Bài toán khó của tân Chủ tịch Fed

VTV.vn - Với việc ông Kevin Warsh – một người tham vọng cải cách lên làm Chủ tịch, Fed sẽ bước sang một giai đoạn mới, dự báo tác động đến kinh tế Mỹ và chính sách lãi suất toàn cầu.

Những khó khăn chưa lường trước với tân Chủ tịch Fed

Tân Chủ tịch Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ (Fed) ông Kevin Warsh, 56 tuổi, vừa có một buổi lễ nhậm chức rất đặc biệt, vì nó không diễn ra ở Trụ sở Ngân hàng Trung ương như bao đời chủ tịch Fed khác, mà là ở Nhà Trắng. Đây là lần thứ hai, có một lễ tuyên thệ tại Nhà Trắng - kể từ lễ nhậm chức của cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan năm 1987. Còn lại, các vị Chủ tịch Fed đều tổ chức lễ nhậm chức tại trụ sở Ngân hàng Trung ương - một biểu tượng khẳng định tính độc lập của định chế này với nhánh hành pháp.

Ông Kevin Warsh có những lợi thế rõ rệt so với người tiền nhiệm Jerome Powell. Thứ nhất là mối quan hệ cá nhân với Tổng thống Donald Trump. Thứ hai là sự ủng hộ từ Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Nhưng ông tiếp nhận vị trí trong một bối cảnh cực kỳ khó khăn.

Khó khăn lớn nhất là lạm phát và chiến tranh. Ông Warsh tiếp quản vị trí lãnh đạo ngân hàng Trung ương Mỹ khi kinh tế đang gánh chịu cú sốc từ căng thẳng tại Trung Đông. Cú sốc dầu đã đẩy giá xăng lên cao, lãi suất thế chấp leo thang lên mức cao nhất 9 tháng, niềm tin tiêu dùng xuống mức thấp lịch sử và lạm phát tổng thể vọt lên mức 3,8% - cao nhất trong ba năm.

Thứ hai là Fed hiện đang nắm giữ một lượng tài sản và nợ khổng lồ lên tới 6.700 tỷ USD. Đây là hệ quả của việc ngân hàng này đã bơm tiền ồ ạt trong nhiều năm qua để cứu vãn các cuộc khủng hoảng... Và ông Warsh cho rằng các biện pháp nới lỏng định lượng này đe dọa tính độc lập của Fed.

Thứ ba, Tổng thống Trump chọn ông Warsh để giảm lãi suất. Nhưng cuộc chiến của Mỹ ở Iran kéo giá dầu tăng, làm lạm phát bùng lên, khiến ông Warsh có thể sẽ trở thành người buộc phải tăng lãi suất.

Thêm vào đó là bùng nổ làn sóng AI, định hình lại nền kinh tế một cách sâu sắc. Nhưng cơn sốt AI thúc đẩy làn sóng đầu tư khổng lồ khiến nền kinh tế Mỹ nóng hơn dự kiến và lạm phát lại gia tăng.

Ông Ben Mcmillan - Giám đốc Đầu tư tại IDX Advisors cho biết: "Lãi suất trái phiếu dài hạn đang tăng lên. Chi phí vốn đang trở nên đắt đỏ hơn, khi cộng thêm thực tế là chi phí vận tải đã cao hơn do giá dầu tăng. Tất cả những điều này đại diện cho một loại "thuế" thực sự đánh vào nền kinh tế".

Ông Stephen Kates - Nhà phân tích tài chính của Bankrate chia sẻ: "Kịch bản cơ bản là chúng ta có thể vẫn sẽ duy trì mức lạm phát cao khoảng 3% cho đến cuối năm... Tình hình lạm phát hiện nay cho thấy sẽ không có bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất nào cho đến cuối năm nay".

Tân Chủ tịch Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ (Fed) - ông Kevin Warsh, 56 tuổi, vừa có một buổi lễ nhậm chức rất đặc biệt

Người tiếp bước cựu Chủ Tịch Alan Greenspan

Trong lễ nhậm chức, ông Kevin Warsh đã nhắc đến cựu Chủ tịch Alan Greenspan như một hình mẫu. Tại sao Kevin Warsh lại chọn đi theo con đường của Alan Greenspan mà không tiếp bước Ben Bernanke - người mà ông Warsh đã làm việc cùng trong nhiều năm?

PGS.TS. Hồ Đắc Nguyên Ngã - Đại học San Francisco State, Mỹ lý giải: "Bernanke là một nhà kinh tế hàn lâm, nghiên cứu về đại khủng hoảng và có nỗi sợ về giảm phát. Do đó, mỗi lần có khủng hoảng kinh tế như năm 2008, Bernanke có khuynh hướng sử dụng chính sách nới lỏng tiền tệ để kích thích tiêu dùng và cứu nền kinh tế. Kevin Warsh là một người trưởng thành từ thị trường và có cái nhìn thực tế và thực dụng hơn trong thời gian làm việc với Bernanke những năm khủng hoảng kinh tế năm 2008, khi Warsh nhận ra chính sách lấy lỏng tiền tệ kéo dài, tạo ra bong bóng tài sản, phân bố nguồn vốn trong xã hội không đồng đều, tạo ra những méo mó thị trường và làm giảm có uy tín trong lạm phát của Fed. 

Từ đó, Kevin Warsh có cái nhìn thắt chặt chính sách tiền tệ nhiều hơn Bernanke, đồng thời Kevin Warsh cũng rất ngưỡng mộ Greenspan ở điểm biết nhìn vào những tín hiệu thị trường, cấu trúc công nghệ cũng giống như việc tác động của công nghệ lên năng suất lao động và từ đó dẫn đến những hiệu ứng kinh tế như thế nào. Ví dụ như Greenspan tin rằng Internet tăng năng suất lao động và việc đó làm cho việc giữ lãi suất thấp không tạo ra lạm phát. Hiện nay, Kevin Warsh cũng tin rằng AI sẽ tăng năng suất lao động và chúng ta có thể giữ lãi lãi suất thấp nhưng không tạo ra lạm phát quá nhiều".

Chương trình cải cách đầy tham vọng của tân Chủ tịch Fed

Trong tuyên bố nhậm chức, ông Kevin Warsh nói rằng: ông có thể kiềm chế lạm phát và hạ lãi suất cùng một lúc - mục tiêu mà người tiền nhiệm Powell đã không đạt được trong 8 năm tại vị. Đó là tham vọng thực sự.

Về lãi suất và mô hình dự báo lạm phát, ông Warsh bác bỏ cơ sở lý luận chủ đạo mà Fed đã dùng hàng thập kỷ - đường cong Phillips - vốn cho rằng việc làm cao sẽ tạo ra lạm phát thông qua áp lực tiền lương. Theo ông, lạm phát xuất phát từ chi tiêu Chính phủ quá mức, không phải từ thu nhập tăng. Ông cũng không tin vào cách Fed đo lường lạm phát hiện tại và đề xuất xây dựng một thước đo lạm phát theo thời gian thực từ hàng triệu giao dịch giá cả trong nền kinh tế.

Về khối tài sản và nợ khổng lồ của Fed hiện ở mức 6.700 tỷ USD, ông Warsh muốn thu nhỏ nó đáng kể, lập luận rằng việc Fed tích lũy tài sản qua các chương trình nới lỏng định lượng đã vô tình trợ cấp cho việc vay mượn của chính phủ và kéo Fed vào những thị trường nằm ngoài nhiệm vụ của ngân hàng này.

Về hình ảnh, ông Warsh muốn Fed nói ít hơn - đặc biệt về lộ trình lãi suất ngắn hạn. Ông phê phán "dot plot" - biểu đồ dự báo lãi suất của từng quan chức Fed - và thậm chí tỏ ra nghi ngờ về việc tổ chức họp báo sau mỗi cuộc họp, một thông lệ mà ông Powell đã thiết lập. Lập luận của ông là: "Nếu bạn không giỏi dự báo, bạn nên làm ít hơn".

Fed sẽ bước sang một giai đoạn mới, dự báo sẽ tác động đến kinh tế Mỹ và chính sách lãi suất toàn cầu

Fed bước vào thời kì cải cách

Với việc Kevin Warsh – một người tham vọng cải cách lên làm Chủ tịch, Fed sẽ bước sang một giai đoạn mới, tác động đến kinh tế Mỹ và chính sách lãi suất toàn cầu.

PGS.TS. Hồ Đắc Nguyên Ngã - Đại học San Francisco State, Mỹ nhận định: "Fed dưới thời của Kevin Warsh sẽ quay lại những nhiệm vụ cơ bản của mình, đó là ổn định giá cả và việc làm, sẽ rời bỏ vai trò là người chống lưng của thị trường bơm tiền ra mỗi lần thị trường cần. Như vậy, mặc dù Kevin Warsh có khả năng là cắt giảm lãi suất ngắn hạn nhưng lãi suất dài hạn vẫn có khả năng giữ cao một thời gian dài. Điều này làm cho các trái phiếu Chính phủ Mỹ trở nên hấp dẫn hơn và dòng tiền dòng vốn sẽ rời khỏi những tài sản có rủi ro cao, có đòn bẩy cao và quay về những tài sản có giá trị vật chất. Việc duy trì lãi suất cao trong một thời gian dài cũng gây ra áp lực lên các ngân hàng Trung ương của các quốc gia khác, làm cho họ khó có khả năng cắt lãi suất hơn vì lo sợ dòng tiền sẽ tháo chạy ra khỏi các nước đó và đổ vào thị trường của Mỹ.

Một điểm nữa, Kevin Warsh là người có cái nhìn khá tương đồng với Tổng thống Trump về việc sử dụng đồng USD giống như những định chế tài chính của Mỹ, như một vũ khí trong cạnh tranh địa chính trị với các quốc gia khác".

Cuộc họp chính sách đầu tiên của Kevin Warsh vào tháng 6 tới sẽ là phép thử đầu tiên về tính độc lập của Fed do ông dẫn dắt, trong bối cảnh Tổng thống Trump mong muốn cắt giảm lãi suất bất chấp nền kinh tế rất nóng. Thị trường tài chính hiện cho rằng Fed có nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất vào tháng 6 và tháng 7, thậm chí sẽ tăng lãi suất hơn là cắt giảm trong năm nay. 

Nguồn: https://vtv.vn/bai-toan-kho-cua-tan-chu-tich-fed-100260526113403944.htm