Bài toán tiết giảm chi phí, thích ứng bền vững

Trước thực tế giá vật tư nông nghiệp tăng cao, cùng với diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, nông dân Lâm Đồng duy trì sản xuất theo hướng tiết kiệm, liên kết nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước giúp người dân giảm chi phí đầu vào

Áp lực kép từ chi phí và thời tiết

Trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn do biến động giá vật tư đầu vào và tác động của thời tiết cực đoan. Toàn tỉnh hiện có tổng diện tích gieo trồng đạt khoảng 1.048.663 ha, trong đó 425.790 ha cây hằng năm và 622.873 ha cây lâu năm. Đáng chú ý, gần 150.000 ha đã được chứng nhận sản xuất bền vững, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và mở rộng xuất khẩu.

Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, giá các loại vật tư nông nghiệp có xu hướng tăng mạnh. So với thời điểm tháng 1 - 2/2026, khi giá xăng dầu chưa tăng, thuốc bảo vệ thực vật tăng bình quân khoảng 10 - 15%, phân bón tăng khoảng 17 - 20%. Dự báo trong nửa cuối năm 2026, chi phí sản xuất nông nghiệp có thể tăng thêm từ 3 - 5%. Bên cạnh đó, những bất ổn về địa chính trị trên thế giới có thể làm chi phí vận chuyển tăng từ 20 - 50%, gây áp lực lớn đối với các mặt hàng có biên lợi nhuận thấp như: cà phê nhân, hồ tiêu, thủy sản chế biến…

Ngoài yếu tố chi phí đầu vào, sản xuất nông nghiệp còn chịu tác động của biến đổi khí hậu. Trước bối cảnh đó, việc chăm sóc cây trồng hợp lý, sử dụng vật tư tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp quan trọng giúp nông dân giảm chi phí, duy trì năng suất và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo ông Lưu Thanh Bình ở thôn 9, xã Đức An, để vượt qua những bất lợi trong sản xuất, gia đình ông đã áp dụng đồng bộ các giải pháp như: trồng tiêu trên trụ sống, duy trì thảm cỏ tự nhiên, hướng đến sản xuất hữu cơ và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, chi phí đầu vào giảm, chất lượng sản phẩm được nâng lên, đầu ra ổn định hơn so với trước.

Thích ứng bằng giải pháp kỹ thuật và quản lý chi phí

Trước thực tế trên, bài toán đặt ra không chỉ là duy trì sản xuất mà còn phải tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả. Nhiều giải pháp kỹ thuật đã và đang được ngành nông nghiệp Lâm Đồng khuyến cáo áp dụng đồng bộ.

Trước hết, sử dụng phân bón hợp lý theo nguyên tắc “4 đúng” được xem là giải pháp căn cơ. Bên cạnh đó, các biện pháp canh tác bền vững như: che phủ gốc, trồng cây che bóng, tưới tiết kiệm... Cùng với đó, việc áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên sử dụng thuốc sinh học, chế phẩm thảo mộc giúp giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời, bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất. Chủ động nguồn nước tưới cũng là giải pháp then chốt trong bối cảnh khô hạn kéo dài.

“

Những mô hình biết tiết giảm đầu vào, tận dụng tài nguyên tại chỗ và liên kết thị trường hiệu quả không chỉ “trụ vững” mà còn tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Đây chính là hướng đi cần được nhân rộng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp thích ứng, hiệu quả và phát triển ổn định trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thị Thảo, Trưởng Phòng Truyền thông - Huấn luyện, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng

Theo bà Nguyễn Thị Thảo - Trưởng Phòng Truyền thông - Huấn luyện, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, không chỉ dừng lại ở kỹ thuật, việc tăng cường liên kết sản xuất và ứng dụng khoa học - công nghệ đang trở thành xu hướng tất yếu. Các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, các chương trình chứng nhận bền vững cũng đã giúp các vùng sản xuất nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ, giảm rủi ro về giá cả.

Bà Nguyễn Thị Thảo cho biết: “Thực tế cho thấy, nhiều hộ nông dân đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất để thích ứng. Tuy nhiên, để hỗ trợ người dân vượt qua giai đoạn khó khăn này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh cần tăng cường thanh tra, kiểm tra thị trường vật tư nông nghiệp, kịp thời phát hiện và xử lý các sản phẩm kém chất lượng”.

Nguồn: https://baolamdong.vn/bai-toan-tiet-giam-chi-phi-thich-ung-ben-vung-435258.html