Âm điệu cung đàn quê hương

Tôi được công tác cùng Thượng tá, nhạc sĩ Vũ Văn Vang (Võ Vang) ở Cục Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ) vào những năm đầu của thế kỷ 21. Khi đó ông là cán bộ thuộc Phòng Tuyên huấn, Cục Chính trị của Quân chủng. Sau 35 năm công tác trong quân ngũ, ông chuyển ngành và được tiến cử làm Giám đốc Nhà Văn hóa Quận Thanh Xuân (cũ) - TP. Hà Nội. Với lòng say mê, nhiệt huyết cống hiến cho sự nghiệp sáng tạo nghệ thuật âm nhạc của mình, những âm điệu cung đàn quê hương vẫn đang tiếp tục vang vọng mãi trong tâm hồn người nghệ sĩ tài hoa.

Hội Cựu chiến binh Việt Nam•25/06/2026

am-dieu-cung-dan-que-huong-1645-1-copy — Năm 2022 đồng chí Trần Thanh Mẫn - Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội (nay là Chủ tịch Quốc Hội) trao giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật cho nhạc sĩ Vũ Văn Vang (Võ Vang).

Hồn âm nhạc cháy bùng từ mặt trận Trị Thiên

Người CCB ấy với tên khai sinh là Vũ Văn Vang, tên thường gọi là Võ Vang. Ông sinh năm 1952 tại quê hương “5 tấn” Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên). Năm 1970 khi vừa tròn 18 tuổi, chàng thanh niên có dáng vẻ cao to và điển trai Võ Vang đã viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau khóa huấn luyện tân binh, ông được điều động vào chiến đấu trong chiến trường Trị Thiên (Huế). Chỉ một năm sau, năm 1971 ông được Quân khu Trị Thiên điều ra Bắc học lớp sử dụng đàn Accordion cấp tốc để trở lại chiến trường phục vụ bộ đội các đơn vị. Khi học xong ông trở lại chiến trường cũng là thời điểm Hiệp định Paris về Việt Nam được ký kết, lúc đó người nghệ sĩ - chiến sĩ đã ôm đàn đi biểu diễn ở khắp vùng đất Quảng Trị, Thừa Thiên.

Nhạc sĩ Võ Vang nhớ lại: “Khi ở trong chiến trường, tôi có rất nhiều cảm xúc về cuộc sống người chiến sĩ đang cầm súng chiến đấu.Tôi từng hát và thổi sáo, thổi kèn tự làm cho bộ đội nghe, bởi vậy các thủ trưởng và bộ đội đã biết tôi có năng khiếu văn nghệ, do đó mọi người thường cổ vũ khiến tôi mạnh dạn đàn hát cho đơn vị nghe ở mỗi buổi sinh hoạt tập thể, hoặc những phút giải lao ít ỏi trên thao trường”. Và rồi, trong những năm tham gia chiến đấu từ chiến trường Trị Thiên - Huế, Đường 9 - Quảng Trị đến chiến trường Nam Lào và Campuchia, chiến sĩ trẻ Võ Vang luôn mang tiếng hát, tiếng đàn phục vụ bộ đội, từ đó hình ảnh người lính chiến cầm súng trên tuyến đầu luôn thôi thúc anh hoạt động văn nghệ.

Từ chiến trường về với giảng đường Đại học

Những năm đầu tiên ở chiến trường khói lửa ấy, nhạc sĩ Võ Vang đặc biệt ấn tượng về đêm giao thừa của năm 1971 tại chiến trường Nam Lào. Khi đó, tiếng bom đạn còn chưa ngớt, nhưng những người lính vẫn quây quần bên nhau cùng cất lên những câu dân ca thắm đậm về quê nhà để tiễn năm cũ và đón chào năm mới. Chính khoảnh khắc ấy đã gieo vào ông một cảm xúc mãnh liệt, để rồi một đêm trăng giữa bầu trời chưa yên bình, mùi đạn bom vẫn còn khét đặc, với cây sáo nhỏ trên tay, người lính trẻ đã bật lên âm điệu của những bài hát: Sắp qua cầu; Lời lớ... đó là âm hưởng của những lời hát mang hơi thở từ quê nhà thương nhớ, là tiếng vọng của tình thân đã làm ấm lòng bao người chiến sĩ xa quê có thêm niềm tin và lòng dũng cảm trên chiến trường.

Năm 1974 ông được cấp trên cử đi học chuyên ngành kỹ thuật ở khoa Quân chủng tại Đại học Bách Khoa Hà Nội. Với tinh thần của người lính từ chiến trường trở về Hà Nội học tập nên ông học rất chăm chỉ, bởi vậy khi học xong ông được Khoa Quân chủng giữ lại làm giáo viên. Tuy nhiên, ông vẫn dành thời gian để sáng tác, hòa âm, phối khí. Rồi, ông còn dàn dựng các chương trình nghệ thuật quần chúng cấp toàn quân, toàn quốc. Phần lớn tác phẩm của ông đều mang đậm chất liệu dân ca, mang hơi thở từ cuộc sống lao động của người dân địa phương từ mọi miền Tổ quốc.

Những tác phẩm thắm đượm tình quê hương

am-dieu-cung-dan-que-huong-1645-2 — Nhạc sĩ Võ Vang (ngoài cùng bên trái) ở chiến trường Nam Lào những năm 1971 - 1972.

Nhạc sĩ Võ Vang có nhiều tác phẩm nổi tiếng như Dấu chân mẹ; Nơi mặt trăng mặt trời gặp nhau; hợp xướng Biển trời linh thiêng; Mãi mãi là bộ đội Cụ Hồ. Ca khúc về thiếu nhi như Mỗi khi nhìn lên ảnh Bác. Ông còn là tác giả của nhiều hợp xướng và tác phẩm phối khí nhạc thính phòng quan trọng, trong đó nổi bật là hợp xướng Biển trời linh thiêng, thể hiện sự tâm huyết với chủ đề lịch sử và chủ quyền dân tộc. Ông cũng là một trong những tác giả tham gia sáng tác và đạo diễn chương trình nghệ thuật đồ sộ và hoành tráng nhân dịp Đại Lễ kỷ niệm một nghìn năm Thăng Long - Hà Nội vào năm 2010.

Nhạc sĩ Đặng Minh Tuấn - Ban Văn học nghệ thuật âm nhạc (VOV3) Đài Tiếng nói Việt Nam chia sẻ: “Nhạc sĩ Võ Vang là một nhạc sĩ tài hoa, ông đã sáng tác nhiều tác phẩm âm nhạc ấn tượng. Khi cầm trên tay bản tổng phối của nhạc sĩ Võ Vang, tôi như nhìn thấy cả một miền quê Việt Nam hiện lên mộc mạc mà tràn đầy sức sống. Từ những dòng nhạc đầu tiên tôi đã cảm nhận được hơi ấm của đất phù xa, mùi rơm thơm của mùa lúa mới gặt, có tiếng gió miên man trên những cánh đồng và những thửa ruộng còn vương giọt sương mai. Trong âm nhạc của ông, mỗi âm sắc đều gắn với một hình ảnh, mỗi nhịp điệu đều mang theo ký ức của bao đời người Việt Nam lam lũ mà bền bỉ. Đặc biệt với tôi, tác phẩm tổ khúc hòa tấu dàn nhạc dân tộc mang tên “Hạt gạo hạt vàng” của nhạc sĩ Võ Vang. Đây không chỉ là một tác phẩm để biểu diễn, mà thực sự là một hành trình trở về - trở về với ký ức tuổi thơ bên cánh đồng lúa chín vàng, trở về với những tháng ngày mà tiếng hò, điệu lý là hơi thở của cuộc sống. Đó còn là hành trình trở về với cội nguồn, với những điều bình dị nhưng lại giúp chúng ta nhận ra hình ảnh của chính mình trong dòng chảy của dân tộc”.

Năm 2022, theo dự án âm nhạc của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, nhạc sĩ Võ Vang được Hội Nhạc sĩ Việt Nam phân công viết “Tổ khúc hòa tấu dàn nhạc dân tộc”. Ông vô cùng phấn khởi và cảm hứng đặt tên luôn cho tổ khúc là “Hạt gạo hạt vàng”, ông sử dụng chất liệu dân ca ba miền rất gần gũi với đời sống người nông dân quê hương Việt Nam. Tổ khúc như một bức tranh âm nhạc nhiều mầu sắc, khắc họa vòng đời của hạt gạo - một biểu tượng của người lao động cần mẫn, chứa đựng những nỗi vất vả thầm lặng, nhưng chan chứa tình yêu thương thiêng liêng sâu nặng của người nông dân Việt Nam.

Nhạc sĩ Võ Vang đã và đang tiếp tục cống hiến cho nền âm nhạc nước nhà, với sự nghiệp sáng tác phong phú, đặc biệt là dòng nhạc mang tính sử thi, cách mạng và thính phòng. Những bản hợp xướng hào sảng về người lính, những giai điệu trữ tình thắm đượm tình quê như: Ca cảnh dân ca Trị Thiên “Tiếng đàn bầu”; hoạt cảnh quan họ “Đầu nguồn sông Thương”...Không chỉ sáng tác, Nhạc sĩ Võ Vang còn dành nhiều thời gian cho việc gìn giữ, truyền dạy và làm mới âm nhạc truyền thống của quê hương.

[Ảnh] Các nhà trường tổ chức gặp gỡ, giới thiệu mô hình giảng dạy cho học sinh trúng tuyển lớp 10

Xu hướng theo chủ đề

Anh tài Đinh Mạnh Ninh: Trong âm nhạc và ngoài đời, tôi có 2 nhân cách khác nhau

VietnamPlus

một giờ trước