giúp giảm chi phí cho nông dân. Diện tích lúa còn lại đang được nông dân địa phương tập trung chăm sóc. Phòng Kinh tế xã đã khuyến cáo nông dân tăng cường thăm đồng, phát hiện, xử trí sâu bệnh kịp thời, tiết giảm việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, giảm chi phí đầu tư, giúp cây lúa phát triển tốt và góp phần bảo vệ môi trường.

Thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Vạn Phú 2 phơi lúa vụ đông xuân.

Tại phường Ninh Hòa, gần 2.000ha lúa đông xuân đang ở giai đoạn chín trà sớm và trổ bông ở trà muộn. Dù cây lúa sinh trưởng tốt song chi phí đầu tư tăng khiến nông dân lo lắng. Ở vùng lúa Diên Khánh, các HTX trồng lúa chủ động áp dụng giải pháp giảm chi phí đầu vào. Điển hình, HTX Nông nghiệp Diên Lộc áp dụng việc xử lý rơm rạ thành phân vi sinh, hạn chế sử dụng phân bón. Hay các HTX triển khai hiệu quả các mô hình: “3 giảm, 3 tăng” (giảm lượng hạt giống, giảm thuốc bảo vệ thực vật, giảm phân bón; tăng năng suất, tăng chất lượng, tăng hiệu quả kinh tế); kết hợp với “1 phải, 5 giảm” (phải dùng giống lúa xác nhận; giảm lượng giống gieo sạ, giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật, giảm phân đạm, giảm nước, giảm thất thoát lúa sau thu hoạch) nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong khi chi phí đầu vào phục vụ sản xuất lúa tăng cao như hiện nay.

Tăng cường chăm sóc lúa cuối vụ

Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, vụ lúa đông xuân năm nay, toàn tỉnh gieo sạ hơn 36.000ha lúa. Các giống chủ lực là: ML48, ML202, ML214, IR17494, CB3988, TH41, TH6. Đến nay, nông dân thu hoạch được khoảng 2.000ha. Nhờ thời tiết tương đối ổn định, tình hình sâu bệnh được kiểm soát tốt, năng suất lúa trà đầu đạt khoảng 64 tạ/ha. Giá thu mua lúa tại ruộng dao động từ 6.500 đến 9.500 đồng/kg tùy giống. Đây là mức giá ổn định và cao so với vụ đông xuân trước. Tuy nhiên, vụ lúa này, nông dân gặp không ít khó khăn, nhất là giá vật tư nông nghiệp, phân bón và nhiên liệu tăng mạnh khiến hiệu quả sản xuất giảm.

Từ nay đến cuối tháng 4 (khi kết thúc thu hoạch lúa đông xuân), ngành chuyên môn cảnh báo nguy cơ sâu bệnh vẫn tiềm ẩn, nhất là giai đoạn cuối vụ trên các trà lúa muộn. Do đó, nông dân cần tăng cường thăm đồng thường xuyên để phát hiện, xử lý kịp thời sâu bệnh; chăm sóc hợp lý, chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết để giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường. Đồng thời, các HTX, tổ hợp tác đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ, chủ động đầu vào - đầu ra, nâng cao hiệu quả kinh tế.

HỒNG ĐĂNG - THANH HẢI

Nguồn: https://baokhanhhoa.vn/kinh-te/nong-nghiep-nong-thon-moi/202604/vu-lua-dong-xuan-niem-vui-chua-tron-dfe0a13/