Âm nhạc đánh thức ký ức đô thị

VTV.vn - Không chỉ hiện diện trên sân khấu, âm nhạc len lỏi vào các công trình cũ, không gian sáng tạo và ký ức phố núi, tạo nên bức tranh nghệ thuật mới cho Đà Lạt.

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực âm nhạc, Đà Lạt không chỉ có thêm một danh hiệu quốc tế, mà còn đứng trước cơ hội định hình lại đời sống văn hóa đô thị bằng âm nhạc và sáng tạo.

Nếu trước đây, âm nhạc tại Đà Lạt thường gắn với các sân khấu du lịch hay hoạt động biểu diễn mang tính mùa vụ, thì vài năm trở lại đây, một đời sống nghệ thuật mới đang dần hình thành. Âm nhạc bắt đầu bước ra khỏi không gian sân khấu khép kín để hiện diện trong các công trình cũ, không gian công cộng, cảnh quan tự nhiên và cả nhịp sống thường ngày của phố núi.

Đó là những buổi hòa nhạc bên hồ Xuân Hương, những chương trình acoustic trong các biệt thự cũ, các workshop nghệ thuật tại không gian sáng tạo độc lập hay những đêm hòa nhạc quốc tế diễn ra giữa khu trung tâm. Ở đó, khán giả không chỉ đến để nghe nhạc, mà còn tìm kiếm trải nghiệm văn hóa gắn với không gian và cảm xúc ký ức đô thị.

Khán giả thưởng thức chương trình âm nhạc trong không gian mang đậm dấu ấn ký ức đô thị của phố núi.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng, việc phát triển Đà Lạt theo định hướng đô thị sáng tạo âm nhạc không chỉ dừng ở tổ chức sự kiện, mà còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái văn hóa có chiều sâu, nơi âm nhạc gắn với không gian đô thị, cộng đồng sáng tạo và đời sống địa phương.

Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng

"Âm nhạc không chỉ dừng lại ở một hoạt động biểu diễn, mà còn góp phần hình thành bản sắc và chiều sâu văn hóa cho một vùng đất. Khi những công trình, không gian cũ tiếp tục được lựa chọn cho các hoạt động nghệ thuật, điều đó cho thấy ký ức đô thị và đời sống cộng đồng đang được kết nối trở lại bằng những hình thức sáng tạo mới", bà Ngọc cho biết.

Trong dòng chảy ấy, nhiều không gian từng gắn với ký ức của người Đà Lạt cũng đang được nhìn nhận với những giá trị mới trong đời sống đương đại. Khu Hòa Bình, Rạp 3/4 hay các biệt thự kiến trúc xưa không còn chỉ hiện diện như những công trình mang dấu ấn thời gian, mà đang dần trở thành điểm hẹn của âm nhạc, sáng tạo và các hoạt động nghệ thuật cộng đồng.

Điển hình, chương trình kết nối hai đô thị thuộc Mạng lưới sáng tạo âm nhạc UNESCO giữa Daegu và Đà Lạt diễn ra vào tháng 3/2026 tại Rạp Hòa Bình đã để lại nhiều dấu ấn trong giới nghệ thuật. Trong không gian kiến trúc cũ của khu Hòa Bình, âm nhạc cổ điển và đương đại vang lên giữa ánh sáng sân khấu, những mảng tường cũ và không khí đặc trưng của phố núi, tạo nên trải nghiệm giàu cảm xúc cho khán giả.

Không gian hòa nhạc quốc tế tại khu Hòa Bình mang đến trải nghiệm nghệ thuật giàu cảm xúc giữa lòng Đà Lạt

Song, điều tạo nên dấu ấn cho các chương trình âm nhạc tại Đà Lạt không hẳn nằm ở quy mô sân khấu hay công nghệ trình diễn hiện đại, mà ở cách âm nhạc hòa vào không gian và ký ức đô thị. 

Kiến trúc sư Tùng Lê, Founder Không gian sáng tạo Dreamers, cho rằng giá trị lớn nhất của những không gian cũ nằm ở chiều sâu cảm xúc mà chúng mang lại cho nghệ thuật đương đại.

Kiến trúc sư Tùng Lê, Founder Không gian sáng tạo Dreamers

"Một sân khấu hiện đại có thể hoàn hảo về mặt kỹ thuật, nhưng rất khó tạo ra cảm giác mà những không gian cũ mang lại. Khi nghệ thuật hiện diện trong các công trình đã đi qua nhiều lớp thời gian, bản thân không gian cũng trở thành một phần của trải nghiệm", anh chia sẻ.

Theo anh, điều quan trọng không phải thay đổi hoàn toàn các công trình cũ để phục vụ nghệ thuật, mà là giữ được tinh thần vốn có của không gian để những hoạt động sáng tạo hôm nay tiếp tục được diễn ra bên trong đó.

Cùng với sự phát triển của các hoạt động nghệ thuật và sáng tạo, Đà Lạt cũng đang dần hình thành một cộng đồng thưởng thức âm nhạc mang màu sắc riêng. Không quá vội vã hay thiên về tính giải trí đơn thuần, nhiều chương trình tại phố núi đang hướng đến trải nghiệm cảm xúc, nơi khán giả không chỉ đến để nghe nhạc mà còn tìm kiếm sự kết nối với không gian, con người và tinh thần rất riêng của Đà Lạt.

Ngày càng nhiều nghệ sĩ lựa chọn Đà Lạt là điểm dừng chân cho các hoạt động âm nhạc và nghệ thuật cộng đồng

Là người đồng hành với nhiều dự án nghệ thuật cộng đồng và hoạt động thúc đẩy Đà Lạt trong mạng lưới Thành phố sáng tạo âm nhạc UNESCO, anh Nguyễn Hiền, Founder Phố Bên Đồi cho rằng, điều quan trọng nhất của âm nhạc tại Đà Lạt không nằm ở sự hoành tráng, mà ở khả năng tạo ra kết nối cảm xúc giữa con người với không gian.

Anh Nguyễn Hiền, Founder Phố Bên Đồi, đồng hành cùng nhiều hoạt động nghệ thuật cộng đồng tại Đà Lạt

"Điều thú vị của Đà Lạt là nghệ thuật có thể diễn ra ở rất nhiều không gian khác nhau và vẫn tạo được sự kết nối. Chính sự gần gũi ấy giúp âm nhạc trở thành một phần của đời sống đô thị, chứ không chỉ tồn tại trong các sân khấu chuyên biệt", anh chia sẻ.

Không chỉ những người làm nghệ thuật cộng đồng, nhiều nghệ sĩ biểu diễn cũng dành cho Đà Lạt một cảm xúc rất riêng trong hành trình âm nhạc của mình.

Có lẽ chính không khí và chiều sâu cảm xúc của phố núi đã khiến nơi đây ngày càng trở thành điểm hẹn quen thuộc của nhiều nghệ sĩ và hoạt động âm nhạc.

Trong khi đó, ca sĩ Đông Quân cho rằng cảm xúc của nghệ sĩ tại Đà Lạt thường đến từ chính không khí và nhịp sống của phố núi. Theo anh, sự chậm rãi và lắng đọng của không gian khiến nghệ sĩ dễ tập trung hơn vào cảm xúc khi biểu diễn.

Ca sĩ Hà Vân và Đông Quân mang đến những tiết mục giàu cảm xúc trong một chương trình âm nhạc cộng đồng tại Đà Lạt.

"Có những sân khấu ở Đà Lạt không cần quá hoành tráng nhưng vẫn tạo ra cảm xúc rất sâu. Khi đứng hát giữa không gian ấy, nghệ sĩ dễ cảm thấy mình được hòa vào khán giả và cả nhịp sống của phố núi", anh chia sẻ.

Cùng chung cảm xúc ấy, ca sĩ Hà Vân tâm sự: "Có những đêm diễn ở Đà Lạt, khán giả ngồi rất lặng để nghe nhạc. Chính sự tĩnh lặng đó lại tạo ra cảm xúc rất sâu cho nghệ sĩ"

Từ những hoạt động âm nhạc và nghệ thuật diễn ra ngày càng nhiều tại phố núi, Đà Lạt hiện nay cũng đang dần hình thành một cộng đồng sáng tạo trẻ với những cách tiếp cận mới dành cho các không gian cũ của đô thị. 

Họ kể câu chuyện về Đà Lạt qua nhiếp ảnh, phim ngắn, workshop nghệ thuật, triển lãm hay các đêm nhạc cộng đồng tổ chức trong những công trình và địa điểm quen thuộc.

Các công trình kiến trúc cũ tại Đà Lạt đang dần trở thành sân khấu cho nhiều hoạt động âm nhạc và nghệ thuật đương đại, góp phần định hình bản sắc đô thị sáng tạo âm nhạc của phố núi

Trong dòng chảy phát triển hiện đại, nhiều công trình cũ có thể không còn giữ vai trò trung tâm như trước đây. Nhưng bằng âm nhạc, nghệ thuật và những hoạt động sáng tạo mới, các không gian ấy đang được kết nối trở lại với đời sống hôm nay. Và có lẽ, đó cũng là cách Đà Lạt gìn giữ ký ức của mình, để những giá trị cũ không nằm yên trong quá khứ, mà tiếp tục sống cùng hơi thở của hiện tại.

Nguồn: https://vtv.vn/am-nhac-danh-thuc-ky-uc-do-thi-100260527173234075.htm