Xuất khẩu gạo gặp khó

VTV.vn - Không chỉ đối mặt với áp lực giảm giá từ các đối thủ, ngành hàng lúa gạo còn chịu tác động lớn từ xung đột leo thang tại Trung Đông.

Trên thị trường nông sản, xuất khẩu gạo Việt Nam từ đầu năm tới nay đang chứng kiến một nghịch lý: lượng xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch lại sụt giảm. Không chỉ đối mặt với áp lực giảm giá từ các đối thủ, ngành hàng lúa gạo còn chịu tác động lớn từ xung đột leo thang tại Trung Đông.

Hiện ở Đồng bằng sông Cửu Long, bà con đang tất bật thu hoạch rộ vụ lúa Đông Xuân. Lúa năm nay trúng mùa nhưng nông dân lại kém vui vì giá giảm. Hiện tại, giá lúa thu mua thực tế chỉ dao động trong khoảng từ 5.400 đến 5.800 đồng/kg. Các nhóm lúa ST, RVT giá cao hơn khoảng 7.000 đồng/kg. Sự chững lại này phản ánh rất sát bức tranh xuất khẩu ảm đạm hiện nay. Theo số liệu của Hải quan, trong hai tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu được 1,27 triệu tấn gạo. Thế nhưng, nghịch lý "xuất nhiều, thu ít" lại xảy ra khi kim ngạch thu về sụt giảm gần 12% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính là do nguồn cung từ các "ông lớn" như Ấn Độ, Thái Lan đã phục hồi, kéo mặt bằng giá toàn cầu giảm xuống và khiến các đối tác mua hàng trở nên vô cùng thận trọng, chuyển sang trạng thái "chờ giá".

Xung đột tại Trung Đông đang đánh trực tiếp vào chuỗi cung ứng logistics của các doanh nghiệp. Khó khăn lớn nhất hiện nay là cước vận tải tăng phi mã. Cụ thể, chi phí vận chuyển một container gạo sang châu Âu hiện đã tăng gần gấp đôi, thời gian giao hàng cũng kéo dài lên hơn hai tháng thay vì 40 ngày như trước đây. Rủi ro cao khiến khách hàng quốc tế ưu tiên các hợp đồng ngắn hạn để hạn chế lượng hàng tồn kho. Về thị trường, dù đối diện với sự sụt giảm ở khu vực châu Phi, nhưng Philippines vẫn là điểm sáng và là khách hàng trọng điểm nhất của nước ta.

Tuy nhiên, trong khó khăn hiện nay lại mở ra cơ hội vàng để ngành gạo tái cơ cấu. Chúng ta không thể mãi chạy theo số lượng mà cần tập trung vào phân khúc gạo chất lượng cao, ít bị biến động giá. Đặc biệt, việc triển khai hiệu quả Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp sẽ là một bước ngoặt. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và minh bạch truy xuất nguồn gốc chính là "tấm giấy thông hành" vững chắc nhất để gạo Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh trên toàn cầu.

Để vượt qua những cơn gió ngược từ thị trường toàn cầu, ngành lúa gạo Việt Nam không thể chỉ dựa vào sản lượng mà bắt buộc phải chuyển mình bằng chất lượng, tính bền vững và đa dạng hóa thị trường. Khi đó, gạo Việt mới thật sự duy trì và có chỗ đứng trên thị trường.

Nguồn: https://vtv.vn/xuat-khau-gao-gap-kho-100260324111037912.htm