Xòe Thái - niềm tự hào lan tỏa

Mỗi dịp tham gia trình diễn tại các chương trình, sự kiện văn hóa, lễ hội ở các tỉnh, thành phố trong nước đều là cơ hội để các nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở Mường Lò tự hào giới thiệu, lan tỏa vẻ đẹp của điệu xòe nói riêng và bản sắc văn hóa vùng Mường Lò nói chung đến bạn bè ngoài tỉnh.

Tỉnh Bắc Ninh vừa tổ chức Festival “Về miền di sản 2026” - sự kiện gắn liền với dấu mốc quan trọng khi Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh. Một trong các hoạt động tại Festival là trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh với sự tham gia của 5 đoàn nghệ thuật đến từ các tỉnh, thành phố trong cả nước vào ngày 28/3 tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh Bắc Ninh. Lào Cai là một trong những đoàn nghệ thuật được mời tham gia trình diễn nhân sự kiện này.

Trong không gian đậm đặc sắc màu di sản ấy, đoàn nghệ thuật quần chúng tỉnh Lào Cai với gần 30 diễn viên đến từ phường Nghĩa Lộ và phường Trung Tâm đã mang đến “hơi thở” rất riêng của vùng đất Mường Lò. Không chỉ là những tiết mục biểu diễn, các diễn viên quần chúng của đoàn đã mang đến Festival niềm tự hào sâu sắc về di sản văn hóa của dân tộc mình. Dưới ánh đèn sân khấu, những vòng xòe mềm mại, uyển chuyển như thông điệp văn hóa giàu bản sắc về đời sống văn hóa cộng đồng của người Thái. Không cần lời thuyết minh dài dòng, từng nhịp xòe của các diễn viên đã kể câu chuyện về tình đoàn kết, về niềm vui sum vầy và khát vọng cuộc sống của người Thái Mường Lò.

Chị Lò Thị Khẹn, bản Tông Pọng, phường Nghĩa Lộ, thành viên trong đoàn bày tỏ: Chúng tôi muốn mang đến và lan tỏa hồn cốt của điệu xòe cổ người Thái Mường Lò, để mọi người có thể cảm nhận rằng xòe Thái không chỉ là điệu múa, mà còn là linh hồn của đời sống cộng đồng. Mỗi vòng xòe là một vòng kết nối, gắn kết con người với con người, với bản làng và với cội nguồn văn hóa.

Cũng là thành viên trong đoàn, cô gái trẻ Đinh Thị Huyền, tổ dân phố Năm Hăn, phường Trung Tâm không giấu được niềm xúc động khi được góp mặt trong những vòng xòe tại đất Kinh Bắc: “Được đứng trên sân khấu ở tỉnh bạn, em cảm thấy rất tự hào. Em muốn gửi tới khán giả thông điệp rằng từ Mường Lò, điệu xòe cổ vẫn đang được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống hôm nay”.

Cùng với xòe Thái, đoàn còn mang đến những tiết mục đậm đà bản sắc như bài hát “Hặc panh bản mường tay” (Yêu thương bản Thái), cùng các điệu múa “Lung linh sắc ban”, “Sắc Piêu”. Mỗi tiết mục là một mảnh ghép, góp phần khắc họa vẻ đẹp tâm hồn, tình yêu quê hương và sự tinh tế trong đời sống văn hóa của người Thái Mường Lò.

Hiểu rõ việc tham gia Festival Bắc Ninh 2026 không chỉ là nhiệm vụ văn hóa mà còn là cơ hội để quảng bá rộng rãi giá trị di sản xòe Thái, vì thế mỗi diễn viên trong đoàn đều ý thức rằng, mỗi bước chân của mình trên sân khấu không chỉ đại diện cho cá nhân, mà còn là hình ảnh của cả vùng đất Mường Lò, của bản sắc văn hóa dân tộc Thái tỉnh Lào Cai. Bởi vậy, trước ngày đến với Bắc Ninh, các diễn viên đã tích cực tập luyện dưới sự hướng dẫn của cán bộ Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh Lào Cai. Từng động tác, từng đội hình đều được trau chuốt kỹ lưỡng để đảm bảo mang đến phần trình diễn trọn vẹn nhất.

Không chỉ tại Festival Bắc Ninh, những chuyến đi biểu diễn, giao lưu tại các tỉnh, thành phố trong cả nước đã và đang trở thành “cầu nối” để xòe Thái Mường Lò lan tỏa rộng rãi hơn. Ở mỗi nơi đặt chân đến, các nghệ nhân, diễn viên quần chúng không chỉ biểu diễn, mà còn kể câu chuyện về văn hóa, con người, vùng đất nơi mình sinh ra. Với chị Lò Thị Khẹn - người đã có hơn 30 năm gắn bó với các hoạt động văn nghệ quần chúng, mỗi chuyến đi biểu diễn ở ngoài tỉnh đều là một lần tự hào.

Tôi đã theo đoàn đi biểu diễn ở nhiều nơi như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Sơn La… Lần nào cũng vậy, khi được giới thiệu xòe Thái với khán giả ở các tỉnh bạn, tôi thấy rất vui và tự hào. Nhiều người hỏi về ý nghĩa các điệu xòe, tôi lại có cơ hội kể thêm cho họ nghe về văn hóa của dân tộc mình - chị Khẹn chia sẻ.

Với những người trẻ như em Hà Lan Anh, tổ dân phố Sang Hán, phường Trung Tâm, ý thức về việc quảng bá và lan tỏa xòe Thái không chỉ dừng lại ở niềm tự hào mà đã trở thành trách nhiệm rõ ràng trong mỗi lần tham gia biểu diễn ở tỉnh bạn. “Thế hệ trẻ chúng em luôn ý thức phải tiếp nối và gìn giữ di sản của cha ông. Khi được biểu diễn ở tỉnh bạn, em cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình. Em mong rằng qua mỗi lần biểu diễn, xòe Thái sẽ đến gần hơn với mọi người, nhất là các bạn trẻ”. Những niềm tự hào, sự nhiệt huyết ấy đã chạm đến trái tim của khán giả. Nhiều người sau khi thưởng thức đã không ngần ngại bước vào vòng xòe, hòa mình vào nhịp xòe. Khoảnh khắc ấy, khoảng cách địa lý dường như bị xóa nhòa, chỉ còn lại sự kết nối của những tâm hồn yêu văn hóa.

Với những nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở Mường Lò, mỗi chuyến đi mang theo điệu xòe Thái không chỉ là một lần biểu diễn, mà còn là cơ hội quý để lan tỏa và khẳng định sức sống của một di sản. Những vòng xòe từ Mường Lò mở ra những vòng kết nối mới, để xòe Thái không chỉ hiện hữu trong đời sống cộng đồng nơi quê nhà, mà còn tỏa sáng, chạm tới trái tim bạn bè khắp mọi miền đất nước.

Nguồn: https://baolaocai.vn/xoe-thai-niem-tu-hao-lan-toa-post897814.html