'Bài toán' vay mua nhà khó giải hơn

Sau giai đoạn ưu đãi, nhiều khoản vay mua nhà chuyển sang lãi suất thả nổi với mức tăng rõ rệt, khiến áp lực trả nợ đè nặng lên nhiều gia đình.

Lãi suất cho vay bất động sản đang chịu mức phổ biến khoảng 11 - 13%/năm, có trường hợp cao hơn tùy ngân hàng, hồ sơ tín dụng và thời điểm điều chỉnh (ảnh minh họa).

Áp lực chi phí vay mua nhà sau ân hạn

Anh Lê Văn Hoan ở phường Thành Đông vay 1,5 tỷ đồng mua nhà từ cuối năm 2024, lãi suất ưu đãi 7,5%/năm trong năm đầu. Hết ưu đãi, lãi thả nổi tăng lên 12%/năm, mỗi tháng anh phải trả thêm hơn 5 triệu đồng. “Trước tôi còn dư tích lũy, giờ gần như chỉ đủ xoay xở”, anh Hoan nói.

Chị Nguyễn Thị Huyền ở phường Hải Dương vay hơn 1 tỷ đồng cũng chịu áp lực tương tự khi lãi suất điều chỉnh tăng dần, trong khi thu nhập không đổi.

Giai đoạn đầu người vay thường chỉ trả lãi ưu đãi nên dòng tiền còn kiểm soát được. Khi chuyển sang lãi suất thả nổi và bắt đầu phải trả cả gốc lẫn lãi, nghĩa vụ tài chính của người vay tăng rõ rệt, có thể cao hơn hàng chục phần trăm sau một kỳ điều chỉnh.

Hiện nay, sau ưu đãi, lãi vay mua nhà phổ biến khoảng 11 - 13%/năm, tùy ngân hàng và hồ sơ. Ngay cả các ngân hàng lớn như Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank cũng ở mức khoảng 10 - 12%/năm. Với khoản vay 1,5 - 2 tỷ đồng, lãi suất tăng 3 - 4%/năm có thể làm chi phí mỗi tháng tăng thêm 5 - 7 triệu đồng, trở thành gánh nặng dài hạn.

Nhóm vay mua nhà dự án chịu tác động rõ hơn. Giai đoạn đầu thường được hỗ trợ lãi suất hoặc ân hạn gốc, nhưng khi bàn giao, lãi chuyển sang thả nổi và bắt đầu trả gốc cùng lúc, khiến chi phí tăng đột ngột.

Không ít trường hợp kỳ vọng bán lại được tài sản trong thời gian còn được hưởng lãi suất ưu đãi, nhưng khi thị trường chững lại, không “thoát hàng” được và bước vào giai đoạn lãi suất cao, thì áp lực sẽ rất lớn.

Thận trọng trước lãi vay

Thị trường bất động sản đang trong giai đoạn "dè chừng" trước áp lực từ lãi suất ngân hàng.

Lãi suất thả nổi đang ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi người mua. Theo chị Phạm Ánh Nguyệt, môi giới tại Hải Phòng, khách hàng nay quan tâm nhiều đến khoản trả sau ưu đãi. “Nhiều người tính xong thì không mua nữa”, chị Nguyệt cho biết.

Diễn biến này cho thấy chi phí vốn đang trở thành yếu tố quyết định khả năng mua nhà. Khi lãi suất lên khoảng 12 - 14%/năm, chi phí sở hữu thực tế tăng cao, khiến nhiều người dù có tiền trả trước vẫn không đủ khả năng duy trì khoản vay dài hạn.

Chị Trần Thị Nga ở phường Kinh Môn cho biết gia đình vẫn muốn mua nhà nhưng đành tạm hoãn để chờ lãi suất ổn định hoặc tích lũy thêm nhằm giảm số tiền vay.

Phân khúc chịu tác động rõ nhất là nhà ở trung cấp và căn hộ dự án, nơi phần lớn giao dịch phụ thuộc vốn vay ngân hàng. Khi chi phí vay tăng, khả năng tiếp cận tín dụng giảm, thanh khoản thị trường cũng chững lại. Các giao dịch đầu tư dùng đòn bẩy tài chính cao giảm rõ rệt.

Một thay đổi đáng chú ý là thay vì kỳ vọng nhà tăng giá trong ngắn hạn, nhiều người chuyển sang tính toán khả năng trả nợ dài hạn, vì vậy họ thận trọng hơn khi quyết định mua nhà.

Ở chiều ngược lại, chủ đầu tư cũng chịu áp lực khi tốc độ bán hàng giảm, dòng tiền vào chậm, ảnh hưởng tiến độ dự án và kế hoạch kinh doanh. “Thị trường chững lại, không bán được tài sản trong khi vẫn phải trả lãi hằng tháng, nhiều người rơi vào tình trạng khó khăn”, anh Tạ Quang Nam, môi giới bất động sản cho biết.

Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục ở trạng thái chờ khi người mua theo dõi lãi suất, còn người bán chưa giảm giá. Về dài hạn, khi lãi suất ổn định và thu nhập cải thiện, thị trường có thể dần phục hồi. Tuy vậy, hiện nay lãi suất thả nổi sau ân hạn vẫn đang chi phối quyết định vay vốn và mua nhà.

HÀ KIÊN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/bai-toan-vay-mua-nha-kho-giai-hon-540063.html