 |
| Một phần của đa dạng sinh học hiện hữu trên đường Cách Mạng Tháng Tám. Ảnh: Công Nghĩa |
Từ những hàng cây ven đường, công viên, góc phố đến những khoảng xanh xen kẽ trong khu dân cư đang âm thầm làm dịu nhịp sống đô thị mỗi ngày.
Xanh từng góc phố, con đường
Sáng sớm hoặc chiều muộn, trên đường Nguyễn Văn Trị, nhiều người thong thả đi bộ dưới những tán me già. Ven công viên bên bờ sông Đồng Nai (phường Trấn Biên), ngoài cây me còn có hàng lộc vừng vào mùa trổ hoa rụng nhuộm đỏ góc phố. Xa hơn một chút là sắc tím bằng lăng, sắc vàng osaka và nhiều cây sao, cây dầu, cây cọ cảnh tạo nên mảng xanh đặc trưng của công viên đô thị bên sông.
Chính sự phong phú về chủng loại cây này đã tạo nên bức tranh đa dạng sinh học ngay trong không gian đô thị mà nhiều người không nhận ra.
Nếu trước đây, nhiều tuyến phố chỉ trồng một vài loại cây quen thuộc thì những năm gần đây, hệ thống cây xanh đô thị ngày càng phong phú. Bên cạnh những loài cây bản địa như: sao, dầu, me, bằng lăng, lộc vừng... nhiều giống cây phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng cũng được đưa vào trồng xen kẽ, góp phần tạo sự đa dạng cảnh sắc.
Ông Trần Trị An, người có gần 40 năm gắn bó với vùng đất này bày tỏ: Đa dạng sinh học cây xanh ở đô thị là sự phong phú của các loài cây và sinh vật trong không gian xanh của thành phố. Đây là yếu tố góp phần làm đẹp cảnh quan, đồng thời giúp điều hòa khí hậu, bảo tồn các loài cây bản địa, nâng cao chất lượng môi trường sống và giúp con người gần gũi hơn với thiên nhiên.
Cũng theo ông Trần Trị An, Đồng Nai những năm qua có tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh. Vậy nhưng, điều đáng quý là thành phố không chỉ chú trọng bảo vệ những cánh rừng tự nhiên mà còn từng bước hình thành sự đa dạng sinh học ngay trong không gian đô thị. Đây là cách để người dân hằng ngày được tiếp xúc với thiên nhiên tại nơi mình sinh sống.
Dọc nhiều tuyến phố của thành phố Biên Hòa trước đây, người ta dễ dàng bắt gặp những hàng cây đã gắn bó với ký ức của nhiều thế hệ. Đó là hàng me dẫn vào Văn miếu Trấn Biên mang vẻ trầm mặc của vùng đất lâu đời. Là hàng dầu xanh cao vút trên đường Nguyễn Ái Quốc, vào các buổi chiều đầu mùa hè, hoa dầu bay trong gió tựa như chong chóng ai thả từ trên xuống xoay tít làm nhiều người đi đường thích thú. Là hàng cây giáng hương tỏa bóng mát hai bên đường dẫn vào ga tàu Biên Hòa. Hay hàng kèn hồng trông như một góc Đà Lạt thu nhỏ dọc đường Cách Mạng Tháng Tám.
Bà Nguyễn Thị Bé My, người thường xuyên đi bộ ở công viên ven sông chia sẻ: Điều hấp dẫn nhất là sự thay đổi của cây theo mùa. Khi phượng đỏ rực góc phố, lúc osaka nhuộm vàng khoảng không, đến mùa lộc vừng thì những cánh hoa đỏ thắm nhẹ nhàng phủ kín lối đi.
“Tôi có cảm giác thành phố mình sống luôn mới mẻ. Không gian xanh, hoa nở theo mùa làm cuộc sống trở nên thư thái hơn và mình cũng thấy gần gũi với thiên nhiên hơn” - bà Bé My cho hay.
Ngoài mang lại bóng mát, cây xanh còn góp phần giảm nhiệt đô thị, tạo nơi cư trú cho nhiều loài chim, côn trùng và làm phong phú hệ sinh thái trong lòng thành phố.
Khi cây xanh trở thành bản sắc, ký ức đô thị
Giữa nhịp sống sôi động của phường Trấn Biên, không khó để bắt gặp những con đường, góc phố ngập tràn màu xanh. Từ đường Hưng Đạo Vương, Phan Đình Phùng, Cách Mạng Tháng Tám, Trần Minh Trí đến khu vực ngã ba Thành hay quanh công viên Biên Hùng, mỗi tuyến phố đều mang một vẻ đẹp riêng dưới những tán cây xanh mát.
Mỗi mùa hoa nở, các cung đường này trở thành điểm hẹn của nhiều bạn trẻ. Có người dạo bộ, người thong thả ngắm cảnh, người lưu lại những bức ảnh giữa sắc màu của hoa. Nhiều cụ già chọn ngồi dưới tán cây nhâm nhi ly cà phê hoặc đánh cờ.
 |
| Một góc không gian công viên ven sông Đồng Nai (phường Trấn Biên). |
Ông Nguyễn Sinh, chủ một cơ sở kinh doanh cây giống trên địa bàn phường Trấn Biên cho rằng: Không phải cứ trồng thật nhiều cây là đủ. Quan trọng hơn là lựa chọn đúng loài cây, đúng vị trí để vừa phát huy giá trị sinh thái vừa bảo đảm an toàn và hài hòa với không gian đô thị.
Thực tế cho thấy, một số loài cây phải thay thế do bộ rễ phát triển mạnh làm hư hỏng vỉa hè; có loài tuy thân thấp nhưng tán rộng, che khuất tầm nhìn, ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Một số loài khác có đặc tính giòn, dễ gãy đổ khi mưa bão, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn phải thường xuyên tỉa cành. Thậm chí, có trường hợp người ta phải chặt bỏ bớt cây xanh đô thị vì hoa có mùi quá nồng, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
Bởi vậy, muốn có không gian đô thị xanh, ngoài việc tăng số lượng cây còn là bài toán về quy hoạch, lựa chọn chủng loại và quản lý, chăm sóc để cây xanh vừa phát huy giá trị sinh thái vừa hài hòa với cảnh quan và cuộc sống đô thị.
Theo các chuyên gia về lâm nghiệp, đặc điểm thổ nhưỡng và khí hậu của Đồng Nai đặc biệt phù hợp với nhóm cây sao, dầu, những loài cây đặc trưng của vùng Đông Nam Bộ. Đây cũng là những giống cây vừa tạo bóng mát tốt vừa góp phần giữ gìn bản sắc sinh thái của địa phương. Một cây dầu 300 năm tuổi tại Đồng Nai vừa được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận là Cây di sản Việt Nam vào năm 2023. Bên cạnh các cây đặc trưng bản địa, cũng cần bổ sung có chọn lọc những loài cây mới giúp cảnh quan đô thị phong phú nhưng vẫn bảo đảm hài hòa với môi trường tự nhiên.
Củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Hoa KỳNgày 3/7, trong khuôn khổ Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương năm 2026, Đoàn Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương do Trung tướng Joel Vowell, Phó Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ Thái Bình Dương làm trưởng đoàn đã đến thăm, chào xã giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị.
Ông Trần Anh Dũng, chủ một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường tại Đồng Nai cho rằng: Cây xanh cũng giống như ký ức của một đô thị. Theo ông, có những con đường nếu thiếu đi hàng cây quen thuộc sẽ đánh mất phần lớn cảm xúc và bản sắc vốn có. Ông lấy ví dụ về hàng cây hoa sứ cổ thụ trong Khu công nghiệp Biên Hòa 1. Dù nơi đây gần như không còn nhà máy hoạt động, ông vẫn thường xuyên ghé qua chỉ để ngắm những hàng sứ đã gắn bó với khu công nghiệp đầu tiên của cả nước suốt nhiều năm. Ông bày tỏ mong muốn khi chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1, chính quyền vẫn giữ lại những hàng cây lâu năm như một phần ký ức và dấu ấn của vùng đất này.
Có lẽ, giá trị của đa dạng sinh học đô thị không nằm ở những khái niệm lớn lao mà bắt đầu từ bóng mát của một hàng cây, mùa hoa nở trên phố. Những điều bình dị ấy đang góp phần làm nên một Đồng Nai xanh hơn, đáng sống hơn và gần gũi hơn với thiên nhiên.
Ban Mai
Nguồn: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202607/a-dang-sinh-hoc-giua-long-do-thi-fdc0642/
